Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы




Скачать 417.89 Kb.
НазваниеКіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы
страница2/4
Дата конвертации20.02.2016
Размер417.89 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://sirius.ssmu.kz/fs/_15/01/27/54c721f7c0673.doc
1   2   3   4

6.Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

1. Популяция түсінігіне анықтама беріңіз.

2. Популяцияның кеңістікте орналасуының қандай түрлерін білесіз?

3. түрішілік қарым-қатынастарды атаңыздар.


1. №4 тақырып: Бірлестіктер экологиясы – синэкология. Экожүйелердің орта модифицирлеуші ролі және бұзылған экожүйелердің қалпына келу мәселелері.

2.Мақсаты: Студенттерді экожүйелер экологиясымен, экожүйелер гомеостазымен, бұзылған экожұйелерді қалпына келтірудегі экожүйелердің ролімен таныстыру.

3.Дәріс тезисі:

Биоценоз – өсімдіктер, жануарлар, микроағзалар қауымдастығы.

Биотоп – биоценоздың тіршілік мекені, бұл мекеннің абиотикалық жағдайлары біртекті қалыптасқан болып келеді.

Биогеоценоз – белгілі бір кеңістікте оналасқан, ұрпақ алмасу барысында заттар айналымының арқасында ұзақ тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар, микроағзалар қауымдастығынан тұратын күрделі жүйе.

Биотикалық байланыстар

В.Н. Беклемишевтің классификациясы бойынша тура және жанама түраралық байланыстар мағыналарына қарай 4 типке жіктеледі: трофтық (тағамдық), топикалық, форикалық, фабрикалық.


4. Көрнекі материал: слайдтар.

5. Әдебиет

Негізгі:

1.Кенесариев Ү.И. Экология және халық денсаулығы : учебник / Ү. И. Кенесариев, Н.Ж Жакашов. - Алматы : Эверо, 2009. - 250 с. : ил.

2.Оспанова Г.С. Экология : учебник / Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева. - 2-е изд. - Алматы, 2009. - 405 б.

3.Бейсенова Р.Р. Экология және тұрақты даму пәнінен лекциялар жинағы. Алматы:«Эверо», 2012 ж.-146 с.

4.Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. Оқулық : учебник / Ж. Ж. Жатқанбаев. - Алматы : Зият, 2004. - 210 с.

5.Алишева, Куляш. Экология. : учебник / К. Алишева. - [б. м.] : НАS, 2006. - 303 с. : ил

6.Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау : учебное пособие / Ұ. Б. Асқарова. - Алматы : Заң әдебиеті, 2007. - 90 с.

7.Иванов В.П. Общая и медицинская экология. : учебник / В. П. Иванов, О. В. Васильева, Н. В. Иванова ; ред. В. П. Иванова. - Ростов н/Д : Феникс, 2010. - 507 с. : ил

8. Миркин Б.М., Наумова Л.Г. – Устойчивое развитие, вводный курс – Логос. Москва – 2006.

Қосымша:

1.Экология : учебник / ред. В. В. Денисов. - Изд. третье, исправл. и допол. - Ростов н/Д ; М. : Издательский центр"МаРТ", 2006. - 768 с.

2.Коробкин В.И. Экология : учебник / В. И. Коробкин, Л. В. Передельский. - 12-е изд., доп. и перераб. - Ростов н/Д : Феникс, 2007. - 602 с. - (Высшее образование)

3.Новиков Ю.В. Экология, окружающая среда и человек : учебное пособие / Ю. В. Новиков. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : ФАИР-ПРЕСС, 2005. - 729 с.

4.Концепция экологической безопасности РК, Астана, 2002.

5.Доклад конференции 00Н по окружающей среде и устойчивому развитию, Рио-де-Жанейро, 1992. Том 1, Нью_Йорк,1993.

6.Экологический кодекс РК, Астана 2007.

7.Марфенин Н.Н. Концепция устойчивого развития» в развитии / Россия в окружающем мире: 2002 (Аналитич кий ежегодник)

8.Пивоваров Ю.П. Руководство к лабораторным занятиям по гигиене и основам экологии человека : учеб. пособие для студ.высш. учеб.заведений / Пивоваров Ю.П., Королик В.В. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : Издательский центр "Академия", 2006. - 512 с

9.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібекова , З. К. Тоқмолдаева , С. С. Әлібеков ; ред.: Ү. И. Кенесариев, Н. Ж. Жакашов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010. - 144 с.

10.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібеков, З. К. Тоқмолдаева, С. С. Әлібеков. - Алматы : Эверо, 2009. - 142 с. : ил

11.Қуатбаев А.Т. Экология пәнінен практикум : учебное пособие / А. Т. Қуатбаев. - Алматы, 2006. - 172 с. - (Қазақстан білім және ғылым министрлігі)

12.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау: 4000-ға жуық термин. : словарь. - Алматы : Мектеп, 2002. - 389 б.

13.Шилов И.А. Экология : учебное пособие / И. А. Шилов. - 4-е изд., стериотип. - М. : Высшая школа, 2003. - 512 с.

14.Экологиялық энциклопедия. - Алматы, 2007. - 302 б.

15.Экология человека Ю.А. Габов Караганда, 2012.

6.Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

1. Синэкология нені зерттейді?

2. Түраралық қатынастар?

3. Экожүйе гомеостазы және сукцессиясы.


1. №5 тақырып: Биосфера құрылымы және оның шекаралары. В.И.Вернадскийдің ноосфера туралы ілімінің Тұрақты даму концепциясын даярлаудағы базалық ролі. 2.Мақсаты: Студенттерді биосфераның шекараларымен, құрылымымен, Тұрақты даму концепциясының құрылуындағы В.И. Вернадскийдің жұмыстарымен таныстыру.

3.Дәріс тезисі:

XVII ғасырдан бастап тірі ағзалар биосфераның, планетаның бейнесінің өзгеруіне, оның түзілуіне әсер етіп отырандығы мәлім болған.Биосфера туралы ілімнің бастамасын француз ғалымы Ж.Б. Ламарк (1744-1825ж.ж.) есімімен байланыстырады. Биосфераға жердің ерекше қабаты деп және оны биосфера деп атауды 1875 жылы ұсынған австриялық геолог Э. Зюсс болды. Атақты натуралист және географ А.Гумбольдт (1765 – 1858 ж.ж.) өзінің атақты бес томды «Ғарыш» атты шығармалар жинағында сол заманның Жер және ғарыш туралы қалыптасқан білімдерін синтездеп, барлық табиғи процестер мен құбылыстардың өзара қарым-қатынастары туралы мәліметтер ұсынған болатын.

Өткен ғасырдың 20 жылдарында В.И. Вернадский өзінің жұмыстарында Биосфераны Жердің ғаламдық біртұтас жүйесі екендігі көрсетілген. В.И. Вернадский биосфераға мынандай анықтама берді: Биосфера – планетаның өмір болған, бар, болатын және тіршіліктің әсеріне ұшырап отыратын облысы.

Планетадағы барлық ағзалардың жиынтығын В.И. Вернадский тірі зат деп атады. Тірі зат деп біріктірер алдында олардың химиялық құрамына, суммарлық массасына және энергиясына қарайды. Сонымен қатар, В.И. Вернадский биосферадағы қалған заттарды келесідей жіктеді:

- костты зат

- биокостты зат

- биогенді зат

Костты зат – тірі заттың қатысуынсыз түзілген заттар.

Биокостты зат – костты процестер және тірі заттардың синтезінде түзілген заттар. Биокостты заттарға топырақ, желдену қабаты, барлық табиғи сулар жатады.

Биогенді заттар – тек тірі заттар қатысында ғана түзілетін заттар. Бұлар жердің потенциалды және өте қуатты энергия көзі болып табылады (тас көмір, битум, әк, мұнай).

Қазіргі өмір жердің жоғарқы қабатында (литосферада) Жердің ауа қабатының төменгі шегінде және гидросфераның жоғарғы шегінде тараған.

Атмосфера – ғарыштық кеңістікпен шекараласатын планетаның өте жеңіл ауа қабықшасы. Бұл қабат Күннің қуатты радиациясымен шаншылып, планетаның жылу режимін анықтайды, сонымен қатар атмосфералық газдар молекулаының диссоциациясын және атомдардың ионйзациясын туындатады. Атмосфераның газдық құрамы: оттегі – 21%, азот – 78%.

4. Көрнекі материал: слайдтар.

5. Әдебиет

Негізгі:

1.Кенесариев Ү.И. Экология және халық денсаулығы : учебник / Ү. И. Кенесариев, Н.Ж Жакашов. - Алматы : Эверо, 2009. - 250 с. : ил.

2.Оспанова Г.С. Экология : учебник / Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева. - 2-е изд. - Алматы, 2009. - 405 б.

3.Бейсенова Р.Р. Экология және тұрақты даму пәнінен лекциялар жинағы. Алматы:«Эверо», 2012 ж.-146 с.

4.Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. Оқулық : учебник / Ж. Ж. Жатқанбаев. - Алматы : Зият, 2004. - 210 с.

5.Алишева, Куляш. Экология. : учебник / К. Алишева. - [б. м.] : НАS, 2006. - 303 с. : ил

6.Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау : учебное пособие / Ұ. Б. Асқарова. - Алматы : Заң әдебиеті, 2007. - 90 с.

7.Иванов В.П. Общая и медицинская экология. : учебник / В. П. Иванов, О. В. Васильева, Н. В. Иванова ; ред. В. П. Иванова. - Ростов н/Д : Феникс, 2010. - 507 с. : ил

8. Миркин Б.М., Наумова Л.Г. – Устойчивое развитие, вводный курс – Логос. Москва – 2006.

Қосымша:

1.Экология : учебник / ред. В. В. Денисов. - Изд. третье, исправл. и допол. - Ростов н/Д ; М. : Издательский центр"МаРТ", 2006. - 768 с.

2.Коробкин В.И. Экология : учебник / В. И. Коробкин, Л. В. Передельский. - 12-е изд., доп. и перераб. - Ростов н/Д : Феникс, 2007. - 602 с. - (Высшее образование)

3.Новиков Ю.В. Экология, окружающая среда и человек : учебное пособие / Ю. В. Новиков. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : ФАИР-ПРЕСС, 2005. - 729 с.

4.Концепция экологической безопасности РК, Астана, 2002.

5.Доклад конференции 00Н по окружающей среде и устойчивому развитию, Рио-де-Жанейро, 1992. Том 1, Нью_Йорк,1993.

6.Экологический кодекс РК, Астана 2007.

7.Марфенин Н.Н. Концепция устойчивого развития» в развитии / Россия в окружающем мире: 2002 (Аналитич кий ежегодник)

8.Пивоваров Ю.П. Руководство к лабораторным занятиям по гигиене и основам экологии человека : учеб. пособие для студ.высш. учеб.заведений / Пивоваров Ю.П., Королик В.В. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : Издательский центр "Академия", 2006. - 512 с

9.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібекова , З. К. Тоқмолдаева , С. С. Әлібеков ; ред.: Ү. И. Кенесариев, Н. Ж. Жакашов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010. - 144 с.

10.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібеков, З. К. Тоқмолдаева, С. С. Әлібеков. - Алматы : Эверо, 2009. - 142 с. : ил

11.Қуатбаев А.Т. Экология пәнінен практикум : учебное пособие / А. Т. Қуатбаев. - Алматы, 2006. - 172 с. - (Қазақстан білім және ғылым министрлігі)

12.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау: 4000-ға жуық термин. : словарь. - Алматы : Мектеп, 2002. - 389 б.

13.Шилов И.А. Экология : учебное пособие / И. А. Шилов. - 4-е изд., стериотип. - М. : Высшая школа, 2003. - 512 с.

14.Экологиялық энциклопедия. - Алматы, 2007. - 302 б.

15.Экология человека Ю.А. Габов Караганда, 2012.

6.Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

1. Биосфера шекарасын атаңыздар.

2. Биосфера құрылымын атаңыздар.

3.Тұрақты даму концепциясының қалыптасыуындағы В.И.вернадскийдің негізін қалаушылық ролі. .


1. №6 тақырып: Тұрақты даму концепциясы. «Тұрақты даму» ұғымының пайда болу тарихы.

2. Мақсаты: Тұрақты даму концепциясының қалыптасу тарихымен, Рим клубымен таныстыру.

3.Дәріс тезисі:

Тұрақты даму (Sustainable development) терминінің қалыптасу тарихы 4 кезеңнен тұрады. 1960 жылдары Канадада балық шаруашылығанда алғаш рет аталмыш термин қолданысқа енгізілген. Екініші қалыптасуы 1970 жылдармен байланыстырылады. 1981 жылы Л. Браун терминге жаңаша сипат ұсынып, экономикалық мағынасын аша түсті. Бүкіл әлемге аталмыш термин Брундтланд комиссиясының басшылығымен 1987 жылы жарық көрген «Біздің ортақ болашағымыз» атты баяндамасынан кейін танымал болды.

Терминнің қалыптасуында, қоғам санасында енуінде маңызды рольдерді атқарған ұйымдардың бірі - Рим клубы. Рим клубы - әлемнің 30 мемлекттерінің білікті ғалымдарын топтастырған халықаралық үкіметтік емес ұйым. Рим клубы Рим экономисті, мәдениеттанушысы Аурелио Печчеидің басшылығымен 1968 жылы құрылды. Ең алғашқы 30 адамнан құралған жиын 1968 жылдың 6-7 сәуір күндерінде Рим қаласы маңында өткізілді.

Рим клубының мақсаттары:

  • қазіргі заманның туындаған мәселелерінің нақты түбін анықтау;

  • қазіргі таңда қалыптасқан адамзат мәселелерінің тереңдігін түсіну, ұлттық шекаралармен шектелмей, ғаламдық деңгейде ойлану;

  • саяси жаңа ұйымдар мен институтардың жұмыстарын ғаламдық мәселелерді шешуге бағыттау.

Рим клубының ұйымдасу мақсаты – қазіргі таңда қалыптасқан ғаламдық экологиялық, экономикалық, әлеуметтік мәселелерді шешу. Рим клубы мүшелерінің жұмылып атқарған істрінің нәтижелері келесі үлгіні жасап шығанды. Бұл үлгі - ғаламдық модельдеу деп аталады. Оның мақсаты – жаңа бағыттарды пайдалана отырып, актуальды мәселелерді талқылау.

Рим клубының белсенді де танымал мүшелері болып табылатын Дэнис және Донелла Медоуздер осы клубқа арнап баяндамалар жазған болатын. Баяндамалар – «Өсім шегі», «Өсім шегінен тыс».

4. Көрнекі материал: слайдтар.

5. Әдебиет

Негізгі:

1.Кенесариев Ү.И. Экология және халық денсаулығы : учебник / Ү. И. Кенесариев, Н.Ж Жакашов. - Алматы : Эверо, 2009. - 250 с. : ил.

2.Оспанова Г.С. Экология : учебник / Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева. - 2-е изд. - Алматы, 2009. - 405 б.

3.Бейсенова Р.Р. Экология және тұрақты даму пәнінен лекциялар жинағы. Алматы:«Эверо», 2012 ж.-146 с.

4.Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. Оқулық : учебник / Ж. Ж. Жатқанбаев. - Алматы : Зият, 2004. - 210 с.

5.Алишева, Куляш. Экология. : учебник / К. Алишева. - [б. м.] : НАS, 2006. - 303 с. : ил

6.Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау : учебное пособие / Ұ. Б. Асқарова. - Алматы : Заң әдебиеті, 2007. - 90 с.

7.Иванов В.П. Общая и медицинская экология. : учебник / В. П. Иванов, О. В. Васильева, Н. В. Иванова ; ред. В. П. Иванова. - Ростов н/Д : Феникс, 2010. - 507 с. : ил

8. Миркин Б.М., Наумова Л.Г. – Устойчивое развитие, вводный курс – Логос. Москва – 2006.

Қосымша:

1.Экология : учебник / ред. В. В. Денисов. - Изд. третье, исправл. и допол. - Ростов н/Д ; М. : Издательский центр"МаРТ", 2006. - 768 с.

2.Коробкин В.И. Экология : учебник / В. И. Коробкин, Л. В. Передельский. - 12-е изд., доп. и перераб. - Ростов н/Д : Феникс, 2007. - 602 с. - (Высшее образование)

3.Новиков Ю.В. Экология, окружающая среда и человек : учебное пособие / Ю. В. Новиков. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : ФАИР-ПРЕСС, 2005. - 729 с.

4.Концепция экологической безопасности РК, Астана, 2002.

5.Доклад конференции 00Н по окружающей среде и устойчивому развитию, Рио-де-Жанейро, 1992. Том 1, Нью_Йорк,1993.

6.Экологический кодекс РК, Астана 2007.

7.Марфенин Н.Н. Концепция устойчивого развития» в развитии / Россия в окружающем мире: 2002 (Аналитич кий ежегодник)

8.Пивоваров Ю.П. Руководство к лабораторным занятиям по гигиене и основам экологии человека : учеб. пособие для студ.высш. учеб.заведений / Пивоваров Ю.П., Королик В.В. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : Издательский центр "Академия", 2006. - 512 с

9.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібекова , З. К. Тоқмолдаева , С. С. Әлібеков ; ред.: Ү. И. Кенесариев, Н. Ж. Жакашов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010. - 144 с.

10.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібеков, З. К. Тоқмолдаева, С. С. Әлібеков. - Алматы : Эверо, 2009. - 142 с. : ил

11.Қуатбаев А.Т. Экология пәнінен практикум : учебное пособие / А. Т. Қуатбаев. - Алматы, 2006. - 172 с. - (Қазақстан білім және ғылым министрлігі)

12.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау: 4000-ға жуық термин. : словарь. - Алматы : Мектеп, 2002. - 389 б.

13.Шилов И.А. Экология : учебное пособие / И. А. Шилов. - 4-е изд., стериотип. - М. : Высшая школа, 2003. - 512 с.

14.Экологиялық энциклопедия. - Алматы, 2007. - 302 б.

15.Экология человека Ю.А. Габов Караганда, 2012.

6.Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

1. Тұрақты даму анықтамасын беріңіздер.

2. Рим клубының ұйымдастырушысы, Рим клубының негізгі мақсаттары.

1   2   3   4

Похожие:

Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы icon«6М090200»-Туризм» мамандығы бойынша
Демалыс адам әрекетінің бөлігі ретінде. Рекреация анықтамасы адамның тұрақты жерінен тыс жердегі әрекеті ретінде. Туризм – рекреацияның...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconШетел тілі / Кәсіби бағытталған ағылшын тілі
Мамандықты кәсіби бағытталған шетел тілінде кірістіру. Кәсіби бағытталған шетел тілін пән ретінде адам өмірінің анықтамасы ретінде...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconТақырып Кіріспе. Заттардың агрегаттық күйі
Массалар әрекеттесуші заңының анықтамасы. Кр мен Кс, олардың арасындағы байланыс. Гомогенді және гетерогенді реакциялардың мысалдарын...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconӘл- фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті География және табиғатты пайдалану факультеті Энергоэкология кафедрасы
Экология ғылымының анықтамасы, мақсат, міндеттері, басқа ғылымдармен байланыс. Экологияның табиғатты қорғау функциясы
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconТеориялық курстың мазмұны Тақырып № Кіріспе. Туризм географиясының зертеу облысы және туризм ғылым ретінде
Химиялық технология және жаратылыстану факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы icon1-4дәріс (4 – сағатқа есептелген) Тақырыбы: Кіріспе. Химиялық экология пәніне түсінік. Жер бетінің тірі қабаты-биосфера. Тірі организмдер
В051200 «Химия» мамандығының іі-курс студенттеріне арналған «Химиялық экология» пәнінің
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconЛекция №1. Кіріспе. «адам анатомиясының анықтамасы, міндеттері»
Биология ғылымы негізінде екІ үлкен салаға бөлінеді. Организмшц құрылысы мен пішінін тексеретін сала-сын — морфология десе, ал опың...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconҚазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
Жұмыс бағдарламасы 050608 Экология мамандығының Қр мжмбс 08. 323-2006ж және типтік бағдарламасы ро экология секциясының кеңесі баспаға...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconҚазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Дамуының қарқындылығына орай, коммуникациялардың прогрессивті нысандары пайда болуда. Сондықтан қазіргі таңда коммуникаңиялық саясаттың...
Кіріспе: Экология ғылым ретінде анықтамасы iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
Экология-бірге өмір сүретін өсімдіктер мен жануарлар туралы ғылым ( американ ғалымы Ф. Клементс, 1920 ж.)
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница