Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі




НазваниеΙ-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі
страница5/5
Дата конвертации16.02.2016
Размер0.83 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://www.diplomkaz.kz/wp-content/uploads/2013/02/Дип.-кәсіпкерлік-қызметтің-даму-проблемалары-
1   2   3   4   5

ΙΙΙ-Тарау. Жеке кәсіпкерлерге салық салуды жетілдірудің бағыттары


Шағын бизнестің қасиеті- нарық қеңістігін қеңейту мақсатында жаңа өнімдер мен қызмет түрлерін өндіру барысында экономикалық тоуекелге (қауіпке) дайын болу және соған қабілетті болу. Бүл үшін ресурс жағынан қалыптасқан үлкен өндіріс және және кәсіпкерлікпен жарысуға шыдай алу қажеттілігі шарт болып табылады. Бірақ, ішкі және сыртқы қызметтің еркін қүрылуындағы жеңілдік пен шапшандық басты капитал және шағын кәсіпкерліктің маңызды экономикалық нысаны болып табылатындығын айта кетуге болады.

Қазіргі кезде, зерттеу нотижелері керсеткендей өндірістің экономиканың барлық саласында тірілгені байқалады. Халықтың табыстарының жоғарылауы тауарлар мен қызмет түрлеріне деген сүраныс деңгейін жоғарлатты.

Бірақ осындай жетістіктерге қарамастан, сәйкесінше аса жоғары емес табыстары бар халықтың белгілі бір топтарына арналған рыноктардың сиымдылығының шектелгенін айтуға болады. Сонымен қатар, сыртқы экономикалық қызметтердң либералдануына байланысты ішкі нарық сырттан әкелінетін арзан тауарларға толтырылды.

Мүндай жағдайда кәсіпкерлерге өндірістік -шаруашылық қьтзметтерін тиімді түрде жүзеге асыру үшін үнемі төмендеп отыратын баға жағдайында ондірілген тауарлардың сапасын арттыру сияқты күрделі мәселелерді шешуі, яғни олардың босекеге тотеп беру қабілетін үнемі жетілдіріп отыруы қажет. Егер, керісінше болатын болса, онда кәсіпкелердің жемісті жүмыс жасауы мүмкін емес.

Осыған қоса, қазіргі кезде мемлекет тарапынан қорғау мен қолдау әдістері мен нысандары анықталу кезінде салық салу, несиелеу, инфроқүрылым және т.б. сол сияқты нарықтық экокомикаға қатысты барлық институттар мен механизмдер қүруға бағытталған арнайы жүмыстар жасалынды. Бірақ, қабылданған шешімдердің оралымдығы жөне оның салдарларына аз коңіл бөлініп келді. Сондықтан, біздіңше шағын және орта бизнестің әз мәнінде дамуына басқаша бағыттар қажет сияқты.

Қазақстанда 2003 жылдан бастап 9 айға шағын кәсіпкерлік субъектілерін салықтық тексеруге мороторий енгізілген болатын. Қаржы министрлігінің тиісті бүйырығына осы ведомствоның басшысы З.Какимжанов қол қойған "Салық органдарына 2003 жылдың 1 қантарынан бастап 1 қазанға дейін, акцизделетін өнімдерді ендіруді және (немесе) көтермелеп сатуды жүзеге асыратын салық төлеушілерді қоспағанда, шағын кәсіпкерлік субъектілерін тексеруді тоқтата түру тапсьтрылды "-делінген осы бүйрықта. Қүжатта көрсетілгендей мораторий жасау кезеңінде қарсы тексеру хронометражды тексерілім сондай ақ тексерулерді прокуратура органдарының тиісіт актсі қылмыстық іс қозғау, салық төлеушілердің өтініштері немесе шағымдары болған жағдайда жүргізілуі мүмкін. Ағымдағы жылдың қыркүйегінде Қазақстан кәсіпкерлерінің 10- форумында Республика Президенты Нурсултан Назарбаев дамыту үшін қолайлы жағдайлар түғызу мақсатында берген тапсырмаларын іске асыруға байланысты мораторий енгізіледі. Индустрия және сауда министрлігінің деректері бойынша қазіргі уақытта елімізде 418 мың шағын және орта косіпорындар бар. Бүларда 1 миллионнан аса адам жүмыс істейді . Ағымдағы жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша осы шаруашылық жүргізуші субъектілер жалпы сомасы 460 млрд. Теңге кіріс алып, мүның 52 млрд. Теңгесі салықтар түрінде бюджетке аударылған. Қазіргі кезде жалпы ішкі енімнің 17 ө-ы экономиканың осы секторының үлесіне тиеді.

Шағын бизнес саласындағы заңнаманың келелі моселелерін шешу Алматыда шағын бизнес саласындағы заңнаманың келелі мәселелері женінде конференция болып өтті. Әділет органдары 2002 жылдың 10 айы ішінде айқындаған тіркелмеген және жарияланбаған нормативтік қүқықтық актілер бойынша ақпарат тілде тиек етілді. "Бір терезе" қағидатын (шағын бизнес субъектілерін бір рәсім шегінде 10 күн мерізімінде тіркеу) енгізуді көздейтін заң жобасы алға тартылды. Қолданыстағы нормативтік қүқықтық актілерге өзгерістермен толықтырулар енгізу және шағын бизнес мәселелерін реттейтін жаңа нормативтік қүқықтық актілер қабылдау, көсіпкерлік қызмет үшін кедергілер келтіретін актілерді жою жоніндегі үсыныстар қаралды.

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі, Бас прокуратура, Индустрия жоне сауда министрліг мен Косіпкерлердің форумы шағын бизнесті қолдау мәселелері женіндегі өз ара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Қайта қаржыландыру ставкасы төмендетілді. Қазақстаннның Үлттык Банкі 2002 жылдың 18 қарашасынан бастап қайта қаржыландыру ставкасын жылдық 8 ө -тен 7,5 ө-ке дейін төмендетті. Қазақстандағы инфляция 2001 жылдың қыркүйегіндегі 0,1 ө-пен жөне қазанындағы 0,7ө салыстырғанда 2002 жылдың қазанында 0,6ө болды. 2002 жылдың қантар -қазанында инфляция 2003 жылдьтң қыркүйегіндегі 3,5 ө -пен жоне қазанындағы 4,5 ө салыстырғанда 4,1 ө болды. 2005 жылдың басынан бүл көрсеткіш шамамен 7-7,5 пайызды қүрап отыр.

Қаржы ресурстарының басым бөлігінің мемлекет қарамағына етуі кәсіпорындарының дербес болуына кедергі болады. Нарықтық экономикада қаржы ресурстарын шоғырландыру деңгейі қоғамның әлеуметтік бағытталынуына байланысты. Мемлекеттегі өлеуметтік қорғау деңгейі соғүрлым мемлекеттің әлеуметтік шығындарды қаржыландыру үшін де кеп қаржы керек.

Ал, мемлекеттік бюджеттің негізгі кіріс көзі салықтар екені бәрімізге мәлім. Салықтық реттеу процесі салық салудың оңтайлы деңгейін анықтаумен байланысты.

Салық ставкаларын ауытқыту арқылы өндірістегі шағын және орта бизнестің даму барысында әсер етуге болатынын зерттеу барысында байқалып отыр. Салық ставкаларын салықтық реттеу қүралы ретінде пайдалану барысында оның нақты кезендегі салық ставкалары мен түсімдерімен өзара байланысын, ондіріс қарқыньтна, кәсіпкерлік деңгейіне тигізетін ықпалын басты назарда ұстау шарт.

Енді салық жеңілдіктерін тиімді де икемді салықтық реттеу қүралы ретінде талдап көрейік. Салық жеңілдіктерінің ғылыми-техникалық прогрессті, шағын және орта кәсіпкерлікті, өндірісті, экономикалық есуді ынталандыру сияқты негізгі мақсаттары мемлекеттік саясаттың бағыттарының өзгеруімен байланысты қүбылып отырады.

Экономиканы реттеу барысында салық жеңілдіктерін қолданудың мынадай бағыттарын бөліп көрсетуге болады:

  • ғылыми-зерттеу, тожірбиелік-конструкторлық жүмыстарының оркендеуіне жағдай

  • жасау;

  • робототехника, биотехнология, электроника тәрізді ғылымды көп қажет ететін

  • өндіріс салаларының дамуын ынталандыру; шағын жөне орта кәсіпкерлікті қолдау;

  • инвестиция барысын реттеу.

Салық жеңілдіктерінің салық төлеуден толық немесе жартылай босату, салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық төлеу мерзімін үзарту, салық ставкасын төмендету тәрізді тетіктері арқылы бір жағынан, нақты бір кезеңцегі салық түсімдерінің сомасы кемітілсе, екінші жағынан ондірістің, косіпкерліктің одан әрі дамуына, болашақтағы салық түсімдерінің артуына әсір етуге болады.

Өндірістегі шағын жоне орта көсіпкерлікті қолдау барысында салық жеңілдіктері мынадай мақсаттарды коздейді: монополияға қарсы күрес, бәсекелестікті қолдау мен дамыту, ендіріске ғылым жаңалықтарын енгізу, жаңа жүмыс орындарын ашу, жүмыссыздық деңгейін қысқарту, ендірілген өнімге (тауарға, көрсетілген қызметке) деген түтынушы сүранысының артуына жағдай жасау.

Қазақстанда кәсіпкер түлғалардың қайырымдылық қорларына көрсеткен көмектері салық заңнамасында көрсетілген мөлшерде жылдык жиынтық табыстан шегеріледі; кәсіпкерлік қызмет барысында шеккен залалдары бес жыл мерзімге (жер қойнауын пайдаланушылардікі-жеті жылға) алға жылжытылып, болашақ табыс есебінен өтелетін болады.

Салық төлеу тәртібі мен мерзімі салық салу жүйесінің маңызды элементі болып табылады, өйткені кәсіпкерлер салықтарды қашан, қай мерзімде, қалай төлейтінін білуге мүдделі.

10 күн мерзім ішінде, барлық есепті жылдан кейігі жылдың 10 соуірінен кеншіктірмей табыс салығы бойынша толық есеп .айырысып отыруы тиіс. Еңбек шарты негізінде жалдамалы жүмысшы күшін пайдаланып, төлем көзінен салық үстайтын занды және жеке түлғалар әрбір жүмысшысына табыс салығын есептеп мынадай жүмыстар атқарады.

1) есептелген табыс салығының сомасын банк мекемесі арқылы қаражат алған кезде аудару керек; банк мекемелерінде есеп айырысу шоттары болмаған жағдайда төлем жасалған айдан кейінгі бес күн ішінде бюджетке аударуы тиіс;

1) табыс алушы жеке түлғаның талап етуі бойынша, аты-жөні, табыс түрі мен сомасы, үсталған салық сомасы корсетілген анықтама беруге міндетті;

2) салық жылы аяқталған соң ЗОкүн ішінде салық органы салык жылы толенген табыс сомасы мен үсталған салық сомасы туралы, салық төлеушінің аты-жөні мен тіркеу нөмірі (СТТН) корсетілген анықтама береді.

3) Толем көзінен салық үсталмаған жағдайда табыс толеуші түлға салық заңнамасы негізінде үсталмаған салықты, онымен байланысты айыппүл мсн осімдерді отейді. Белгіленген мерзімде нақты долелсіз декларация үсынбаған жағдайда тиісті салық сомасынан әр ай үшін бес пайыз мөлшерінде айыппүл төлейді. Декларацияда корсетілген салықтың толық толенбеуіне окелген кеміту үшін кемітілген салық сомасының 50ө молшерінде айыппүл салынады.

Зерттеу барысында біздің байқағаньшыз, салықтық реттеу қүралдарының ықпальшың өте зор екендігі. Егер оны үтымды пайдалана алмаған жағдайда экономикалық осудің тежелуі немесе халықтың түрмыс деңгейінің төмендеуі, ондірістің, косіпкерліктің даму барысына кедергі болуы мүмкін. Сондықтан салықтық реттеу қүралдарын қолдану барысында нақты сол кезеңдегі салық салу жүйесін тиянақты талдап, кемшіліктерін анықтап, салық салу жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру керек.

Сонымен, экономиканы салықтық реттеу барысында, оның соңынан туындайтын салдарын алдын-ала дүрыс болжамдау керек, ейткені салық стаізкасы, салық жеңілдіктері, салық есептеу, төлеу тортіптері мен мерзімі тәрізді салықтық реттеу

қүралдары ондірістің, өндірілген онімнің (қызмет, тауарлар) босскелік қабілетін, ал кәсіпкердің іскерлік қабілетін, ал косіпкедің іскерлік қабілетін ынталандыруға, капитал жинау барысында оларға барынша қолайлы жағдай туғызуға, косіпкерлсрдің елеуметтік, қайырымдылық қызметтерін ынталандыруға бағытталуы қажет.

4-кестеде Алматы облысы бойынша шағын жоне орта бизнссіндегі косіпкер жеке түлғалардың ондіріс (қызмет корсету, жүмыс атқару) колемі туралы моліметтср келтірілген. 2001 жылы косіпкер жеке түлғалардың жалпы ондірісі (қызмет корсету, жүмыс атқару) көлемі 1499,1 миллион теңгені қүраса, оның ішіндегі онеркосіп ондірісінің үлесі 1,79 процент болды. 2002 жылы бүл корсеткіш 4,22 процентті қүраса, 2003 жылы кәсіпкер жеке түлғалардың жалпы өндірісі (қызмет корсету, жүмыс орындау) көлемі 5910,4 миллион тенгені қүраса, оның ішінде өнеркосіп өндірісіндегі ондіріс колемі 232,4 миллион тенгені немес 3,93 процентін қүраған. Көріп отырғанымыздай, кәсіпкерлік қызметінде ендірістік сала аз қамтылған.

Салықтың комегімен мемлекет нақты түрде белгілі бір салаларда барынша қолайлы жоне бәсекеге төтеп бере алатын жағдайлар туғыза алады. Сонымен қатар кейбір салаларды салықпен түншықтыру жүріп жатқанын да үмытпаған жон. Осыған байланысты кейбір ондірістердін. әлеуметтік маңызын жеткілікті бағаламау немесе асыра бағалау болмағаны жөн. Әйтпесе бәсеке бостандығы мен оділет үстанымы бұзылмақ.

Экономикалық зерттеулер институтының келтірген Імониторингтік зерттеулер бойынша салық көлемін салалар бойынша қарастыратын болсақ, салықтың ең көп мөлшерін ондірістік косіпорындар төлейді. Ойткені косіпорындардың 16 ө 9 салықтан артық төлейді, 34 ө - 6-дан 8-ге дейін, 48 ө орта есеппсн салықтың 3-5 дейін түрлсрін төлейді, 2 ө азы 3 салық. Яғни өндіріс косіпорындарының басым көмшілігі 3-тен 8-ге дейін салық түрлерін төлейді. Сауда мен кызмет корсету секторына келетін болсақ, бүл кәсіпорындардың негізгі бөлігі (50 ө астамы) 3-тен 5-ке дейін салық түрлсрін толейді, бүл саланың 30 ө жуық салық төлеушілері 6-дан 8-ге дейін салық түрлерін телейді. Салықтың ең аз түрін ауыл шаруашылық кәсіпорындары төлейді. Ойткені олардың негізгі болігі (80 ө жуық) 3-5 түрлі салық толеушілер категориясына жатады.


Кесте 9

Салалар бойынша кәсіпорындардың төлейтін салықтарының саны, ө есебімен*.


Сала

Теленетін салық саны




3-тен аз

3-тен 5-ке дейін

6-дан 8-ге дейін

9-дан жоғары

Барлық мекемелер

9.8

52.0

29.2

8.9

Кәсіпорын

2.1

47.9

34.0

16.0

Ауыл шаруашылығы

36.4

42.3

15.2

6.1

Сауда

8.3

56.4

27.8

7.5

Қызмет көрсету

9.4

51.3

31.6

7.7

*Экономикалық зерттеулер институты сандық мәліметтерінен

Бірақ салық ауыртпалығының деңгейін тек сандық қана көрсеткіш арқылы анықтау қиын. Кәсіпкер салықтың 6-8 түрін төлей отырып ең көлемді түрлерін төлемеуі де мүмкін ғой. Мысалы, табыс салығы немесе қосымша қүн салығы. Немесе керісінше, ол тек 3 салық төлеуі мүмкін, бірақ ең ауырларын. Сондықтан сапалық та керсеткіштерін талдап қараған жөн. Мысалы, кәсіпкер өзінің қаржысының қай болігін бюджетке береді. Бүл үшін кәсіпкердің өз табысының қай бөлігін бюджетке салық ретінде төлеп отырғандығын қарастырамыз. Түпкілікті талдау нотижесіңце ең жоғары

салық төлейтін кәсіпорындардың көпшілігі сауда мен °ызмет көрсету саласында, ол түсінікті де өйткені, экономиканың басым секторлары, басқаларға, сауда мен қызмет көрсету салаларына қарағанда салықтан көп ауыртпалық тартып отыр.

Республикадағы өнеркәсіп өндірісінің шикізат ендіру бағытында басым дамығандығы, яғни өндеу, қайта оңдеу салаларының нашар жоғары сапалы орі босекелік. қабілетті онім өндіре алмауда, ал ондай жоғары сапалы, бәсекелік қабілетті, сүранысқа сай өнім өндіру үшін мемлекет тарапынан кептеген, салық салу, несиелеу, инфрақұрылым және т.б. бағыттарға негізделген жұмыстар жасалуы қажет.


Қорытынды


Салық салу бойынша жүз пайыздық тиімділікке жету дамыған нарықтық экономика жағдайында мүмкін еместігін әлемдік тәжірбие көрсетіп отыр. Кез-келген мемлекет өзінің экономикалық саясатын жүзеге асырған кезде салықтық реттеу құралдарының кең аспектілерін қолданады. Салықты шаруашылық қызметті реттеуші құрал ретінде қолдану мүмкіндігі салықтың өзінің табиғатынан, ішкі мәні мен қызметінен шығады. Бұл мүмкіндікті қолдану салық механизмі арқылы жүзеге асады. Қаражаттарға деген қажеттілікті сезе отырып мемлекет салықтық құрал арқылы қаржылық қаражаттардың максималды мүмкін болатын көлемін алуға ұмтылады. Мемлекет бұл жағдайда төлеушіге қатысты ашық әділетсіздікке баруға даяр: дұрыс әрекет етуге қажетті ресурстардың бір бөлігін алып қалуға, салық ауыртпалығын табыспен мүлік иесінен өнімді немесе қызметті сатып алушыға жүктеуге, қосарланған салық салуға, тағы басқаға баруы мүмкін. Осындай фискалды саясат кәсіпорынының қаржылық әрекет етуін бұзып, ал өзінің күн көруін жоққа шығара алады, салықтан жалтару көпшілік сипатқа ие етіп, экономикадағы қаржылық қылмыстарды көбейтеді. Салықтық ауыртпалықты қаталдату әрдайым, салықтық түсімдерді кобейтеді. Бұл Лаффер теориясымен долелденген салықтың екінші жағы мемлекеттің экономикаға реттеуші әсерін сипаттайды. Бұл жағдайда салық өзінің әсер ету бағытына қарай мемлекетпен тумалас болады, яғни ол қызметтердің қоғамға қажетті арналарға бағыттайды. Осыған сәйкес салықтық механизм бұл жағдайда мемлекеттік табыстардың кепілді түрде түсуін талап ететін жағдайларға қарағанда мүлдем басқаша қағидалармен құрылады. Бұл жерде басты назар телеушіні белгілі бір әрекетке ынталандыруға ауысады. Сонда мемлекет өзіне қажетті тиімді нотижеге жету үшін салықтық қаражаттарын уақытша жоғалтуға барады.

Жоғарыда айтылып кеткендерді ескере отырып, шағын және орта бизнес субъектілерінің орекет етуін реттеу үшін сальгқ құралдарының қолданылуы Республикамызда қоғамның барлық экономикалық қызығушылықтарына сай келеді.

Қазақстан Республикасында салық салу ерекшеліктері косіпкерлікті қолдау мсн экономиканы мемлекеттік реттеудің негізгі құралы болып отыр. Соның озінде экономиканы мемлекеттік реттеу және кәсіпкерлікті қолдау езара байланысты элементтерді құрайтын жүйе болып қалыптасады. Бұл жүйеде басты орынды көсіпкерлікке салық салу механизімі алып отыр.

Осыған байланысты салық салумен байланысты проблемалар озекті және кәсіпкерлікті дамыту жолында біраз қиыншылық көрсетеді.

Ескі салық кодексі бойынша қызмет еткен салымдар мен алымдар коп жағдайда нарықтың жаңа шартгарына сай болмағаны борімізге белгілі.

Айта кету керек шағын және орта косіпорындардың дамуы импорт ауыстырушы тауар ондіру, жаңа жұмыс орындарын дайындау, бюждетке ақша массасының ағылып келіп түсуін қамтамасыз ету.

Осының барлығы нарықтық экономика дамуының басты моселесі болып келеді.

Шағын және орта кәсіпкерліктің дамуы Қазақстан Республикасы экономикасының әр сферасының бәсекелестік мүмкіндіктерін ұлғайтуға бағытталуы керек.

Сондықтан батыс елдерінің нарықтық экономикасы сияқты, мемлекет тарапынан шағын және орта кәсіпкерлерге қарқынды және кешенді қолдау жасау керек. Сонымен қатар шағын жоне орта косіпорындарды несиелеу, сақтандыру және инвестициялық белсенділікті ынталандыруды жергілікті жерлерде котеру керек.

Жергілікті жерлерде мемлекеттік қолдау тиімді. Неге десек жергілікті корлар инвестициялық жобаны несиелеу туралы шешім қабылдау арқылы шағын және орта кәсіпорындардың жұмысын несиені қайтарғанға дейін бақылай алады.

Шағын жоне орта бизнесте инвестицияяық жобаны несиелеу үшін мемлекет кепілдігіндегі мемлекеттік емес зейнетақы қорларының қаржыларын қолдану ыңғайлы. Бір сөзбен айтқанда мына элементтерден тұратын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың ыңғайлы жүйесі жұмыс атқаруы керек

• құқықтық қамтамасыз ету.

• қаржылық қамтамасыз ету

• салықтық қамтамасыз ету

• кадрлық және инфрақұрылымдық қамтамасыз ету

Ұсынылып отырған салық салу механизмдері мемлекетке жөне салық органдарына бюждетке салықтармен басқа төлемдердің түсуінің оз уақтылы жөне толығымен түсуін қадағалауына жеңілдік беру керек.

Міне осыдан сальтқ салу механизіміне жүйелі келу, біздің ойымызша көсіпкерлікті дамыту және республикадағы өртүрлі құқықтық нысандағы қызметтерден бюждетке ұйымдық-құқықтық құралдардың түсуін қамтамасыз етеді.

Республикада қазіргі уақытта шаруашылық субъектілер үшін берілетін салық жеңілдіктерінің азаю тенденциясы байқалады. Біз бұл жағдайды қолдаймыз. Бірақ, республикада кәсіпкерліктің дамуын ескере отырып, жаңа технология сатьш алуға, өндірістік құралдарды қосуға және басқа механизмдердерге қоса салықтық кредитті ұсыну қажет деп санаймын.

Несие проценттерін қайтару мерзімін шағын және орта кәсіпорындарын қызметіне байланысты дифференциялау қажет. Соған байланысты косіпкерлікке арналған бюждет арқылы жүретін инвестициялар көлемін ұлғайту керек.

Оларды ішкі кредит ресурстары немесе сыртқы заем арқылы жүзеге асыру керек.

Сондықтан салықтық кұралдар басқа да мемлекеттік реттеу құралдарымен бірге қолданылуы қажет, тек сондай жағдайда ғана белгілі бір нәтижеге жетуге болады.

Қорыта келгенде кәсіпкерліктің кез-келген нысанының дамуында салық механизмінің ролі орасан зор деп санаймыз. Қазақстан Республикасы жағдайында реттеу құраддардың шағын және орта бизнес субъектілерінің дамуы үшін, әсіресе олар өндірістік сферада көбірек дамыса, оларды ынталандыру үшін қажетті де жеткілікті мөлшерде қолданылмайды десек қателеспейміз. Осыған орай, салық заңнамасының тұрақтылығын қамтамасыз ету көкейтесті мәселелер қатарында, ейткені салық заңнамасында жиі болатын өзгерістер жеке тұлғалардың кәсіпкерлік қызмет тиімділігіне тікелей әсер етеді.

Кәсіпкер салық жүйесіне бірнеше рет енгізілетін озгерістер мен толықтыруларға тез бейімделе алмайды және ертенгі күнге сенім жоқ. Өйткені, салық заңнамасына енгізілетін кезекті өзгеріс күтіліп отырған пайданы залалға айналдыруы мүмкін. Сонымен бірге, табысты кемітіп көрсету, оның нақты сомасын жасыру сияқты келеңсіз факторлар көрініс алады. Бұл кәсіпкерлікпен айналысатын жеке тұлғалардың қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

Зерттеу барысында қалыптасқан пікірлерге тоқаталатын болсақ:

Жеке тұлғалардың табысынан алынатын салықты алғашқы 2-3 жылда босатып, есесіне жаңа жұмыс орындары құрылған жағдайда бюджетке кем түскен қаражаттар әлеуметтік салық арқылы толығар еді;

Аванстық төлемдер жасау барысында кәсіпкер тұлғаға 1-2 ай келемінде жеңілдік беру; келесі 3-ші айда келесі аванстық төлемдерге, есім, айыппұл есептелмей, қосып төлесе;

Төлем көзінен салық салынатын салықтар табыстарға жинақтаушы зейнетақы қорларынан берілетін зейнетақы төлемдері жаңа салық кодексі бойынша жатқызылады, бұл біздің ойымызша халықты, әсіресе зейнеткерлердің өмір сүру деңгейін көтеруге жағдай жасамайды. Бұл табысты салық объектісінен алып тастау қажет деп ойлаймыз;

Шағын бизнес субъектлерінің жиынтық салығы кәсіпорынның жылдық жиынтық табысының 25-30ө-дан аспауы қажет;

Бүгінгі күнде орта бизнес субъектлерінің мониторингін ұйымдастыру қажеттілігі туындап отыр;

Дамыған елдерде белсенді жұмыс істеп і^ұрған косіпорындар, өз ондірістерін кеңейтуге, негізі құралдарды жаңартуға арналған құралдар алатын болса, ол салықтан босатылады;

Жеке кәсіпкерлерге* қосылған қүн салығын салған кезде, аталған салық бойынша есепке түру кезінде ең төменгі айналым молшерін 12000 АЕК -тен 15000 айлық есептік көрсеткішке дейін төмендету ұсынылады.

Республикамызда егер өндірістік кәсіпорындардың, шағын және орта кәсіпкерліктің ел экономикасындағы үлес салмағының артқанын қалайтын болсақ мұндай тәжірибелерді қолдану артық болмас еді.


Қолданылған әдебиеттер


1. Қазақстан республикасының Кодексі "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы", 12.06.200ІЖ. (01.01.2005ж. дейінгі енгізілген өзгертулер мен толықтыруларды есепке ала отырып)

2. Закон Республика казахстан "О государственнной поддержке малого предпренимательства",19.07.1997 г.

3. Закон Республики Казахстан "Об индивидуальном предпринемтельстве", 19.0б.1997г.

4. Қазақстан Республикасы Президентінің "Шаруашылық серіктестік туралы" Заң күші бар Жарлығы, 2.05.1и Казахстан "О Государственной программе развития и поддержке малого предпринимательства в Республике Казахстан на 1999-2000 годы", 31.12.1998 г995ж.

5. Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.

6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Өндірістік кооператив туралы" Заң күші бар Жарлығы, 5.10.1995ж.

7. Указ Президента Республик.

8. Қазақстан республикасының "салық және бюджетке төленетін басқа да міндеті толемдер туралы" Заңы, 24.04,1995 ж.

9. Указ Президента республики Казахстан, имеющий силу Закона "О государственной регистрации юредических лиц" от 17.04.1995 г.

10. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М., Инфра-М, 1999

11. Чипурин М.М., Киселева Е. А. Курс экономической теории // Киров, "АСА", 1997 г.

12. Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. // М. Экономика, 1993 г.

13. Налоги. Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 1999 ж.

14. Курс экономики. Под ред. Б,А- Райзбергд // М., Инфра-М, 2000 г.

15. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы // Алматы, К/аржы -қаражатДООЗ ж.'.

16. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. // М., 1962, т.2.

17. Құланбай Э. Шағын бизнес иелері текке шырылдамайды. // Егемен Қазақстан, 26.12.2002 ж.

18. Идрисова Э.К. Қазақстандағы салық және салық салу. Оқулық.// Алматы. 2003ж.

19. Ермекбаева Б. Ж. Салық салу негіздері. Оқу құралы // Алматы, 2003 г

20. Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 1997 г.

21. Кенесов Б. Американский бизнес требует перемен // Деловая неделя, №3, 24.10.1997 г.

22. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 1999г.

23. Бухгалтерлік бюллетень №49 (258) желтоқсан 2003 ж.

24. Алипов А. Механизм налогооблажения малого и среднего бизнеса // Деловая неделя, №39, 24.Ю.1997Г.

25. Томпиев М.К."Малое предпринимательства и ее проблемы" Алматы, 2003г.

26. Ваксян И.М. "Эффективные методы и приемы налогового контроля в отношении малых предприятий". Налоговый эксперт, №1 2002 г.

27. Туржанов. С. О состоянии малого бизнеса г.Алматы и некоторых проблемах развития малого предпринимателства/ Вестник пердпринимателя, 2004г. №1 ст.5-10

28. Туржанов С.А. большие проблемы малого бизнеса// Налоговый эксперт №5(30), 2002г.

29. Дауранов И., Рудецких А. Роль и место малого бизнеса в решении проблем занятости. Қаржы-қаражат. 2004г. №5 ст.5-10 "В"

30. Байниетова М. Основные препятствия деятельности субъектов малого предпринимательства//Саясат. №8, 2004аг.

31. Байнеева Б. Современные состояние и тенденции развития малого бизнеса РК// Саясат. №7, 2004ж.

32. Алматы облыстық көсіпкерлік, шағын және орта бизнесті дамыту мен қолдану жөніндегі комитеттің сандық мәліметтері.

33. Алматы облыстық СК 1-Н, 2-Н 2003-2004жж. есебі.





1   2   3   4   5

Похожие:

Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі iconСалықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны 5-12б
Тарау Қазақстан Республикасының әлеуметтік қатынастарға әсер ету тұрғысындағы салық жүйесі 33-42б
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі iconСалықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны 5-12б
Тарау Қазақстан Республикасының әлеуметтік қатынастарға әсер ету тұрғысындағы салық жүйесі 33-42б
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі iconДисциплины по выбору/ Name of subject
Курстың пререквизиті: Қазақстан республикасындағы мемлекеттік басқарманың және мемлекеттік қызметтің мәселелері
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі iconАлматы қаласындағы өңірлік қаржы орталығы қатысушыларының Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы саласындағы қызметіне жеке кәсіпкерлік саласындағы тәуекелдер дәрежесін бағалау өлшемдерін және тексеру парағының нысанын бекіту туралы
Ардағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 4-тармағына,...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі icon2. Қазақстан Республикасындағы салықтардың негізгі түрлері
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары мен міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратың ұлттық табыстың...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі icon1-тарау. Кәсіпкерлік субъектілері мен мемлекеттің өзара іс
Республикасының кәсіпкерлік саласындағы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына, осы Кодекске және Қазақстан Республикасының...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі iconҚазақстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрлігі
«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы» Қазақстан Республикасы 2011 жылғы 6 қаңтардағы Заңының 14-бабына...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі icon1-тарау. Халықаралық еңбек бөлінісінің халықаралық экономикадағы алатын орны мен ролі
Оларға тән қасиеттердің бірі экономикалық интернационализацияның әртараптандыру нысандары болып табылады. Олардың ішінде қазіргі...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі icon«Катонқарағай ауданының кәсіпкерлік бөлімі» мемлекеттік мекемесінің
Экономиканың басым бағыттары, ауданның халқы мен ұйымдарының және басқа өңірлердің артып отырған қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын...
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі icon«Тобыл» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы», «Каспий» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы», «Батыс» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамдары қызметінің негізгі қағидаттары туралы меморандумдарды бекіту туралы
Л», «Каспий» және «Батыс» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияларын құру және олардың қызметін қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы»...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница