Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі




Скачать 104.94 Kb.
НазваниеҚазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Дата конвертации16.02.2016
Размер104.94 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://psu.kz/arm/upload/umk/7675.doc

Әдістемелік нұсқау





Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.2/05





Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі



С. Торайғыров атындағы Павлодлар мемлекеттік университеті


Философия және мәдениеттану кафедрасы


ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАу


дәріс сабақтар жүргізуге арналған

«Мәдениет және гендер»


пәні бойынша

050204 «Мәдениеттану»

мамандықтары студенттері үшін


Павлодар



Әдістемелік нұсқаулықты бекіту парағы





Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.2/05





БЕКІТЕМІН

Тарих және құқық

факультетінің деканы

________ Акишев А.А.

«____»_____200 ж.


Құрастырушылар: аға оқытушы Уызбаева А.А..


Философия және мәдениеттану кафедрасы


дәріс сабақтарын жүргізуге арналған

Әдістемелік нұсқау




«Мәдениет және гендер»


бойынша

050204 – «Мәдениеттану» мамандықтары студенттері үшін


Ұсынылған

Кафедра отырысында «___»____200__ж. хаттама №__


Философия және мәдениеттану кафедра меңгерушісі ___________________Ахметова Г.Г.


Мақұлданған

Тарих және құқық факультетінің ӘК «____»____ 200__ж., хаттама №___


ӘК төрайымы ________________________ Мошна Н.И.


"Мәдениет және гендер" жаңа оқу пәні, жұмыстың оқу жоспары және мамандықтың элективті пәндер каталогы негізінде әзірленген. Мәдениеттегі «гендер» және «мәдениет» ұғымдарды түсінуі, гендерлік жүйе және оның дамуы кезеңдерді қарастыру, феминизм теориясы, әйел қозғалысы, гендерлік теорияның негізгі ізденістермен танысу және оларды салыстыруы.

Дәріс сабақтары студенттердің ғылыми білімін арттыратын маңызды бµлім. Жүйелі, толық аргументтері келтірілген кешенді дәріс сабақтары мамандарды дайындаудыің басты көзі. Дәрістің әдістемелік, ғылыми – тәжірибелік, қоғамдық-саяси және кәсіби маңызы бар.

Дәрістерді тыңдау және қабылдау: Студенттердің оқытушының дәрісіне дайындығына енетіндер:

Біріншіден, психологиялық жағынан дайын болу, оның жүйелі орындалуын қадағалау; екіншіден, дәріс алдындағы мақсатты танымдық – тәжірибелік қызмет, соның ішінде:

А) алдынғы өткен материалдарды, жазғандарын еске тұсіру мақсатында қарастыру;

Ә) Алдыњғы сабақпен байланысын анықтау мақсатында берілетін дәрістің материалдарымен бағдарлама және оқулықтар бойынша танысу. Оқулық бірнеше жылда бір рет шығарылатындықтан, бағдарламадағы кейбір сұрақтар оқулықта қарастырылмауы мұмкін. Осындай сәйкессіздіктен кейін студент дәріс барысында осы мәселелерге көңіл аударуы керек.

Б) Дәріс барысында істелінетін негізгі жұмыстардың тұрлерін анықтау (жазу, сызбалар, суреттер және т.б);

Г) Бағдарлама мен оқулықтар да енгізілген өздік жұмысына арналған тапсырмалармен танысу, білімді тереңдетіп, тапсырмаларды орындауға қажетті әдебиеттерді таңдау;

Дәріске алдын–ала дайындықстудентті шығрмашылық жұмысқа және ең бастысы дәрісті тыңдап, оның мазмұнын қабылдай білуге ұйретеді.

Дәріс беруде материалды баяндау, талдау, фактологииялық мазмұндау, мәселе қою әдістері басым. Мұның бәрі студенттердің шығармашылық белсенділіктерін арттыра тұседі.

Студент дәріс мазмұнын толық тұсіну ұшін оның мақсаты мен міндеттерімен таныс болуы қажет. Сонымен қатар, дәрістің мақсаты мен міндеттерін тұсіну студентке баяндалып отырған материалды терең тұсініп, оған сын көзқараспен қарауына мұмкіндік береді.

Сонымен қатар дәріс оқытушы мен студент арасындағы байланыс ретінде психологиялық-педогогикалық талаптарға да сәйкес болу керек. Оның орындалуы студентке ғана қатысты емес, оқытушының баяндауына студенттер беделін арттыра білуіне де байланысты.

Жазу – оқытушының студенттердің материалдарды қаншалықты меңгергендігін бақылауға мұмкіндік береді. Егер дәріс барысында студенттер тыңдап қана қоймай жазып отырса, оқытушы дәрісті оқу кезінде оған көмек көрсетеді (қайталау, баяулау, басты мәселелерге акцент жасау арқылы және т.б.)

Дәрісті жазуға қалай ұйрену керек? Бәрінен бүрын нені және қалай жазу керектігін білу керек. Сабақтыњ кұні, тақырып, мақсаты, сабақтыњ жоспары жазылады. Жоспар тақырыпты игеруге жєне берілген материалмен өздігінше жұмыс істеуді қамтамасыз етеді. Жоспарды жазғаннан кейін оның дәріс барысында оның мағынасы қалай ашылғандығына баса назар аудару керек.

Жазу барысында тақырыптар, тақырыпшалар және сұрақтар арқылы, абзацтарды, нөмірлеп көрсетуді пайдаланып жүйелілікті сақтауға болады.

Дәріс жазудың тұрлері әртұрлі болуы мұмкін. Оны таңдау пәннің ерекшелігіне байланысты. Мысалы: кейбір сабақтарда суреттер, сызбалар жєне т.б. қолданады. Гуманитарлық ғылымдар бойынша жазудың әртүрлісі қолданады. Кең тараған түрі:


Дәрістің негізгі сұрақтары


Негізгі тезистермен, дәлелдер, қортындылар. Негізгі сұрақтар бойынша өз ойлары.








Дәріс материалының мазмұнын келесідегідей тұрде де жазуға болады:



Дәрістің негізгі сұрақтары



Негізгі ережелер, негізгі фактілер, жалпылау, дәріс мазмұнын қорытындылау


Студенттің ескертпесі және оның оқытушыға сұраѓы.











Дәрісті жазғанда онымен әрі қарай жұмыс істеу үшін және өз ойларын жазуға шетінен орын қалдыру қажет. Немесе дәптердіњ келесі беттерін бос қалдыру керек.

Студенттің жан-жақты тұлға болып қалыптасуына, білікті маман болуына, кәсіби және т.б. қызмет тұрлеріне дайындығын арттыруға дәріспен бірге тәжірибе сабақтары да маңызды рөл атқарады.

Дәріс басты ғылыми білімнің негізін салады, студентке оны жалпылама тұрде меңгеруге мұмкіндік береді. Ал, семинар мен тәжірибе сабақтары білімді кеңейтіп, нақтыландыра тұседі, оны толықтай меңгеруіне көмектеседі. Сонымен бірге оқу үрдісінің мұндай түрлері өздік жұмыстарды орындауға үйретеді

Студентің жан-жақты дамыған тұлға, маман ретінде дамуына және оны кәсіби және басқа қызметтерге дайындауда семинар сабақтарының маңызды зор, олар дәрісте басталған сабақтардың логикалық жалғасы. Дәріс ғылыми білімнің негізін қалыптастырады, олар студентке оларды жалпы түрде меңгеруге мүмкіндік береді, семинар және тәжірибе сабақтары бұл білімдерді тереңдетеді, нақтылайды және кеңейтеді, жоғары репродукция және трансформация деңгейінде меңгеруді көмектеседі. Оған қоса, осы оқу процессінің формалары жеке жұмыс жасау және өзін-өзі оқытуды үйретеді. Семинар және тәжірибе сабақтарында жеке жұмыстың өзіндік ерекшелектері бар болғандықтан, оларға тереңірек тоқталайық.

ПӘННІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МАЗМҰНЫ

1Тақырып Жыныс және гендер. Гендерлік зерттеулер

Жыныс және гендер. Гендерлік зерттеулер. Жыныс ерлер мен әйелдер арасындағы биологиялық және анатомиялық ерекшілік ретінде және әйел мен ерлердің өзіндікидентификациясы. Әйелдер мен ерлердің әлеуметтік ерекшелік жағдайы: гендерлік жүйе. Гендерлік ерекшеліктің психологиялық, әлеуметтік, мәдениеттік ерекшеліктері. Гендер және сенсуалдық. Гендер мәдениет метафорасы ретінде. Гендер және гендерлік жүйесінің құруы мәдениеттің әмбебаптығы мен релятивтігі. Гендер және тарих. Гендерлік зерттеулердің тууы. Әйелдік және гендерлік зерттеулердің байланысы. Гендерлік зерттеудегі университеттік бағдарламалары. Гендерлік білім. Қазіргі Қазақстандағы гендерлік зерттеулердің болашағы мен жағдайы

2 Тақырып Философиялық ойлар тарихындағы жыныстар мәселесі

Антика философтары жыныс туралы (Платон, Аристотель). Гностицизм. Ортағасырлық ойлар: христиандық, манихейлік. Патристика дәуіріндегі философиялық ойлардан әйел мінез танымның артықшылығы. Фома Аквинскийдің философиядағы әйелдік функциональдык берілімі. Ағарту: сезімталдық легализациялау. Әйелдің интеллектуальдік инемділіктерінің даму мүмкіндіктерін және Ж.Ж.Руссоның әйелдердің білімдік мүмкіндігін мойындау. Канттык этика мизогинизм пайда болу негізінде. Гегельдің мизогинизм философиясы. В.С. Соловьевтің, Н.Ф.Федоровтың, Н.А.Бердяевтың философиялық мәтіндеріндегі мизогинизм. Қазіргі философиядағы гендерлік мәселесі. Әйелдік субъективттік концептуализациялау. Мишель Фуко. Дене тұжырымдамасы билік нәтиже ретінде. Жиль Делёз. Тілек тұжырымдама өндіріс ретінде

3 Тақырып Феминизм және Батыстағы әйелдер қозғалысы. КСРО дағы «Мемлекеттік феминизм»

Феминизм әйелдер мен ерлердің азаматтық тең құқықтығының қозғалысы мен ағымы ретінде (Олимпия де Гуж, Мэри Уоллстонкрафт, Абигайль Адамс). Суфражизм. Бірін-бірі толықтыру және бірін-бірі ауыстырулық принципі. Феминизмнің либеральдік, кеңестік және радикальдық бағыттары. Психоаналитикалық және модернизмнің кейінгі феминизм. «Мемлекеттік феминизм» - әйелдерге қатысы кеңес мемлекетінің арнайы саясаты. Октябрь төнкіріс және әйел мәселесі. А.Коллонтай («Труд женщины в эволюции хозяйства»). Әйелдер мен ерлердің құқықтарды заң түрде теңдеу. Мәдениеттік төнкіріс және «әйелдің босатылуы». Гендер және ҚСРО саясат жүйесі. Отбасы мен өндіріс: әйелдердің және ерлердің жағдайы

4 Тақырып Гендерлік әлеуметтенуі

Әлеуметтенуі түсунігі. Қарым-қатынас және іс әрекет нәтиже барысында әлеуметтік тәжірибені игеруі. Статус және дифференциация категориялары. Гендерлік стратификация – адам жынысымен байланысты статустар реттеу, және олардың әлеуметтік кеңістікте қоғамдағы жалпы иерерхиялау. Гендер және билік. Биологиялық жыныс және гендерлік ұқсастығы. Әртүрлі мәдениеттерінде ерлер және әйелдер мінез-құлық стереотиптері. Алғашқы қауымдастықта гендерлік рөлдері: этнография мәлеметтері (Маргарет Мид "Пол и темперамент", 1935). Игорь Кон "Лунный свет на заре" (1997). Гендерлік стратификацияда асимметрия себептері. Әлеуметтенуі теориялары және механизмдері. Гендер әлеуметтік құрылымның феминистік сыны. Әлеуметтік құрылымның негізгі теориялар (З.Фрейд, Ж.Пиаже, Н.Чадороу, С. Бем). Американдық антрополог Гарольд Гарфинкель Агнес оқиға туралы. И.Гофман: гендерлік дисплей. Әлеуметтенуі институттары: отбасы, мектеп, құрбылар. Қайта әлеуметтенуі және оның факторлар

5 Тақырып Әйел мен ерлер экономикалық салада

Еңбек және үйшаруашылық нарығы – гендерлік экономиканың екі саласы. Гендерлік қамсыздандыру құрылымы және оның дамуы. Қамсыздандырудың сандық және сапалық құрылымының аспектілері: шетелдік және ресейлік шындығы. Үй шаруашылық түсінігі және үйшаруашылығың жүргізудің гендерлік факторлары. Үйшаруашылығының теориялық анализдың негізгі бағыттары. Жаңа экономика теориясы; маркстік жолы; институционалдық тұжырымдама; жаңа классикалық теорияның феминистік сыны. Үйшаруашылығындағы еңбек бөленуі мен шешімдерді қабылдау. Еңбек барысында жыныстық дискриминация. Еңбек нарығындағы гендерлік сегрегация. Кәсіптік горизонтальдық және вертикальдық сегрегация. Әйел және ерлер жұмыссыздағы. Екі жүйелік теория (Айрис Янг, Хайди Хартман)

6 Тақырып Гендер және отбасы

Отбасы әлеуметтанудың негізгі түсініктері. Отбасы, туыстык, неке. Отбасы әлеуметтік институт ретінде. Адамзат тарихындағы некелік бағдарлама. Топтық неке, полигиния, полиандрия, моногамия. Қазіргі күнгі отбасы: Қазақстан, Батыс Еуропа, Солтүстік Америкада дамуының негізгі тенденциялары. Отбасы дағдарысы. Ажырасу және оның әлеуметтік салдар. Үйдегі зорлау. Студенттік отбасылар мәселелері. Отбасы болашақта. Феминизмнің әр түрлі ағымдарда отбасы институты. Отбасы, неке, сүйеспеншілік туралы гендерлік зерттеулер

7 Тақырып Гендер және саясат

Әйел және саясат: зерттеу аспектілері мен жолдары. Әйелдердің саясатқа қатысу тарихы. Әйел – мемлекет басқарушысы. Әйелдердің саясатқа қатысу үшін күресі. Гендерлік теңсіздік және қазіргі өкілеттік демократия. Әйел-сайляушының әрекеттің саяси анализі. Билік органдарда әйел өкілеттігі: Еуропа, Солтүстік Америка және Қазақстандағы тәжірибиесі. Гендерлік саясат құрылымының өзгерісі мен саяси альтернативтік мәселелері. Феминизмнің саяси теориясы. Қазіргі Қазақстанның саяси өмірінде әйелдер мен ерлер. Гендерлік теңдеу идеясы халықаралық құқықтық құжаттарында. Қазіргі феминизмнің саяси талаптары


8 Тақырып Гендер және мәдениет теориясы

Жыныс және гендер «табиғат – мәдениет» дихотомия барысында. Эссенциализм. Феминизмде антиэссенциалдық бұрылыс – культурализм («Бәрі мәдениет»). Мәдениетті құрастыру. Мәдени зерттеулер және мәдениеттану. Мәдени зерттеулерде және мәдениеттануда мәдениет категориялары. Мәдени зерттеулердегі гендер мәселелері. Көпшілік мәдениет және визуалды репрезентациялар туралы феминисттік зерттеулер (мәдениеттің гендерлік стериотипі, мәдениеттағы «әйел жанрлар», әйел визуалды мәдениеттің субъект ретінде). Қазіргі Қазақстандағы мәдениеттануда гендерлік зерттеулердің мәні


ҰСЫНЫЛҒАН Әдебиеттер тізімі


Негізгі:

1 Введение в гендерные исследования под ред. С.Жеребкина, I-III ч., Харьков ХЦГИ,2001г.

2 Введение в теорию гендера. Учебное пособие. Алматы, 1999 г.

3 Гендерные исследования под ред. И.Жеребкиной, Харьков ХЦГИ, №2 1999г.,№6,2001г

4 Хрестоматия к курсу «Основы гендерных исследований»

5 Теория и история феминизма. Харьков, «Ф-Пресс», 1996


Қосымша:

6 Уэст К., Зиммерманн Д. Создание гендера. – Гендерные тетради. СПб., СПб филиал ИС РАН, 1997.

7 Здравомыслова Е.А., Темкина А.А. Гендерная социология. - Социологический журнал. 1998.№ 3-4

8 Лорбер Дж. Пол как социальная категория. - Thesis.1996. № 6. С.с. 127-136 ).

9 Семья, гендер, культура. М., 1997.

10 Шеденова Н.У. Социальные проблемы женского труда в условиях рыночных отношений. Алматы, «Гылым», 1998.

11 Абубикирова Н.И. Что такое «гендер»? ОНС. - № 6, 1996.

12 Конвенция о ликвидации всех форм дискриминации отношении женщин. ООН, 1979.

13 Коновалов С.А., Топаева М.Т. История гендерного неравенства. Учебно-методический комплект по курс: «Введение в теорию гендера». Вып.III. Алматы, 1999.

14 Нуртазина Н.Д. Женщина в традиционном казахском обществе. Учебно-методический комплект по курс «Введение в теорию гендера». Вып.IV. Алматы, 1999.

15 Шакирова С.М. Теория гендера. Методическое пособие для студентов. Алматы, АГУ им.Абая, 1999.

16 Женщины в переходный период. UNICE Региональный мониторинговый доклад №6, 1999.

17 Популярное гендерное образование. Пособие проведению тренингов, Алматы,2002.


Похожие:

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының Білім жӘне ғылым министрлігі
Республикасының Білім жӘне ғылым министрлігі Т. рұсқұлов атындағы қазақ экономикалық университеті
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, жергілікті атқарушы органдар көрсететін білім және ғылым саласындағы мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы
Бабына, «Әкімшілік рәсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1, 15-2-баптарына және «Ақпараттандыру...
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Республикасының Білім және ғылым министрлігінің 2007 жылғы 11 наурыздағы №148 бұйрығымен бекітілген
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан республикасының ғылым және білім министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті
«Экономика және халық шаруашылығын басқару» мамандығы бойынша кандидаттық емтиханға арналған
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
Тақырыбы: Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері, оның қызметтері мен операциялары
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Ресей империясының және Қазақстан территорияларында ғылым ретінде қалыптасуы, өлкені зерттеу әдістері мен тәсілдері, өлкелік мұрағат,...
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
В0114«тарих» мамандығы үшін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты арнайы пәннің типтік бағдарламасының негізінде жасалған....
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«Тарих» мамандығы үшін Қр мжмбс 08 Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты және «Қазақстандағы аграрлық қатынастар тарихы»...
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница