Ботақара кенті




Скачать 414.7 Kb.
НазваниеБотақара кенті
страница1/3
Дата конвертации05.02.2016
Размер414.7 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://bukhar-zhirau.kz/files/pasport_soc-eco_kaz.doc
  1   2   3






Ботақара кенті 2011 жыл

МАЗМҰНЫ


1. Жалпы мәліметтер

3




1.1. Ауданның тарихы

3




1.2. Географиялық орналасуы

3




1.3. Табиғи-климаттық жағдайлар

4




1.4. Пайдалы қазбалар (оның ішінде игеру үшін тиімділер)

5




1.5. Су ресурстары

5




1.6. Аудан экономикасының мамандануы

6




1.7. Соңғы 10 жылдағы (2001-2010 жж.) (нақты көріністе өңірдің негізгі көрсеткіштері өсімінің динамикасы: өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының, шағын бизнестің өнім көлемі, мемлекеттік бюджетке түсімдер көлемінің өсуі, облыстың көлемінде белгіленген көрсеткіштер бойынша өңірдің үлес салмағы мен өзге де маңызды көрсеткіштер)

6










2. Есептік жылдың қорытындылары бойынша ауданның әлеуметтік экономикалық дамуының қысқаша қорытындылары

9




2.1. Қалалар мен аудандар дамуының дамуы мен динамикасы деңгейінің рейтингі

9




2.2. Өнеркәсіп

9




2.3. Ауыл шаруашылығы

10




2.4. Шағын және орта бизнес

13




2.5. Құрылыс

13




2.6. Негізгі капиталға инвестициялар

13




2.7. Сауда (оның ішінде сыртқы экономикалық қызмет)

13




2.8. Инфрақұрылым

14




2.9. Туризм

15




2.10. Білім беру мен жастар саясаты

15




2.11. Мәдениет

17




2.12. Денсаулық сақтау мен спорт (оның ішінде дене шынықтыруды дамыту)

17




2.13. Еңбек нарығы мен әлеуметтік қорғау

18




2.14. Бюджет (бюджеттің кіріс және шығыс бөліктері)

19










3. Сфералар салалар қимасында өңірдің дамуының негізгі мақсатты индикаторлары

21







4. Инвестициялар үшін өңірдегі тартымды бағыттар (соның ішінде негізгі жобалар және инвесторларға мүмкіндіктерді көрсетумен)

22

5. Үдемелі индустриалды-инновациялық дамудың бағдарламасын іске асыру

25







6. Кестелер, диаграммалар және карталар

28


1. ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР


1.1. Ауданның тарихы

Бұқар жырау ауданы- Қарағанды облысының ірі аудандарының бірі болып табылады. Оның тарихы- ол қазақ даласы мен оның халқының тарихы. Аудан тарихы ұлы адамдардың атымен жарық, олар өз өмірлерін қазақтардың бірігуіне және ұлттық мемлекеттің нығаюуына арнаған. Олардың алғашқыларының бірі Бұқар жырау.

Аудан аумағының жартысын Павлодар уезінің Аккелін болысы алған, олардың негізгі тұрғындары Сүйіндік руының қазақтары. Олар Семізбұғы, Тасшоқы, Айдарлы, Жалдыбау, Ақшоқы, Шалқар, Үшқатын, Ақбиік, Ақбел, Қушоқы, Ботақара жерлерін жайлаған. 1928ж болыстар жойылып, аудандар мен округтар болды.

Орталық Қазақстан бұрынғы халықтардың тұру жерлерінің негізгі ауданы болып табылады, олар мал бағумен қатар рудаларды әзірлеумен айналысқан. Жез эпохасының ескерткіштері, біздің эраға дейінгі екінші мыңжылдықмен мерзімделетін Бұқар жырау ауданының далаларында кезігеді. Оқымыстылармен олар андрондық мәдениетттің Нұра кезеңіне бөлінген. Нұра даласында сол уақыттың айқын және қалыптық кешендері табылған- жерлеу жайлары.

Археологиялық табыстар көрсеткендей Орталық Қазақстаннның алғашқы тұрғындары көшпенді рулар болған, оларға оқымыстылар андрондықтардың атын берген. Олар қараңғылық пен түнді жоғалтатын, от пен күнге табынған. Оларға жез заттарды соғып жасайтын, жез рудаларының алынуы мен ерту амалдары мәлім болған. Қоғамдық құрылымға байланысты тайпалар патриархальды-тектік құрылу кезеңінде болған. Көп жүз жылдықтардан кейін аймақтар қазақ арғын руы орналасқан.

Бұқар жырау ауданының намысы Сары-арқа даласында туған мыңдаған тұрғындар, олар өлкенің тарихы мен дамуында өз іздерін қалдырған. Бұқар жырау, Мәнжі батыр, Қазыбек би, Бекайдар би, Доскей ақын, Көшен ақын, Ғ.Мұстафин, С.Назарбаева- «Бөбек» балалар қорының президенті, Т.Ахметбеков, А.Жанғожин, Г.Хамзина, Г.Тергеубекова- Қазақстанның өнер академиясының оқытушысы, В.Крохмаль- спорт шеберіне кандидат, найза лақтырудан КазССР чемпионы, халықаралық марафондардың жеңімпазы, журналист, ауданның атақты құрметті адамдарының бірі.


1.2. Географиялық орналасуы

Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы- Қарағанды облысының орталығында орналасқан. Ауданның әкімшілік- аумақтық бірліктері облыс орталығын және спутник қалаларды айналдыра орнаған.

Аудан оңтүстікте Абай және Қарқаралы аудандарымен, сібірде Осакаровка және Павлодар облысымен, сібір-оңтүстікте Павлодар облысымен, сібір-шығыста Осакаровка ауданымен шекаралас. Батыста Нұра ауданымен, оңтүстік-шығыста Абай ауданында, оңтүстік-шығыста Қарағанды облысының Қарқаралы ауданымен.

Үстіңгі құрылымы бойынша тегіс-шағын белесті қойма тәріздес. 500-600 м абсолюттік белгілеулері бойынша географиялық жер, Ишим, Нұра, Шідерті және Өлентті өзендерінің су бөлу кеңістіктерін алады. Ауданды бөлек белес аралық төмендіктері, тегістіктер мен далалар бөледі. Ауданның ең жоғарғы нүктесі – 1047 м абсолюттік белгідегі Семізбұғы таулары. Шешенқарада 708 м биіктік, Аюулы -871 м.

Аудан аумағы 14,6 мың шаршы километр, бұл облыстың жалпы алаңынан 3,4% құрайды.

Бұқар жырау ауданының аумағында 63,5 мың.адам тұрады – Қарағанды облысының барлық тұрғындарының 5 бөлігі. Ауданда 5 айылдық, 17 селолық, 5 село 3 кент бар.

Аудан бойынша тұрғындар тығыздылығы орташа (аумақтың 1 ш.м) 4,3 адамды құрайды.

Ауданда 11-ден аса ұлт өкілдері тұрады. Тұрғындардың жалпы санында қазақтар үлесі 56,8%, орыстар-27,3%, украиндар-1,8%, немістер-1,5%, татарлар- 4,2%, белорустер-4,2% қрады. Басқа ұлт өкілдерінің үлесі 4,2% құрайды.

Ботақара аудан орталығы облыс орталығынан 60 км орналасқан.


1.3 Табиғи-климаттық жағдайлар

Аудан Қазақстың шағын белесті Сары –Арқасының жоғарғы орталық бөлігінде орналасақан.

Жердің рельфі басты жағдайда тегіс, жергілікті жерлерде шағын белесті. Ауа –райы ұзақ суық қысты, ыстық қызқа жазды және белсенді желді. Жылдық ауа-райы түсімі 300-305 мм шегінде, бұл ауа-райының құрғақшылығын екендігін сипаттайды.

Бұқар жырау ауданының ескерткіштерінің арасында бірінші орынды Белағаш тапсырушысы алады. Мұнда Қарағандыға жақын жерде баяау дамуы жер қойынауы құздарында, 334 га қалық ну орманы бар. Тапсырушыға құрғаған өзендер алаңқайлары, оның жағдайларында талдар, қайың мен емен өскен. Бұл ормандардың су қоймалық маңызы бар, аңдар мен құста үшін бір мезеттегі жай болған. Белағаш қорығында аң аулаушылыққа 10 жыл мерзіміне тиым салынған.

Аң әлемінің әр түрлілігі оның тарихи дамуының маңыздылығымен, заманауый табиғи жағдайлармен, сондай ақ оларға даманың оларға әсер етуі сипаты және дәрежесімен анықталған.

Аудан аумағында кеміргіштердің 8 түрлері, 2 жыртықш, 13 аз қоректілер, 34 құс, 8 рептилия, 3 амфибия түрлері саналады.

Ең көп тараған- кішкентай суыр, үлкен кіші тышқандар, әдеттегі саршұнақ, сондай ақ ақ-қоян кездеседі.

Жыртқыштардан қасқыр мен түлкі тараған.

Барлық жерде ауасыз кеңістіктерді алып тастағанда борсық, ашық аумақтарда қарсақ өмір сүреді.

Ауданда құстардың бірнеше топтары бар торғай,

Көлдер мен өзендерде сазан, ала бұға, шортан, карп және өзге де балықтардың түрлері бар.


1.4. Пайдалы қазбалар (оның ішінде игеру үшін тиімділер)

Бұқар жырау ауданында тас көмір шығатын орындар бар (көкс көмір), құм, саз, қиыршық тас және басқа да пайдалы қазбалар. Облыс аумағы Орталық Қазақстанның орта бөлігін алып жатыр.

Барлық геологиялық құрылымдардан жақсы зерттелгені Қарағанды көмір бассейні. Оған енеді сондай ақ тас көмір шығатын жерлер: Самарское, Завьяловское, Қушоқы, Бөрлі.

Құм-тасты қабаттардың зерттелген кеніштерінің негізгі бөлігі өзендердің аумағында орналасқан. Юр қорлары бойынша дамыған желдету қабатының саздары құрылыстық аязға төзімді кірпішті, қыш бұйымдарын, отқа төзімді өнімдерді жасауда қолданылады. Саздың Ақтас, Сары қарасу кеніштері қолданылады. Құрылыс тасының кеніштері табылып, қолданылады.

Бұқар жырау ауданында тас көмір шығатын орындар бар (көкс көмір), құм, саз, қиыршық тас және басқа да пайдалы қазбалар. Облыс аумағы Орталық Қазақстанның орта бөлігін алып жатыр.

Барлық геологиялық құрылымдардан жақсы зерттелгені Қарағанды көмір бассейні. Оған енеді сондай ақ тас көмір шығатын жерлер: Самарское, Завьяловское, Қушоқы, Бөрлі.

Құм-тасты қабаттардың зерттелген кеніштерінің негізгі бөлігі өзендердің аумағында орналасқан. Юр қорлары бойынша дамыған желдету қабатының саздары құрылыстық аязға төзімді кірпішті, қыш бұйымдарын, отқа төзімді өнімдерді жасауда қолданылады. Саздың Ақтас, Сары қарасу кеніштері қолданылады. Құрылыс тасының кеніштері табылып, қолданылады.


1.5. Су ресурстары

Бұқар жырау ауданында 214 өзендер бар. Аудан өзендерінде жыл сайын 200 центнер балықтар ауланады, 100 мың.үйрек өсіріледі, сулармен ауылдың жырту жерлері суарылады.

Көлдер арасында негізігі тұздылары, олардан ірілері: Ботақара, Қандыкөл және басқалар. 2 суқоймасы бар: Ынтымақ, Ащысу, 18 көлдер мен 20 плотиналар. Сулардың орташа жер асты тереңдігі 20-дан 100 метрге дейін.

Өзен желісі жақсы дамыған және шағын белестің сібір және орталық бөліктеріне байланған. Өзендер ауқымды сулармен дараланбайды, жазда құрғап қалады. Аудан Орталық Қазақстанның ең ұзын өзені Нұрамен бөлшектес. Нұра- Бұқар жырау ауданының басты су артериясы. Оның ұзындығы -978 км.

Сондай ақ аудан аумағынан, ауданның тұрғындары мен ауыл шаруашылығын сумен қастамасыз ететін Ертіс-Қарағанды каналы өтеді.

Өзендер су тасқынды жылдары 0,5 тен 1 км-ге дейін құйылады, Нұрада төменгі ағысында 2 км. Ірі өзендер ауқымы 50-70 м, шағын су ағыстары 15-30 м құрайды. Олардың қиылысының тереңдігі 3-5м аса емес.

Аласа таулы рельефтің саны, қазақтың әдеттегі тегіс өзендерінің негізгі сипатында. Олардың су тәртібінің айрықша белгілері, сәуірдің бірінші он күндігінде басталатын, жылдам көктемгі су тасқыны.


1.6 Аудан экономикасының мамандануы

Бұқар жырау ауданы – бұл Қарағанды облысының ауыл шаруашылығы өнімінің 5-ші бөлігін өндіруші аудан.

Осымен қатар белгілеу қажет, кейінгі жылдарда ауданда тау-кен (көмір, руда, қара және түсті метал, бағалы және көп кездеспейтін металдардың өндірісін енгізгенде) және өңдеу (ауыл шаруашылығы өнімін өңдеу) өнеркәсібіне бағытталған өнеркәсіптік өндіріс тұрақты дамиды.


Соңғы 10 жылдағы (2001-2010 жж.) (нақты көріністе өңірдің негізгі көрсеткіштері өсімінің динамикасы: өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының, шағын бизнестің өнім көлемі, мемлекеттік бюджетке түсімдер көлемінің өсуі, облыстың көлемінде белгіленген көрсеткіштер бойынша өңірдің үлес салмағы мен өзге де маңызды көрсеткіштер)

Ауыл шаруашылығы дамуының негізгі мақсаты, ауданның сауда қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

2001-2010 жылдардан ауыл шаруашылығы өнімдері көлемінің өсімі байқалады. Жалпы кейінгі 10 жылда (2001-2010жж) ауыл шаруашылығының жалпы өнімі өндірісінің көлемі 3,2 есе өсті және 14,4 млрд теңгені құрады.

Ауыл шаруашылығы өндірісінде мал өсіру саласының маңызды үлесі бар-72%, 10 жылда мал өсіру жалпы өнімінің өндірісі 4,6 есе өсті, 28% өсімдік өсіру саласында, 10 жылда 1,8 есеге өскен өнім өсімі.

2011 жылдың 1 қаңтарына 2001 жылдың ұқсас мерзімімен салыстырғанда мал саны өсті: ІҚМ басы 28%, қойлар мен қозылар 2,7 рет, жылқылар 2,1 рет, шошқалар 3 рет, құстар 27,6%.

Ет өндірісі 2,2 есе, сүт 60% 6 жұмыртқа 34%, жүн 97% артты.

Бидай дақылдарын егу алаңы 2010 ж 34%, 2011ж алаңынан артық. Жалпы кейінгі он жылда (2011-2010жж) өнеркәсәптәк өндіріс көлемі 16,3 есе өсті. Олбыстық көлемде есептік жылдың қорытындылары бойынша аймақтың жеке салмағы 1,8% құрады.

Өнеркәсіптік өндірісте ауқымды үлесті өңдеу өнеркәсібі алады. , жеке салмағы 75% құрайды.

Өнеркәсіптік өндірістің жалпы көлемінде тау-кен өндірісі үлесі 25% құрайды. 2009 ж дейін ауданда көмір өндіру «Казақмыс Корпорациясы» ЖШС жүргізілді, көмір өндіру Қарағанды қаласы бойынша есептелді. 2009ж ауданда тау кен кәсіпорындары «ГРК Камбар» ЖШС және «ГРК Sat Komir» ЖШС жұмыс істей бастады, 2010 ж- 498,1 мың.тонна көлемінде көмір өндірген. 2010 ж табиғи құмдар өндірісі 36,7 мың.тоннаны құрады.

Тұрақты экономикалық өсім инвестицияларды тартуға маңызды фактор. 2010ж негізгі каптиалға инвестиция көлемі 2001 жылдың деңгейінен 29 есе артты және 9533 млн.теңгені құрады. 2001-2010 жж кезеңінде аймақ экономикасы 55 млрд 647 млн.теңгеге инвестицияланды.

Шағын бизнесте тұрақты дамуда.

Кейінгі 10 жылда шағын бизнес өнімінің 3,8 есе артуы қамтылады. Шағын бизнес субьектілері заңды тұлғалармен, шаруа қожалықтары мен жеке кәсіпкерлермен ұсынылады. 2011 жылдың 1 қаңтарына шағын бизнес субьектілері 1649 бірлікті құрады, олардан 100 заңды тұлғалар.Белсенді шағын бизнес субьектілерінің саны 2010 ж 41 бірлікті құрады, бұл 2001 ж 26 бірл қарсы.

10 ж шағын бизнесте жұмыстылар саны 3,7 есе артты 2010 ж 5628 адамды құрады (2001ж-1512 адам).

Бөлшек тауарайналым көлемі 10 жылда 2,8 есе артты.

2010ж Бұқар жырау ауданының мемлекеттік бюджетіне 1490,7 млн.теңге сомасында кірістер түсті, олардан 258,4 млн.теңге республикалық бюджетке, 287,3 млн.теңге облыстық бюджетке, 945 млн.теңге жергілікті бюджетке.

Ұлттың денсаулығын жақсарту бойынша саясат сәтті жүзеге асырылуда.

Ауданның емдеу мекемелерінің материалдық-техникалық базасы нығаюда. 2010ж «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы шеңберінде салынған аудандық емхана мен аурухана эксплуатацияға қабылданған, Жол картасы шеңберінде 10 селолық дәрігерлік амбулаториялардың жұмыстары жақсартылған.

Ауданда 64 денсаулық сақтау нысандары бар, олардан 6 ғана типтік жайларда орналасқан, қалған 58-і жайларда бекітілген санитарлы-гигиеналық нормаларға сәйкес келмейтін, ұқсасқан жайларда орналасқан, бұл олармен көрсетілетін медициналық қызметтерге кері әсерін тигізеді.

Жыл сайын денсаулық сақтауға шығындар артуда. Кейінгі жылдары олар 9 есе өсті.

Басты назар диагностика мен емделуде жаңа технологиялардың дамуына басты назар аударылады. Азаматтардың денсаулығы жағдайын сипаттайтын, негізгі индикаторлар бойынша оң жылжуларға қол жеткізілді.

2010 жылдың қорытындылары бойынша 10 мың тұрғынға туберкулезбен ауыру көрсеткіші 2001 жылғы 181 қарсы 72 оқиғаны құрады. Бұл алдын алу қарастыру және туберкулинадиагностика әдісін өткізу барысында, туберкулезбен ауырулардың белсенділіктерімен байланысты. Туберкулезден өлім 8 оқиғаны құрады, 2001 жылғы 16-ға қарсы.

2001 жылдың деңгейінен туу 1,9 рет өсті, 1104 нәресте дүниеге келді.

Нәресте өлімі -2010 ж 14 оқиғаны құрады, 2001 жылғы 21-ге қарсы. 2002 жылдың деңгейіне жалпы өлім деңгейі 6 адамға өсті.

Кейінгі 10 жылда білім беруге шығындар 8 рет өсті. Балаларды мектепке дейінгі мекемелермен қамту артады 24%-ден 76,4%-ға дейін. Білім беру мазмұнын жаңарту, білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базаның нығайтылуы бойынша жұмыстар жалғасуда, инновациялық, ақпараттық білім беру технологиялары енгізілуде.

Білім беруді дамыту Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағдарламасында негізделген маңызды бағыттардың бірі болып саналады. Осы бағдарламаны жүзеге асырғанда аудан мектептері 70 компьютер сыныптарымен жарақталды, 21 интерактивтік тақта орнатылды. 2011 жылдың басына ауданның компьютерлік паркі 1182 компьютерді құрады. 1 компьютерге оқушылар саны 7,3 құрады. Жеке компьютері бар оқушылар саны артуда, олардың саны орташа білім беру нысандары бойынша 2752 құрайды.

Кең жолақты интернетке 18 мектеп немесе 32% қол жеткізген, 23 мектеп интернет қызметін пайдаланады, секундына 56 Кбит жоғары қарқындылығымен, 15 мектеп төменгі сапалы Интернетті пайдаланды, секундына 19,2 Кбит.

2010ж білім беру сапасын арттыру және мектептердің материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында 3 мультимедиялы-лингофондық кабинеттер және 3 сабақтық кабинеттер алынды.

«Дипломмен село» бағдарламасының шеңберінде ауданға 102 білім беру мамандары келді. Оларға тұрмыстық –тұру жағдайын жасауға материалдық көмек көрсетілді. Аудан мұғалімдерінің сапалы құрамы жақсаруда, білім беру деңгейі артты.

Ішкі саясат саласында қоғамдық-саяси ахуал тұрақты болып қалуда. Конфессияаралық келісім мен толеранттықты нығайту, ұлт аралық қатынастардың әрі қарайғы тепе-теңдігі бойынша мақсатты жұмыс жүргізілуде.

Аудан аумағында «Нұр Отан» ХДП саяси партиясының 1 филиалы тіркелген; 2 үкіметтік емес ұйымдар, мүгедектер қоғамы мен нашақорлар мен маскүнемдерді реабилитациялаудың рухани орталығы Сарытөбе селосында тіркелген, 39 діни нысандар. 14 ислам наным қоғамдары жұмыс істейді, ДУМК –ға құрылымдық тиесілі, Ботақара кентінде Орыс христиан шіркеуінің 1 келуі; Қушоқы кентінде римдік-католиктік келуі. 23 христиандық протестандды бағыттағы бірлестіктер.

Ауданда оппазициялық-бағытталған күштер байқалмайды.

Аудандағы қоғамдық –саяси ахуалға үкіметтік емес ұйымдардың әсері оң.

  1   2   3

Похожие:

Ботақара кенті icon«БҰҚар жырау ауданының жастары – 2008-2010 Ж. Ж.» АймақТЫҚ бағдарлама ботақара кенті мазмұНЫ

Ботақара кенті iconКонкурстың атауы Арқалық қаласы, Родина кенті,Энергетиков көшесі,1
Арқалық қаласы, Родина кенті,Энергетиков көшесі,1, каб. 2 17. 05. 2012ж. 17 сағ. 00 мин
Ботақара кенті iconЖосалы кенті жерінен жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін

Ботақара кенті iconКенттерінің аумақтарын аймақтарға
Кадастрлық (бағалау) құнын белгілеу үшін және салық салу мақсаты үшін Ботақара, Ғ. Мұстафин, Қушоқы кенттерінің аумақтарын аймақтарға...
Ботақара кенті iconТөретам кенті бойынша тұрғын үй құрылысын салу үшін жер учаскесін алуға кезекте тұрғын азаматтардың тізімі

Ботақара кенті icon7А, Ю. А. Гагарин атындағы мл, Ақадыр кенті
Байырғы кездерде халық әр алуан құбылысқа нәзік бақылау жасай келіп, олардың ортақ қасиеттері мен сипаттарын санмен түйіп, санамалап...
Ботақара кенті iconҚызылорда облысы, Шиелі кенті, Аудандық Оқушылар үйінің «Жас экологтар» үйірмесі
Сөйтіп қазіргі кезде олар адамның игілігіне айналды. Ерте заманнан-ақ ата-бабаларымыз дәрілік өсімдіктерді тани біліп, оның емдік...
Ботақара кенті iconБір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу
Орналасқан жері: «Қармақшы аудандық ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесі, мына мекен-жай бойынша: Қызылорда облысы, Қармақшы...
Ботақара кенті iconЕрежеге 11-қосымша Бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу
Орналасқан жері: «Шиелі аудандық ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесі, мекен-жайы: Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Шиелі кенті,...
Ботақара кенті iconМенің Қазақстаным
Оның 16 облысы, 85 ірі қаласы, 180 ауданы, 176 кенті, 15 миллионнан аса халқы бар. Қазақстан жер көлемі жағынан дүниежүзі бойынша...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница