Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014




Скачать 154.1 Kb.
НазваниеКурсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014
Пономарева Р С
Дата конвертации20.02.2016
Размер154.1 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://sirius.ssmu.kz/fs/_15/01/27/54c720926cad7.doc

G-041.07.05.21-2013

Жұмыс бағдарламасы

Бакалавриат МЖМБС

1 Бас.

Бет тен




СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ


ТАҒАМТАНУ ЖӘНЕ ГИГИЕНАЛЫҚ ПӘНДЕР кафедраСЫ


Жұмыс бағдарламасы



Пән: Экология және тұрақты даму

Пәннің коды: ЕKО 1106

Мамандығы: 5В130100, «Жалпы медицина факультеті»

Оқу сағатының/кредиттің*көлемі: 90 оқу сағаты

Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр


Семей 2014

Пәннің Жұмыс бағдарламасы тағамтану және гигиеналық пәндер кафедрасымен «Экология және тұрақты даму» Типтік оқу бағдарламасының негізінде құрастырылды

Экология және тұрақты даму


Автор(лар): оқытушылар Пономарева Р.С., Темиржанова А.Е.


_______. _______________2014 кафедра отырысында талқыланды

№____Хаттама

Каф. меңгерушісі _____________________ Токанова Ш.Е.


«Жалпы медицина» мамандығы бойынша ББК талқыланды __________________________________________

____ _________ 201_ № ______хаттама


Төрағасы ________________________ Керимкулова А.С.


Оқу Әдістемелік Кеңесте бекітілді

______ __________201_ № ____хаттама


Төрағасы ________________________ Жунусова А.Б.


1. Кіріспе Қазіргі таңда адамзаттың табиғатпен қарым-қатынасы басты экологиялық мәселелердің қатарына жатады. Адам пайда болғаннан батап биосфераға тигізер салмағын уақыт өте келе ұлғайтып келеді. Индустриалды қоғам мен демографиялық жарылыс жағдайларында адамзаттың табиғатқа деген тигізер кері әсері ғаламдық деңгейге көшті. Өте үлкен көлемде қоршаған орта компоненттері зиянды әсерлерге ұшырауда. Минералды және қазба байлықтар қорының азаю тенденциясы байқалуда. Антропогендік іс-әрекеттің әр түрі кейбір өсімдіктер мен жануарлардың тура немесе жанама түрде жойылуына әкеп соқты. Мұндай іс-әрекеттің барлығы қазіргі биосфера жағдайының әлсіреуіне және адамзаттың жан дүниесінің кірлеуіне, денсаулығының нашарлауына әкеп соқты. Алайда барлық іс-шараларды қолға алған кезде мәселенің шешімі табылатынына бірнеше елдер күмән келтірмейді. Мұндай шаралар ғаламдық деңгейде оңай шешіле қоймайтын мәселелер санатына жатады. Осы ғаламдық мәселе бүкіл адамзат алдында Рио-де-Жанейро қаласында 1992 жылы қойылды. Осы жылы Тұрақты дамудың концепциясы бекітілді. «Қоғам – табиғат» ғаламдық жүйесінде Тұрақты даму термині келесі мағынаға ие болады - әр түрлі деңгейдегі әлеуметтік экожүйелердегі динамикалық тепе – теңдікті қадағалау. Адамзат неғұрлым бұл мәселе жайлы ертерек ойланып тұрақты даму жолымен жүретін болса, соғұрлым оның Жер ғаламшарында тіршілік етуі ұзақ болады. Бұл ретте шешуші роль экологиялық білімге тән. Экологялық білімнің мәні мен мағынасы тұлғада экологиялық сананы қалыптастыру болып табылатыны баршылыққа аян. Экологиялық сананың негізі болып өз кезегінде «Экология және тұрақты даму» дирсциплинасы саналады. Пәннің мақсаты - өз денсаулығына және қоршаған ортаға аса бір үлкен жауапкершілікпен қарайтын тұлғаны (студентті) қалыптастыру болып табылады. Бұндай типтегі әрекеттер жоғарғы білімі бар болашақ мамандарға келешекте дұрыс экологиялық шешім қабылдай алуына септігін тигізеді. Соның негізінде биосфераның тұрақты дамуына үлесін қосады.


2. Пәннің мақсаты: Табиғат пен қоғамның тұрақты дамуының негізгі заңдылықтары туралы студенттердің толық түсінігін қалыптастыру.


3. Оқытудың міндеттері:

• тірі ағзалардың, әр түрлі деңгейдегі ұйымдар экожүйесінің, жалпы биосфераның негізгі заңдылықтарын және тұрақтылығын меңгеру;

• биосфера компоненттерінің өзара әрекеттесу заңдылықтары туралы және табиғатты пайдаланудың қарқындау шағындағы адамның шаруашылық іс-әрекеті нәтижесінде туындаған экологиялық жағдайлар туралы білімдерді қалыптастыру;

• ҚР және басқа да шет мемлекеттердегі тұрақты дамудың тәжірибелік есептері, бағдарламалары, концепциялары туралы бүгінгі таңға сай ой-санасын қалыптастыру;

• Экологияның, қоршаған ортаның және тұрақты дамудың келелі және күрделі мәселелерін талқылауда кешенді, объективті және творчестволық көзқарастарды қалыптастыру.

Оқытудың қорытынды нәтижелері:

Студент білу керек:

- тірішілік ортасымен тірі ағзалардың өзара әрекетін анықтайтын негізгі заңдылықтар;

- ағзалар санының таралуы мен динамикасы, бірлестіктер құрылымы және олардың динамикасы;

- тірі жүйелер мен зат айналымы арқылы энергия ағымыныңзаңдылықтары, экологиялық жүйе және толықтай биосфераның қызмет етуі;

- антропогенді әрекеттің әлеуметтік-экологиялық зардаптары;

- табиғатты қорғау және табиғатты ұтымды пайдаланудың негізгі принциптері;

- тұрақты дамудың мәселелерін, концепциясын, бағдарламасын және олардың ғаламдық, аймақтық, жергілікті деңгейлердегі шешілу жолдарының тәжірибелік жолдары.

Студент жасай білу керек:

- қоршаған ортаға антропогенді әсер етумен байланысты экологиялық процестер ағымының заңдылықтарына анализ бере білу;

- олардың пайда болу себебін анықтау және жою жолдарын білу;

- тұрақты дамудың қазіргі таңдағы концепциялары мен бағдарламаларын білу;

- тәжірибелік әрекетте тірі ағза мен қоршаған ортаның өзара әрекетінің заңдылықтары туралы алған білімді қолдана білу.

Студент игеру керек:

- экологиялық процесті анализдеу дағдылары және табиғатты қорғау әрекетінде нақты міндеттер қою;

- биосфера дамуының заңдылықтарын және экологиялық тепе-теңдікті сақтау жағдайын білу, қоршаған ортаның экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету;

- экологиялық міндеттерді шешу үшін алынған білімді қолдану дағдылары.

4. Реквизитке дейінгі: мектеп курстары, қазақстан тарихы, информатика, медициналық биофизика, молекулярлы биология және мед.генетика, саясаттану.


5. Реквизиттен кейінгі: жалпы гигиена, эпидемиология, философия, биохимия, патфизиология-1,2, микробиология.


6.Сабақтардың тақырыптық жоспары


Дәрістердің тақырыптық жоспары



Дәріс тақырыптарының аталуы

Сағат саны

1.

Кіріспе: Экология – ғылым ретінде анықтамасы. Экологияның мақсаты, есептері және әдістері. Экологияның даму тарихы. Экология – табиғатты қорғау және табиғатты тиімді пайдалану базасы ретінде.

2

2.

Даралар экологиясы – аутэкология. Қоршаған ортаның экологиялық факторлары. Негізгі тіршілік орталары және оларға сипаттама.

2

3.

Популяциялар экологиясы – демэкология. Популяция түрдің тіршілік ету формасы ретінде және оның (түрдің) негізгі критерийлері.

2

4.

Бірлестіктер экологиясы – синэкология. Экожүйелердің орта модифицирлеуші ролі және бұзылған экожүйелерді қалпына келтіру мәселелері.

2

5.

Биосфера құрылымы және оның шекаралары. В.И.Вернадскийдің ноосфера туралы ілімінің Тұрақты даму концепциясын даярлаудағы базалық ролі.

2

6.

Тұрақты даму концепциясы. «Тұрақты даму» ұғымының пайда болу тарихы.

2

7.

Бүгінгі заманның әлуметтік-экологиялық мәселелері және тұрақты даму.

2

8.

Адамзат қауымының табиғат ресурстарымен қамтамасыз етілу мәселелері. Табиғат ресурстарын тиімді пайдалану.

2

9.

Бүгінгі таңның ғаламдық экологиялық мәселелері. Олардың шығу себептері және тигізер әсерлері.

2

10.

Қазақстан республикасының ерекше қорғалатын табиғи аймақтары.

2

11.

Табиғи ортаның сапасы мен тұрғындар денсаулығы.

2

12.

Қазақстан Республикасы тұрақты дамуының келелі экологиялық мәселелері.

2




Барлығы 24 сағат






Семинарлы (тәжірибелік) сабақтардың тақырыптық жоспары



Сабақ тақырыптарының аталуы

Сағат саны

1.

Экология табиғатты қорғау және табиғатты ұтымды пайдаланудың теориялық базасы ретінде.

2

2.

Дара экологиясы – аутэкология. Организм және оның тіршілік ету ортасы. Экологиялық факторлар және олардың жіктелуі. Негізгі өмір сүру ортасы және оларға сипаттама.

2

3.

Популяция экологиясы – демэкология. Популяцияның статистикалық сипаттамасы: популяцияның саны, тығыздығы және биомассасы, жастық және жыныстық құрамы.

2

4.

Бірлестіктер экологиясы – синэкология. Биоценоз, биогеоценоз және экожүйе туралы түсініктер. Экожүйеде түр аралық байланыстың негізгі формалары (нейтрализм, комменсализм, протокооперация, мутуализм, жыртқыштық, паразитизм).

2

5.

Биосфера және оның тұрақтылығы. Биосфера концепциясының қалыптасуы. В.И.Вернадскийдің биосфера және ноосфера туралы ілімі. Тірі заттардың концепциясы.

2

6.

Тұрақты даму концепциясы. «Тұрақты даму» түсінігінің пайда болу тарихы: Рим клубы, Медоуздердің (Өсім шегі, 1972) және Форестердің жұмыстары. Тұрақты даму факторлары, стратегиясы және принциптері. Тұрақты даму үлгісі, оның жұмыс істеу белгілері және принциптері.

2

7.

Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу мәселелері. Жердің табиғи ресурстарына сипаттама: атмосфера, гидросфера және литосфера.

2

8.

Биосферада тұрақсыздықтың пайда болуының антропогенді факторлары. Табиғат пен қоғамның өзара әрекетінің тарихы: негізгі сатылары (биогенді, аграрлы, өнеркәсіптік, ақпараттық), ерекшеліктері және сабақтары.

2

9.

1-8 тақырыптар бойынша аралық бақылау.

2

10.

Қазіргі заман мен тұрақты дамудың әлеуметтік-экологиялық мәселелері. Әлеуметтік-экологиялық кризис және тұрақты даму.

2

11.

«Үшінші әлем» мәселелері. Артта қалуды жеңу – тұрақты дамудың өзекті мәселесі.

2

12.

Қоршаған ортаны қорғаудың принциптері мен әдістері. Қорық аймақтары қоршаған ортаны қорғаудың бір түрі ретінде.

2

13.

Қазақстан республикасының тұрақты дамуының өзекті экологиялық мәселелері.

2

14.

Экологиялық мониторинг, оны ұйымдастыру принциптері.

2

15.

Табиғи ортаның сапасы және тұрғындар денсаулығы.

2

16.

Қоршаған ортаны қорғау саласындағы Қазақстан республикасының заңдылықтары.

2

17.

Қазіргі заманғы жаһандық экология мәселелері бойынша халықаралық конвенциялар мен келісім шарттар.10-17 тақырыптар бойынша аралық бақылау

2

18.

Қорытынды сабақ.

2




Барлығы:

36



Студенттің өздік жұмысының тақырыптық жоспары



Сабақ тақырыптарының аталуы

Сағат саны

1.

Экологиялық мәселелер, қазіргі заманғы экономикалық тенденцияларда олардың орны мен ролі.

1

2.

Тұрақты даму концепциясын реализациялауда экологияның ролі.

1

3.

Негізгі өмір сүру ортасы және оларға сипаттама.

1

4.

Әртүрлі ортада өмір сүруге адамның бейімделуі.

1

5.

Популяция түрдің өмір сүру формасы ретінде және оның негізгі критерийлері.

1

6.

Экожүйенің орта модифицирлеуші ролі және бұзылған экожүйелерді қалпына келтіру мәселелері.

1

7.

Стенобионтты және эврибионтты организмдер. Ортаның экологиялық сиымдылығы.

1

8.

Экологиялық пирамидалар (саны, биомассасы, энергиясы).

1

9.

Экожүйенің табиғи дамуы: бірінші реттік және екінші реттік сукцессия. Экожүйе тұрақтылығының критерийлері және негізгі көрсеткіштері.

1

10.

Биосфераның құрылымы және оның шекаралары.

1

11.

Тұрақты даму концепциясын талдауда В.И.Вернадскийдің негізін қалаушылық ролі.

1

12.

Энергияның альтернативті экологиялық таза шығу көздерін пайдалану тұрақты даму компоненті ретінде.

1

13.

Ауыл шаруашылығының қарқынды дамуымен байланысты туындаған экологиялық мәселелер.

1

14.

Қоршаған ортаның физикалық, химиялық және биологиялық ластануы және олардың экологиялық, генетикалық салдарлары.

1

15.

Энергетикалық дағдарыс мәселелері және оларды шешу жолдары.

1

16.

Әлемдік азықтық мәселелер, шешу жолдары.

1

17.

Ресурсты дағдарыс, себептері, салдарлары, шешу жолдары.

1

18.

Арал маңының әлеуметтік-экологиялық мәселелері.

1

19.

Адамзат үшін ядролық сынақтың салдарлары.

1

20.

Семейдің ядролық полигоны және ҚР аймағындағы басқа да полигондар.

1

21.

Қоршаған орта жағдайын бағалау критерийлері және әдістері.

1

22.

Невада-Семей антиядролық қозғалысы.

1

23.

Санитарлық-экологиялық мониторинг.

1

24.

Жаһандық экологиялық мәселелер бойынша халықаралық конвенциялар мен келісім-шарттар.

1

25.

Қазақстанның әртүрлі аймақтары мысалында қоршаған ортаның сапасын жақсарту үшін қажетті шаралар.

1

26.

Қазақстанның ауылдық елді мекендері мысалында қоршаған ортаны қорғау мәселелері.

1

27.

«Экологиялық тәуекел» және «экологиялық қауіпсіздік» түсініктері.

1

28.

Бірыңғай мемлекеттік экологиялық мониторинг жүйесі, мақсаты, міндеттері және қызметтері.

1

29.

Қазақстанның әртүрлі аймақтарында денсаулықты қалыптастыру факторлары.

1

30.

Қазақстанның экологиялық кодексі.

1




Барлығы:

30


Оқытушының жетекшілігімен cтуденттің өздік жұмысының

тақырыптық жоспары

(2006-МЖББС пәндерә үшін және 2009-МЖББС Медициналық профилактикалық іс мамандығының 1-3курстарыныкурстарының пәндері үшін )



Сабақ тақырыбының атауы

Сағаттар саны











8. Оқытудың және сабақ берудің әдістері

  • Дәрістер: шолу, мәселелі және инновациялық тәсілді пайдалану CBL технологиясы;

  • Тәжірибелік сабақтар: семинарлар, шағын топтар, дискуссия, жағдайлық есептер, жұппен жұмыс, презентация, дәрістер, жағдайға үлгі жасау, TBL технологиясын пайдалану;

  • Оқытушының жетекшілігімен студенттің өздік жұмысы (ОСӨЖ): жалпы медицина мамандығының студенттеріне қарастырылмаған

  • Студенттің өздік жұмысы (СӨЖ): әдебитттермен, электронды ақпарат базаларымен, компьютерлік бағдарламалармен жұмыс, ситуационды жағдайларды құру мен шешімін табу, тесттік есептерді шешу, рефератты, глоссарий, альбом, презентациялар әдебиетке шолу парақтарын даярлау және оларды қорғау.


9. Білім алушылардың білімдерін және дағдыларын бағалау әдістері:

Ағымды бақылау – тестілеу, жағдайлық есептер құрастыру, ауызша және жазбаша сұрау, есептер нәтижелерін жазуын бақылау, өзін-өзі бағалау және кіші топтарда топтық бағалау.

Аралық бақылау - коллоквиум

Қорытынды бақылау - дифференциалды сынақ


10. Ұсынылатын әдебиет:

Негізгі әдебиет:

1.Кенесариев Ү.И. Экология және халық денсаулығы : учебник / Ү. И. Кенесариев, Н.Ж Жакашов. - Алматы : Эверо, 2009. - 250 с. : ил.

2.Оспанова Г.С. Экология : учебник / Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева. - 2-е изд. - Алматы, 2009. - 405 б.

3.Бейсенова Р.Р. Экология және тұрақты даму пәнінен лекциялар жинағы. Алматы: «Эверо», 2012 ж.-146 с.

4.Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. Оқулық : учебник / Ж. Ж. Жатқанбаев. - Алматы : Зият, 2004. - 210 с.

5.Алишева, Куляш. Экология. : учебник / К. Алишева. - [б. м.] : НАS, 2006. - 303 с. : ил

6.Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау : учебное пособие / Ұ. Б. Асқарова. - Алматы : Заң әдебиеті, 2007. - 90 с.

7.Иванов В.П. Общая и медицинская экология. : учебник / В. П. Иванов, О. В. Васильева, Н. В. Иванова ; ред. В. П. Иванова. - Ростов н/Д : Феникс, 2010. - 507 с. : ил

8. Миркин Б.М., Наумова Л.Г. – Устойчивое развитие, вводный курс – Логос. Москва – 2006.

Қосымша:

1.Экология : учебник / ред. В. В. Денисов. - Изд. третье, исправл. и допол. - Ростов н/Д ; М. : Издательский центр"МаРТ", 2006. - 768 с.

2.Коробкин В.И. Экология : учебник / В. И. Коробкин, Л. В. Передельский. - 12-е изд., доп. и перераб. - Ростов н/Д : Феникс, 2007. - 602 с. - (Высшее образование)

3.Новиков Ю.В. Экология, окружающая среда и человек : учебное пособие / Ю. В. Новиков. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : ФАИР-ПРЕСС, 2005. - 729 с.

4.Концепция экологической безопасности РК, Астана, 2002.

5.Доклад конференции 00Н по окружающей среде и устойчивому развитию, Рио-де-Жанейро, 1992. Том 1, Нью_Йорк,1993.

6.Экологический кодекс РК, Астана 2007.

7.Марфенин Н.Н. Концепция устойчивого развития» в развитии / Россия в окружающем мире: 2002 (Аналитич кий ежегодник)

8.Пивоваров Ю.П. Руководство к лабораторным занятиям по гигиене и основам экологии человека : учеб. пособие для студ.высш. учеб.заведений / Пивоваров Ю.П., Королик В.В. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : Издательский центр "Академия", 2006. - 512 с

9.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібекова , З. К. Тоқмолдаева , С. С. Әлібеков ; ред.: Ү. И. Кенесариев, Н. Ж. Жакашов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010. - 144 с.

10.Әлібеков А.С. Жалпы экология атауларының түсіндірме сөздігі : словарь / А. С. Әлібеков, З. К. Тоқмолдаева, С. С. Әлібеков. - Алматы : Эверо, 2009. - 142 с. : ил

11.Қуатбаев А.Т. Экология пәнінен практикум : учебное пособие / А. Т. Қуатбаев. - Алматы, 2006. - 172 с. - (Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі)

12.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау: 4000-ға жуық термин. : словарь. - Алматы : Мектеп, 2002. - 389 б.

13.Шилов И.А. Экология : учебное пособие / И. А. Шилов. - 4-е изд., стериотип. - М. : Высшая школа, 2003. - 512 с.

14.Экологиялық энциклопедия. - Алматы, 2007. - 302 б.

15.Экология человека Ю.А. Габов Караганда, 2012.

Похожие:

Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 1 курс 1 семестр Семей 2014
Казакстан Республикасы Денсаулық сақтау министірлігі Астана 2007 ж Типтік оқу бағдарламасының негізінде
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 1 курс 1 семестр Семей 2014
Казакстан Республикасы Денсаулық сақтау министірлігі Астана 2007 ж Типтік оқу бағдарламасының негізінде
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі: 2 курс, 4 семестр Семей 2014
Пәннің Жұмыс бағдарламасын Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 2 курс, ІҮ семестр Семей 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 2 курс, ІҮ семестр Семей 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) Қазақстан тарихы және жалпы білім беру пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 2 курс, ІІІ іү семестр Семей 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 2 курс, 4 семестр Семей 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) Қазақстан тарихы және жалпы білім беру пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі 2 курс, ІҮ семестр Семей 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) Қазақстан тарихы және жалпы білім беру пәндер кафедрасы құрастырды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі: 1 курс, 1 -2 семестр Семей 2014
Пәннің силлабусы «Құқық негіздері» пәні Қазақстан тарихы және жалпы білім беру пәндер кафедрасы құрастырылды
Курсы және оқу семестрі: 1 курс, 1,2 семестр Семей 2014 iconКурсы және оқу семестрі: 1- курс, 1 семестр Семей, 2014
Силлабусты (студенттің жұмыс бағдарламасын) информатика пәні бойынша типтік оқу бағдарламасы негізінде Қазақстан тарихы және жалпы...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница