Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері




Скачать 344.3 Kb.
НазваниеПсихологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері
страница3/3
Дата конвертации16.02.2016
Размер344.3 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://sirius.ssmu.kz/fs/_15/02/10/54d9cf3f32223.doc
1   2   3

4. Иллюстративті материал презентация түрінде.


5. Негізгі әдебиеттер:

1. Жарықбаев Қ. Жантану оқулығы : учебник / Қ. Жарықбаев. - Алматы, 2010. - 638 с. : ил.

2. Бап-Баба, С. Жантану негіздері [Текст] / С. Бап-Баба. - Алматы : Дәнекер, 2012. - 298 б

3. Көбекова, Ж. С. Психология негиздері [Текст] : учебник / К. Алишева. - Караганды :

ЖК Ақ Нұр, 2013 - 189 с.

4. Бап-Баба, Сәбет Балтаұлы. Жантану негіздері [Текст] / С. Б. Бап-Баба. - Алматы : Заң

әдебиеті, 2010. - 302 с

5. Көбекова, Ж. С. Психология негиздері [Текст] : учебник / К. Алишева. - Караганды :

ЖК Ақ Нұр, 2010. - 189 с.

Қосымша әдебиеттер

1. Бап-Баба, С. Мың да бір тест жалпы психология бойынша [Жоғары оқу орындары

студенттеріне арналған тест жинағы] / С. Бап-Баба. - Алматы : Дарын, 2013. - 135 б.

2. Тертель А.Л. Психология. Курс лекций : учебное пособие / А. Л. Тертель. - М. :

"Проспект", 2010. - 247 с.

3. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии : учебное пособие / С. Л. Рубинштейн. –

СПб : Питер, 2014. - 712 Середина Н.В. Основы медицинской психологии: общая,

клиническая, патопсихология : учебное пособие / Н. В. Середина, Д. А. Шкуренко. –

Ростов н/Д : Феникс, 2013. - 506 с.

4. Столяренко Л.Д. Психология : учебное пособие / Л. Д. Столяренко. - [б. м.] : Лидер,

2013. - 591 с.


6. Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

  1. Қалай ойлайсыз адамның сыртқы пішінінен эмоционалдық жағыдайын анықтауға бола ма?

  2. Кім өзінің эмоциясын жасырмайды немесе ұялмайды – үлкен адам ба, әлде бала ма?

  3. Эмоцияны әрқашан жасыру керек пе?

  4. Қалай ойлайсыз ер адам жылауы керек пе?

  5. Адамның қандай да бір көңіл-күйсіз болуы мүмкін бе?

  6. «Стрессопланктон» дегеніміз не?

  7. «Аффект жағыдайында болдым» дегенді қалай түсінесіз.

  8. Стрестік жағыдайдан кетуге бола ма?



1. Тақырып 5: Қарым-қатынас психологиясы.

2. Мақсаты: қатынас – адам өмірінің негізгі сфераларының бірі және адам арқылы ол ең жоғарғы тәсілдерді меңгереді. Іс - әрекеттің психологиялық анализі – бұл күрделі барлық психикалық көріністер іс - әрекетте дамиды және қалыптасады. Қатынас іс - әрекеттің түрі ретінде, адамдар арасындағы байланысты орнату үшін және дамыту үшін өте күрделі және көп жоспарлы процесс. Кез келген маманға, соның ішінде студент- медикке міндетті түрде қатынастың әр жақтарын меңгере білу керек. Әрекеттің негізгі түрлеріне сипаттама беруді, қатынастың мазмұны мен мақсатын, қатынастың интерактивті жағын, конфликт түсінігінің типтерін: жеке бас, жеке бас аралық, топаралық, дау – дамайлық қатынастың теориясын (Э.Брене.) білуге үйрету.

3. Дәріс жоспары және тезисі:

1. Адамның психикалық дамуында қатынастың ролі. Қатынастың құралы, мақсаты және

мазмұны.

2. Вербалды және вербалды емес қатынас.паралингвистикалық және

экстролингвистикалық белгілер жүйесі. Проксемика. Визуалды қатынас.

3. Қатынастың интерактивті және перцептивті жағы.

4. Қатынас түрлері.


1. Адам аралық қатынас дегеніміз қарапайым да күрделі проблема. күнделікті тұрмысымызда осы қатынассыз жасауымыз мүмкін емес.Қатынас – адамның ақыл – ой даму процесінің негізінде пайда болған әрекеттің бірінші түрі. Бұдан кейін ойын, оқу, еңбек. Қатынас – адамдардың ақпарат алмасуға бағытталған қатынас түрі.

Ойын - бала әрекетінің негізгі бір түрі. Ойын арқылы адам баласының белгілі бір буыны қоғамдық тәжірбиені меңгереді, өзінің психиалық ерекшеліктерін қалыптастырады. Бала ойынында да қоғамдық, ұжымдық сипат болады. Мәселен, кез келген бала еш уақытта жалғыз ойнамайды, қатар құрбыларымен бірлесіп ойнайды, ойын арқылы бір – бірімен өзара қарым – қатынас жасайды. Ал мұнын өзі оның дамуы үшін ерекше маңызы бар фактор екендігі түсінікті. Ойын баланың түрлі қасиеттерін дамытатынын, мұнда да баланың қабілеті, белсенділігі бір сыдырғы байқалатынын көруге болады. Қатынастың әр түрлері адамның жан – жақты дамуына әсер етеді.

Мысалы, жеке бас қатынасы адамды тұлға ретінде қалыптастырады.

Материалды қатынас – дұрыс өмір сүру үшін қажетті материалды және рухани мәдениетті алуға мүмкіндік береді.

Іскерлік қатынас – адамдар арасындағы іскерлік алмасу.

Биологиялық қатынас – ағзаны сақтауға, олардың қызметін өмірлік сақтауға мүмкіндік береді. Әлеуметтік қатынас – адамдардың қоғамдық қажеттіліктерін қамтамасыз етеді және қоғамдық өмірдің формаларының: топтар, ұжым, ұлт, мемлекет т.б. дамуына мүмкіндік етеді.

Осыларға қарап мынандай қортынды шығаруға болады – қатынас адамдар арасындағы байланысты дамытуға арналған көп жоспарлы процесс.


2. Вербалды қатынас тек адамға тән. Вербалды сөздік деген мағына береді. Қатынастың вербалды түрі бұл – сөз.

Сөйлеу – коммуникацияның нағыз әмбебап туралы, сөз қатынастың мағынасы жоғалмайды.

Вербалды емес қатынас – сөздік емес қатынас дегенді білдіреді. Қатынастың вербалды емес құралына сенсорлы немесе денелік байланыс жатады (әңгімелеушілердің кеңістікте оларды арақашықтығы, көз қарастары, бір – біріне жаналулары), көру, есту және сипап сезу, олар кей кезде еріксіз түрде сөз арқылы бір адманан екінші адамға беріледі, ал оптико кинетикалық жүйеге – мимика, понтомимика жатады. Вербалды емес сигналдар сөздердің мағынасын мүлде өзгерте отырып немесе нашарлатып сөздерді күшейтуі мүмкін. Мысалы, егер адам арқасын өзінің әңгімлесушісіне беріп тұрып «Сізбен танысқаныма өте қуаныштымын, ол сенімсіздікпен ыңғайсыздық тудырады. Тағы бір айта кететін қатынасқа вербалды коммуникацияға қосымша» паралингвистикасың және лингвистикалық белгілер жүйесінің маңызы зор, олар сөздеріне өзі емес, бірақ сөзге маңызды өзгеріс береді. Мысалы, жоғарлығы, диопозоны, артикуляциясы, интонациясы, сөздегі үзіліс, күлулер т.б. Осы айтылғандарды еске ала отырып, көптеген адамдар бір іске неемсе шешімге әсер еткісі келсе алдын – ала айтатын сөздеріне дайындалады. Сонымен қоса бұл жерде сөзді қалай айтатына және қандай әрекеттер қолданатынына ойлау керек. Белгілі американдық Мегробен формуласы бойынша, бірінші кезеңде адамдардың көбі, яғни 55% вербалды емес сигналға, 38 % паралингвистикасына, тек 7 % ғана сөздің мағынасына сенеді. Келесі кездесулерде бұл қатынас өзгеруі мүмкін, бірақ вербальды емес және паролингвистикалық сигналдары бағалауға болмайды


3. Қатынастың интерактивті жағы – адамдармен бірлескен әрекеттің ұйымдасуымен, оларды өзара әрекетімен сипатталатын шартты термин. Қатынастың мақсаты адамдардың бірлескен әрекетінің қажеттіліктерін көрсетеді.

Қатынастың перцептивті жағы. Өзара әрекет, өзара түсінулерсіз мүмкін емес. Бұл кезде адамдардың бірін – бірі қалай қабылдауы өте маңызды.. Бұл жерде қабылдау ғана емес, сонымен қоса оның мінездік сипаттамасы, ойлары, қабілеттері, эмоциясы да кіреді.

Ақпаратты шолушы болып адамның физикалық белгісінің жеке бөлшектері қызмет атқарады (бет, қол) Адаммен сөйлеу кезінде осыларға мән беріледі.

4). Қатынастар түрі және олардың дәрігер мен науқас қатынастарына әсеріне тоқталамыз. Өйткені қазіргі кезде қай мамандықты алсақ та адамдармен тығыз қарым –қатынаста. Солардың ішінде медицина қызметкерлеріде бар.

Формалды –рөлді қатынаста қатынас құрамы мен мазмұны регламенттелген. Іскерлік қатынаста- қатынас бойынша серіктігінің көңіл- күйі, жасы, мінез-құлқы, тұлғалық ерекшелеуі,бірақ тұлғалық келіспеушіліктерге қарағанда, іске деген қызығушылығы басым болады.

Рухани қатынас –бұл достардың, маңызды және жақын адамдардың қатынасы және олармен кез-келген тақырыпты қозғай алуға болады және міндетті түрде сөздің көмегімен емсс. «Дәрігер-науқас» өзара қарым-қатынасы науқаспен психикалық контактісіне бөгеттерді бұзуға, сеніміне кіруіне көмектесетін жылы обстановкалы жақсы атмосфера құруымен көрінеді.

Манипулятивті қатынас- серіктесімен пайда табуына бағытталған, ол үшін әртүрлі приемдер қолданылады. Жағымпаздық, қорқыту, алдау, «көзге шаң түсіру» және т.б.

«Маскалар контактісі»- серіктестің тұлғалық ерекшеліктерін ескеру мен түсінуіне талпынысы болмайды.Бұл кезде үйреншікті маскалар (қаталдық, кемқұрайтын, сыпайлық, кішіпейілділік және т.б.) қолданылады.

Рухани қатынас деп - көбінесе жақын дос, жолдас арасында болатын, немес науқас пен дәрігердің бірін бірі жақын түсінушілігін айтаты.


4. Иллюстративті материал презентация түрінде.


5. Негізгі әдебиеттер:

1. Жарықбаев Қ. Жантану оқулығы : учебник / Қ. Жарықбаев. - Алматы, 2010. - 638 с. : ил.

2. Бап-Баба, С. Жантану негіздері [Текст] / С. Бап-Баба. - Алматы : Дәнекер, 2012. - 298 б

3. Көбекова, Ж. С. Психология негиздері [Текст] : учебник / К. Алишева. - Караганды :

ЖК Ақ Нұр, 2013 - 189 с.

4. Бап-Баба, Сәбет Балтаұлы. Жантану негіздері [Текст] / С. Б. Бап-Баба. - Алматы : Заң

әдебиеті, 2010. - 302 с

5. Көбекова, Ж. С. Психология негиздері [Текст] : учебник / К. Алишева. - Караганды :

ЖК Ақ Нұр, 2010. - 189 с.

Қосымша әдебиеттер

1. Бап-Баба, С. Мың да бір тест жалпы психология бойынша [Жоғары оқу орындары

студенттеріне арналған тест жинағы] / С. Бап-Баба. - Алматы : Дарын, 2013. - 135 б.

2. Тертель А.Л. Психология. Курс лекций : учебное пособие / А. Л. Тертель. - М. :

"Проспект", 2010. - 247 с.

3. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии : учебное пособие / С. Л. Рубинштейн. –

СПб : Питер, 2014. - 712 Середина Н.В. Основы медицинской психологии: общая,

клиническая, патопсихология : учебное пособие / Н. В. Середина, Д. А. Шкуренко. –

Ростов н/Д : Феникс, 2013. - 506 с.

4. Столяренко Л.Д. Психология : учебное пособие / Л. Д. Столяренко. - [б. м.] : Лидер,

2013. - 591 с.


5. Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

  1. Дамудың сензитивті кезеңі дегеніміз не?

  2. Басқа адаммен қарым-қатынас кезінде сіз неге көп көңіл аударасыз? (сөз, жест, мимика, көз).

  3. Қалай ойлайсыз мимика адамға туа беріледі ме, әлде өмір барысында қалыптасады ма?

  4. Басқа елдердің өкілдерінің вербалды емес қатынасының ерекшеліктерін білу керек пе?

1   2   3

Похожие:

Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconКожахметова Лаззат Балтабаевна студенттік кезеңдегі өзіндік танымғА Әлеуметтік орта әсерінің психологиялық ерекшеліктері
...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconДиплом жұмысының өзектілігі. Еліміз тәуелсіз мемлекет болғалы бері білім саласына, жас ұрпақты тәрбиелеуге үлкен мән беріп келеді.
Психологияның ежелгі таным ретіндегі дәстүрлі емес ғылыми салалармен байланысының теориялық талдауы
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconИп №6 умс при Казгма от 14 июня 2007 г
Тақырыбы: «Топырақ – биосфераның элементі. Топырақты ластанушы көздері және ластану сипаты. Қазақстанның табиғи және жасанды биогеохимиялық...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері icon«Ақша,несие, банктер» пәні
Эквиваленттік құн формасының ерекшеліктері. Ақша жалпылама құн эквиваленті ретінде. Ақша тауарының спецификасы. Акшаның тарихи, қоғамдық...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconҚазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
Адамдардың құқықтық санасының өзгеруіне байланысты ғылыми-психологиялық білімдердің қалыптасу тарихы. Эксперименттік психологияның...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconШет тілі пәні бойынша өзіндік жұмысты ұйымдастыруда электрондық оқулықтарды пайдаланудың ерекшеліктері

Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері icon«КӘсіби психология» Кәсіби психологияның әдіснамалық негіздері, кәсіптік әрекет процесі
Бөлімнің мақсаты мен міндеттері. Кәсіптік әрекет процесіне психологиялық талдау. Басқару мәдениеті. Ақыл-ой еңбегінің психологиялық...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconҚазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
...
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconҚазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Э. Дюркгеймнің социологизмі: әлеуметтік фактлер, әлеуметтік ынтымықтастық концепттері
Психологияның әлеуметтік және табиғи ғылым ретіндегі өзіндік ерекшеліктері iconНамазалы омашев радиожурналистиканың теориясы мен тәжірибесі
БАҚ ретіндегі рөлі мен орны, қоғамдық міндеттері, тарихы және технологиясының даму кезеңдерін түгел қамтиды. Сол сияқты онда радиожурналистиканың...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница