Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар




НазваниеСабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар
страница1/19
Дата конвертации06.02.2016
Размер2.54 Mb.
ТипДокументы
источникftp://212.154.195.122/FARM/2 kurs/Microbiology/kaz/Metod_ rek/Prakt_zan/2.doc
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

G-041.07.05.16-2013

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар

1.Бас

Бет тен





СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ


ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК

НҰСҚАУЛАР


Мамандығы: 5B130100 «Жалпы медицина»

Пәні : Bioh 2202

Кафедра: Биохимия және химиялық пәндер

Курс 2

Тақырып №. 1 Ақуыздардың құрылымы және міндеттері. Ақуыздардың химиялық құрамы. Ақуыздардың физико-химиялық қасиеттері және биологиялық міндеттері.


Құрастырушы: Бекбосынова Р.Б.

Қызметті : доцент

Ғылыми дәрежесі: биол. ғыл. кан.

Атағы: доцент

_________________________


Семей 20 ж


1. Тақырып: 1 Ақуыздардың құрылымы және міндеттері. Ақуыздардың химиялық құрамы. Ақуыздардың физико-химиялық қасиеттері және биологиялық міндеттері.

2. Мақсаты: Биоорганикалық химияның келесі бөлімдері бой ынша көмірсулар, май қышқылдар, липидтер, аминқышқылдар және полипептидтердің маңызды өкілдерінің құрылысы бойынша білімнің баспапқы деңгейін тексеру.

Белоктардың құрылысы, құрылымды үйымдасуы, физико-химиялық қасиеттері және биологиялық міндеттері туралы түсінік қалыптастыру.

3. Оқудың және оқытудың мақсаттары: Белоктардың құрылымын , құрылысың физико-химиялық қасиеттерін, құрылымды үйымдасуын, жіктелуін және биологиялық міндетерін оқып үйрену. Белоктардың сапалық анализінің жайғдайлары мен тәсілдерін игеру.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Ақуыздардың құрамы, құрылысы және физико-химиялық қасиеттері.

2 . Ақуыз концентрациясын өлшеудің сандық әдістері.

3. Ақуыз молекуласының құрылым бірлестіктерінің деңгейлері.

4. Ақуыз құрылымына биологиялық функциялардың тәуелділігі.

5. Ақуыздың жіктелуі.

6. Жай және күрделі ақуыздар.

7. Құрылымдық ақуыздар

8. Ақуыздардың биологиялық қызметі.

9. Рецепторлы ақуыздар, клеткалық мембраналардың белоктары.

Тәжірибелік жұмастыры:

1.Тұздар мен ақуыздарды қайтымды тұмбаға түсіру. Аммонийсульфаты мен ақуыздарды тұмбаға түсіру (высаливание)

2.Минеральді және органикалық қышқылдар мен, ауыр металдардың тұздары мен, алкалоидті реактивтер мен ақуыздарды қайтымсыз тұмбаға түсіру.

3.Ақуызды молекулаларда сутекті байланыстарды анықтау.

4.Ақуыздара анықтайтын биуретті реакция.

Жұмыстың барысы:

Сутектік байланыстарды және белоктыњ екіншілік қ±рылымын анықтау.

Екі пробиркаѓа белоктыњ 1 % ерітіндісініњ 5 – 8 тамшысын қосады. Бірінші пробирканы су моншасына ( 70 0 С ), ал екіншісін столда штативке қояды. 20 – 30 минуттан соњ нәтижені байқап, пробиркалардыњ ішіндегісін салыстырады. Цельсий бойынша 700 температураға дейін қыздырылѓан белок т±нбаѓа т‰спейді, бірақ бұл жағдайда к‰шті опалесценция байқалады. Оның себебі белок молекуласындаѓы сутектік байланыстардыњ ‰зілуі және оныњ екіншілік, ‰шіншілік қ±рылымдарыныњ µзгеруі.

Кµптеген белоктар бірқатар жалпы реакциялар береді, олардыњ кµмегімен ерітінділерде, биологиялық с±йықтықтарда және т.б. белоктардың бар екендігін анықтауѓа болады.


Ақуыздарды қайтымды тұмбаға түсіру (высаливание).

Высаливание дегеніміз- белоктарды сулы ерітінділерден сілтілі және сілтілі – жерлі металдардыњ Na2SO4, ( NH4)2SO4, MgSO4, NaCl және т.б.концентрленген т±здарыныњ бейтарап ерітінділерімен т±нбаѓа т‰сіру. Белоктыњ ерітіндісіне осы т±здардыњ едәуір кµп концентрациясын қосқанда белокты бµлшектердіњ дегидратациясы және зарядтыњ жойылуы ж‰реді; б±л жаѓдайда белоктар т±нбаѓа т‰седі. Белоктардыњ т±нбаѓа т‰су дењгейі т±нбаѓа т‰сіруші ерітіндініњ ионды к‰шіне, белокты молекула бµлшегініњ және зарядыныњ мµлшерлеріне, сонымен қатар гидрофильдігіне тғуелді. Ғрт‰рлі белоктар т±нбаѓа т‰суі т±здардыњ әрт‰рлі концентрацияларында ж‰реді. Мысалы, глобулиндер альбуминдермен салыстырѓанда т±нбаѓа жењіл т‰седі. Сондықтан т±здардыњ концентрациясын сатылап жоѓарылату әдісімен алынѓан т±нбаларда жеке белоктар әрт‰рлі фракцияларда орналасады. Осы тәсілмен белоктарды бµлу ‰шін аммоний сульфаты кењ пайдаланылады. Кейбір белоктар т±здыњ концентрациясы қаныѓуѓа 1/10 жақын болѓанда т±нбаѓа т‰седі, глобулиндер – жартылай қаныққанда, альбуминдер – толық қаныққанда. Аммоний сульфаттыњ қаныққан ерітіндісінде барлық белоктар т±нбаѓа т‰седі.

Белоктардыњ высаливаниесі қайтымды процесс болып табылады. Т±зды алып тастаѓаннан кейін ( диализ арқылы, сумен с±йылтқанда немесе басқа тәсілдермен ) белок қайтадан µзініњ табиѓи қасиеттеріне ие болады. Сондықтан, клиникалық практикада қан сары суыныњ белоктарын бµліп алуда, сонымен қатар ѓылыми – зерттеу ж±мыста белоктарды бµліп алу, әрт‰рлі белоктарды тазалау ( ферменттер, гормондар және т.б.) және м‰шелер мен тканьдерден кейбір белокты препараттарды ( емдік сары сулар, кристалдық белоктар және т.б.) алу ‰шін высаливание қолданылады.

Высаливание бойынша ж±мыс ж±мыртқаныњ белогымен және б±лшық ет тканініњ белоктарымен ж‰ргізіледі.


Ж±мыртқа белогыныњ альбуминдері мен глобулиндерін бµліп алу.

Зерттеудің барысы. Пробиркаѓа с±йылтылмаѓан ж±мыртқа белогыныњ 20 тамшысын қ±яды, аммоний сульфаттыњ қаныққан ерітіндісініњ 20 тамшысын қосады, ішіндегісін араластырады. Аммоний сульфаттыњ жартылай қаныққан ерітіндісі пайда болады, ж±мыртқа глобулині т±нбаѓа т‰седі. 5 минуттан соњ т±нбаны фильтрлейді. Фильтратта басқа белок қалады – ж±мыртқаныњ альбумині.

Альбуминді т±нбаѓа т‰сіру ‰шін ( высаливание) фильтратқа аммоний сульфаттыњ ±сақталѓан ±нтаѓын толық қаныққанша қосады, яѓни т±здыњ еруі аяқталѓанѓа дейін. Т±нбаѓа т‰скен альбуминді фильтрлейді және фильтратпен биурет реакциясын жасайды. (Ж±мыс № 1 қарањыз. )Теріс реакция белоктыњ жоқтыѓын кµрсетеді. Ж±мыс нәтижелерін таблицаѓа енгізеді.


Высаливание арқылы белоктарды т±нбаѓа т‰сіру.



Белоктыњ атауы

Пайдаланатын т±з

Қаныѓу дењгейі

Т±нбаныњ т‰зілуі

Глобулин

Альбумин


Қорытынды











5. Оқытудың тәсілдері: Ауызша сұрау, аз топтар, тестілер.

6. Әдебиет :

Негізгі әдебиет:

  1. Медициналық биохимия. Тапбергенов С.О., 2011г.

  2. Медицинская клиническая биохимия. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2009 г.

  3. Медицинская и клиническая биохимия. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2012 г.

  4. Интерпретация клинико-биохимических анализов. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2008 г.

  5. Медициналық биохимия. Тапбергенов С.О. 2007 г.

  6. Биологическая химия с упражнениями и задачами Под ред. С.Е.Северина. 2011 г.


Қосымша әдебиет:

  1. Руководство к практическим занятиям по биологической химии. Под ред. Тапбергенова С.О. 2012 г.

  2. Биохимия. Под ред. Е.С.Северина. 2009 г.

  3. Сеитов З.С. Биохимия : Өзгертіліп, толықтырылып үшінші рет басылып шығуы / З. С. Сеитов. - Алматы : "ЭВЕРО", 2012. - 570 с. : ил.

  4. Биохимия сұрақтары мен жауаптары. Биохимия в вопросах и ответах: учебное пособие / Т. С. Сейтембетов, Б. И. Төлеуов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010 г.


7. Бақылау.


«Белоктар » тақырып бойынша тесті бақылау


1.Көрсетілген аминқышқылдардың қайсысының ионогенды топтарының

диссоциациясында белок теріс зарядталуы мүмкін?

1. гистидин аспартат

2. аспартат глутамат

3. глутамат аргинин

4. глутамат валин

5. валин глутамин

2.Аталған химиялық байланыстардың қайсысы белоктардың біріншілік құрылымына тән?

1– S-S-

2-NH-CO-

3–O-

4–CO-

5–O-CO-

3. Белок молекуласының құрылымдық ұйымдастығының қандай деңгейінде белокта биологиялық қасиеттер пайда болады?

1– альфа спираль деңгейінде

2– төртіншілікте

3– протомер деңгейінде

4– домен деңгейінде

5– изомерлі түрлерінің деңгейінде

4. Аталған белгілердің қайсысы денатурацияланған белоктарға неғұрлым тән?

1– зарядтың мөлшері ұлғаяды

2– биологиялық қасиеттері күшейеді

3– ерігіштігі төмендейді

4– протеолиз мүмкіншілігі төмендейді

5 -тұнбаға түсу мүмкіншілігі төмендейді

5. Аталған міндеттердің қайсысын қанның альбуминдері орындайды?

  1. тасымалдау

  2. каталитикалық

  3. реттеу

  4. жиырылу

  5. рецепторлы

6. Белок молекуласындағы альфа-спиральды тұрақтандыратын байланысты көрсетіңіз:

1– S-S-

2- -NH—CO—

3– O-H…NH2-

4–COO-… + NH3-

5–O-PO3H2-

7. Белок молекуласындағы пептидті байланысты қандай реакциямен анықтауға болады?

1. - нингидрин реакциясымен

2. – натрий гипобромит реакциясымен

3. – биурет реакциясымен

4. – ксантопротеин реакциясымен

5.– Миллон реакциясымен

8. Мына қосылысты атаңыз:


CH2 – S – CH3 SH OH

| | |

CH2OH CH3 CH2 CH3 CH2 CH2 CH2 - SH

| | | | | | |

NH2/ \ CO – NH / \ CO – NH / \ CO – NH / \ CO – NH / \ CO – NH /\ CO – NH / \ COOH


1 пентапептид:сер- ала- мет- ала-цис- сер- цис

2 гексапептид: тре – ала – цис – ала – мет – тре – мет

3 гептапептид: сер – ала – мет – ала – цис – сер – цис

4 октапептид: тре – гли – мет – гли – цис – тре – цис

5 пентапептид: сер – ала – мет – ала – цис – сер – цис

9. Фибриллярлы белоктарға екіншілік құрылымның қай түрі тән?

1.альфа-спираль

2 бета-құрылым

3 қос спираль

4 альфа- және бета-құрылымның қосындысы

5 бета – құрылымның және спиральдың қосындысы

10. Қандай байланыстың үзілуі белоктың біріншілік құрылымының бұзылуына әкеледі?

1– S-S-

2– NH- CO-

3– O-CO-

4–COO-…+NH3-

5–O-PO3H2-

11. Белок молекуласының құрылымын зерттеу тек –S-S-байланыстардың бар екендігін ғана емес, сонымен қатар басқа байланыстардың да бар екендігін анықтады: а) – NH-OC-,

б) -CO…NH2-, в) – COO-… +NH3-, г) – R…R-

б) пунктінде қандай байланыс көрсетілген?

1 сутектік

2 ионды

3 дисульфидті

4 полярсыз

5 пептидті

12. Аталған химиялық байланыстардың қайсысы белок молекуласының бета-құрылымын тұрақтандырады?

1– S-S, -NH2-OC

2–COO-… +NH3- және -CO..HS-

3–O-CO- және -CO..HNH-

4–NH-CO және -NH2..OC-

5–CO.. HNH- және -O-H…NH2-

13. Гемоглобиннің қай құрылымының өзгеруі оның биологиялық қасиеттерінің толық жоғалуына әкеледі?

1– альфа-спиральдың

2– гемнің

3– бета-құрылымның

4– бета-суббірліктің

5–альфа және бета-суббірліктердің

14.Қалыпты жағдайда клеткада электролиттердің қосынды концентрациясы клеткадан тыс 1-.сұйықтыққа қарағанда жоғары болады. Бұл қандай себептерге байланысты?

осмотикалық қысым айырмасы, Na және K иондарының концентрациясының

2 -айырмасы салдарынан белок және Na мен K иондарының клетка ішіндегі және клеткадан тыс концентрациясының айырмасы салдарынан

3 -белоктар концентрациясының айырмасы және Доннанның мембранды ионды

тепе-теңдіктің заңы салдарынан

4-Доннанның мембранды заны және электрохимиялық мембранды потенциал салдарынан

5осмотикалық қысымның және электрохимиялық потенциал айырмасы салдарынан

15.Белок молекуласындағы азоттың мөлшері мынаған тең ?

1. 12 %

2. 14 %

3.16 %

4. 18 %

5.21%

16.Белокты коэффициент 6, 25 –ке тең, бұл нені көрсетеді?

1- бұл белоктың 1 молекуласындағы азоттың грамм мөлшері

2- бұл 6,25 % ерітіндідегі белоктың мөлшері

3-бұл құрамында 1 грамм азоты бар белоктың грамм мөлшері

4-бұл бір клеткадағы белоктың грамм мөлшері

5-бұл 1 гр белок ыдырағанда түзілетін азоттың мөлшері

17.Абсолютты ауыстырылмайтын аминқышқылдарын атаңыз?

1. мет, фен, сер, лей

2. мет, фен, лей, трп

3. тре, лиз, иле, вал

4. 1, 2 дұрыс

5 2, 3 дұрыс

18Қандай аминқышқылдар рН = 7 болған кезде катиондарды ( +) түзеді?

1 асп, орн, гли

2 орн, гли, лиз

3 гли, лиз, глу

4 рн, лиз, арг

5 асп, орн, арг

19 Мына ғылым-биохимиктердің қайсысы белоктар құрылымын зерттеу жұмыстары үшін екі рет Нобель сыйлығына ие болған?

1 Д.Ингрэм , Х. Итано

2 Л.Поллинг, Х. Итано

3 Д.Ингрэм, Р. Кори

4 Л.Поллинг, Ф. Сагнер

5 Х.Итано, Р. Кори

20.Жалғастырыңыз: Белоктың екіншілік құрылымы дегеніміз – бұл полипептидтік тізбек бөліктерінің атомдарының локальды кеңістіктік орналасуы:

1 полипептидтік тізбектің басқа атомдарымен конформациясын ескермей

2 полипептидтік тізбектің басқа сегменттерімен өзара әсер етуін ескермей

3 полипептидтік тізбектің басқа сегменттерімен өзара әсер етуін ескере отыра

4 конформациясын немесе полипептидтік тізбектің басқа да сегменттерімен өзара әсер етуін ескере отыра

5 конформациясын немесе полипептидтік тізбектің басқа да сегменттерімен өзара әсер етуін ескермей

21.Жалғастырыңыз: Белокты молекуланың үшіншілік құрылымы дегеніміз – бұл кеңістіктік конфигурация немесе полипептидті тізбектің белгілі көлемде орналасу реті :

1 белоктың басқа молекулаларымен өзара әсер етуін ескермей

2 полипептидті тізбектің басқа да сегменттерімен өзара әсер етуін ескермей

3 полипептидті тізбектің басқа да сегменттерімен өзара әсер етуін ескере отыра

4 белоктың басқа молекулаларымен өзара әсер етуін ескере отыра

5 полипептидтік тізбектің басқа сегменттерінің конформациясын ескере отыра


22.Жалғастырыңыз: Белок молекуласының төртіншілік құрылымы дегеніміз бұл:

1 жекелеген протомерлердің бірыңғай функционалды комплекске бірігу әдісі

2 протомерлердің бірыңғай функциональды комплекске бірігіп,буып-түйінуі мен төселінуі

3 протомер фрагменттерінің бірыңғай функционалды комплекске буып-түйінуі мен төселінуі

4 жекелеген суббірліктердің қызмет атқарушы комплекске буып - түйінуі

5 протомердің белсенді функционалды комплекске төселуі

23. Альфа –аминқышқылының бар екендігін қандай реакциямен анықтауға болады?

  1. Миллон

  1. ксантопротеинді

  2. биурет

  3. нингидринді

  4. Троммер

24. Белокты молекуланың қандай құрылымы тұқым қуалаушылықты анықтайды?

  1. құрылымның барлық деңгейлері

  2. біріншілік

  3. екіншілік

  4. үшіншілік

  5. төртіншілік

25. Белоктардың изоэлектрлі нүктесі дегеніміз не?

1.белок электронейтралды болатын рН мәні

2.белок өзінің гидрофильді қасиеттерінен айрылатын жағдай

3.белок оң зарядқа ие болатын жағдай

4.белок теріс зарядқа ие болатын жағдай

5.электр өрісінде жылжымалы


Тестердің коды:

1. 2

2. 2

3. 3

4. 3

5. 1

6. 3

7. 3

8. 3

9. 2

10. 2

11. 5

12. 1

13. 5

14. 3

15. 3

16. 3

17. 5

18. 4

19. 4

20. 5

21. 1

22 2

23. 4

24. 1

25. 4

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

Похожие:

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар
Мжбс 2006 сабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСеминарлық сабақтарға арналған әдістемелік нұСҚаулар
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар мжмббс-2006
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСеминарлық сабақтарға арналған әдістемелік нұСҚаулар
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар мжмббс-2006
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconТӘжірибелік сабақтарға арналғАН
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар мжмббс-2006
Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарғА (ТӘжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұСҚаулар

Сабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар iconСабақтарға (тәжірибелік, семинарлық, зертханалық) арналған әдістемелік нұсқаулар
Келесі өзгерістер мен толықтырулар енгізілді (әдістемелік нұсқаудың нөмірін көрсету)
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница