Лекциялар 15 сағат




НазваниеЛекциялар 15 сағат
страница1/5
Дата конвертации16.02.2016
Размер0.55 Mb.
ТипЛекция
источникhttp://psu.kz/arm/upload/umk/176957.doc
  1   2   3   4   5


Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы



Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/37
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі



С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Химиялық технологиялар және жаратылыстану факультеті


Биология және экология кафедрасы


5В060800 – Экология мамандығының студеттеріне арналған


Экологияны және биологияны оқыту әдістемесі


ПӘНІ БОЙЫНША ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ

(Syllabus)





Павлодар

Пәні бойынша оқыту бағдарламасын (Syllabus) бекіту парағы



Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/38



БЕКІТЕМІН

ХТжЖФ деканы

____________ Ахметов Қ.Қ.

2013 ж. «___»____________


Құрастырушы: аға оқытушы Рахметова А.М. _______________


Биология және экология кафедрасы

5В060800 - Экология мамандығының

күндізгі оқу бөліміндегі студенттеріне арналған



Экологияны және биологияны оқыту әдістемесі


пәні бойынша оқыту бағдарламасы (Syllabus)


Бағдарлама «___» _________2013 ж. бекітілген жұмыс оқу бағдарламасының негізінде әзірленген


2013 ж. «___»____кафедра отырысында ұсынылған №___ хаттама.

Кафедра меңгерушісі _____ Ш.М.Жумадина 2013 ж. «___» _______


Химиялық технология және жаратылыстану факультет оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған 2013 ж. «__»______ №_ хаттама


ОӘК төрайымы ________________________ Ю. М. Каниболоцкая


1 Оқу пәнінің паспорты

Пән атауы Экологияны және биологияны оқыту әдістемесі
Пән атауы Экологияны және биологияны оқыту әдістемесі


Таңдау компоненті бойынша пәні


Кредит саны және оқыту мерзімі

Барлығы – 3 кредит

Курс: 3

Семестр: 6

Аудиторлық сабақтардың барлығы – 45 сағат

Лекциялар - 15 сағат

Практикалық /семинарлық сабақтар - 30 сағат

СӨЖ – 90 сағат, соның ішінде СӨЖМ – 22,5 сағат

Барлығы - 135 сағат


Бақылау түрі

Емтихан – 6 семестр.


Пререквизиттер:

Ботаника, зоология, цитология, гистология, адам және жануарлар физиологиясы мен анатомиясы, генетика, экология, микробиология, педагогика және психология.



Постреквизиттер

Жаратылыстану пәндерінің барлығы.

2 Оқытушы туралы мәліметтер және байланысу ақпараттары:


Рахметова Асель Мурзагельдиновна

Экология магистрі, аға оқытушы

Химиялық технология және жаратылыстану факультеті

Биология және экология кафедрасы, А-бас корпус (Ломов көшесі 64)

Тел. (8-7182) 67-36-49 (ішкі.12-57)

Қабылдау сағаттары бейсенбі – сағат 1500-1600 № ауд.417


3 Пәнді оқытудағы мақсат мен міндеттері


Пәнді оқытудағы мақсаты – Биология ғылымының жетістіктері мектепте биологияны оқытуға аса жауапты талаптар қояды. Бұл талаптар-оқушылардың шығармашылық қабілеттері мен биологияны оқыту жүйесін барынша жетілдіре түсу қажет етеді. Оқулықтың қазіргі заманға технологиясын, формасын, әдісін кеңінен қолдану және жетілдіре түсу қажеттілігі артуда.


Пәнді оқытудағы міндеті – БОӘ студенттердің өз бетімен жұмыс істеу деңгейін көрсетіп, биологияны оқытудың әдістерін жан-жақты меңгеру.


4 Білімге, икемділікке және дағды машықтарға қойылатын талаптар. Осы пәнді оқыту нәтижесінде:

білу керек:

  • Биология тарауларының құрылыс принциптері мен мазмұнын органикалық дүниенің біртұтастығын, жалпы биологиялық және экологиялық түсініктерді қалыптастырудың әдістерін. Студент болашақ мұғалім мыналарды міндетті түрде білуге тиісті:

  • -мемлекеттік білім стандартын;

  • -көпнұсқалық бағдарламаларды;

  • -көпнұсқалық бағдарламаға сай дайындалған оқулықтарды;

  • -сабақты ұйымдастыру өткізудің жаңа технологияларын және белсенді әдіс-тәсілдерін;

  • -сабақтан тыс жұмыстарды ұйымдастыруды;

қабілетті болу керек:

  • -оқу бағдарламасы мен әдістемелік әдебиеттерді талдау;

  • -педагогикалық және методологиялық міндеттерді шешу;

  • -ғылми-тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру және жүргізу;

  • -білімді бағалаудың түрлі жолдары мен құралдарын және алуан түрлі көрнекті құралдарын қолдану;

тәжірибені алу:

Экологияны оқыту әдістері бойынша курстың жалпы биологиялық және методологиялық жолдарын практика жүзінде қолдана білу.


5 Пәннің мазмұны

Академиялық сағаттардың сабақ түрлеріне байланысты бөлінуі







Тақырыбы

Сабақ түрлері бойынша байланыс сағаттарының саны

СӨЖ




дәріс

Тәж. (сем.)

Барлығы

Соның ішінде СӨЖМ




1

2

3

4

6

7




1

Орта мектепте экологиялық концепцияны оқыту.

2

2

10

3




2

Экологияны оқытудың әдістемелік негізі.

2

2

10

2,5




3

Экологиялық ұғымның қалыптасуы және дамуы.

2

2

15

3




4

Экология негіздерін оқытудағы пәнаралық байланыс және оларды жүзеге асыру әдістемесі

2

2

10

3




5

Топтанып өмір сүру, Организм мен орта арақатынасы” тақырыптарын оқыту әдістемесі.

2

2

15

2,5




6

«Биосфера және адам. Ноосфера» тақырыптарын оқыту әдістемесі.

2

2

10

3




7

“Қоршаған ортаға адамның шаруашылық іс-әрекеттерінің тигізетін әсері” тақырыбына пәнаралық конференция өткізу.

2

2

10

2,5




8

Экологиялық ұғымдарды үйретудің тәрбиелік мәні.

1

2

10

3




Барлығы: 135 (3 кредит)

15

15

90

22,5





6 Пәннің қысқаша мазмұны

6.1 Дәріс тақырыптарының мазмұны

Тақырып 1. Орта мектепте экологиялық концепцияны оқыту.

Мақсаты: Орта мектепте экологиялық концепцияны оқыту.

Жоспар:

  1. Экологияны эволюциялық теориямен байланысы.

  2. Экология және қазіргі эволюциялық теория арасындағы өзара байланысы.

  3. Тіршілік үшін күрес экосистемадағы популяциялар арақатынасының бірлігі.

  4. Эволюциялық үрдісте экожүйе тіршілікті реттеуші орта. Биогеоценоз және биосфера эволюциясы.

Еліміздің әлеуметтік-экономикалық, технологиялық және мәдени жаңару жағдайында мектеп оқушыларының берік химиялық және экологиялық білімдерін қалыптастыру, олардың ойлау қабілеттерін дамыту жалпы білім берудің басым мақсаттарының бірі болып табылады. Жаңа химиялық, экологиялық, өндірістік-техникалық ақпараттардың үнемі ұлғайып отырған көлемі оқушылардан көптеген теориялар мен заңдарды, түсініктерді меңгеруін қажет етеді. Соған қарамастан көптеген бақылаулар мен зерттеулердің көрсеткеніндей, оқушылардың пәнге деген, әсіресе химияны оқуға деген қызығушылығы төмендеп отыр. Оқушылардың химиялық білім деңгейін көтерудің мүмкін жолдарының бірі химия курсында экологиялық компонентті енгізу болып табылады.

Білім беруді экологияландыру мәселелері В.М.Назаренко, Д.П.Ерыгина, Г.В.Мисичкина, Л.А.Коробейников, Г.М.Чернобельская, Н.Е.Кузнецова т.б. жұмыстарында қарастырылған. Олар мектеп химия курсының негізгі бөлімдері бойынша экологиялық білім беруді қалыптастыруға мүмкін болатын бөлімдерді көрсеткен болатын. Қоршаған орта, ондағы адамның қызметі нәтижесінде жүретін процестер мен өзгерістер туралы нақты түсініктерді түсіну оқушылардың химиялық білімдерінсіз мүмкін емес. Бұл жұмыстарда экологиялық білім беруді тиімді етудің түрлі әдістері мен формалары қарастырылады.

Қазақстан Республикасында экологиялық білім беру мен тәрбие берудің мемлекеттік және қоғамдық жүйесі жасалынып, дамуда. Экологиялық білім беру мен тәрбиелеуді негіздейтін құжаттар мен заңдар қабылданды. Қазақстан Республикасының білім беру орындарында үздіксіз экологиялық білім берудің принциптері, мазмұны мен құрылымын, оларды жүзеге асыру жолдары мен құралдарын анықтайтын экологиялық білім беру концепциясы жасалынды. Орта мектепте және жоғарғы оқу орындарында биология пәнін оқыту кезінде экологиялық білім берудің теориялық және әдіснамалық негіздерін жасауда Қазақстандық ғалымдар айтуға болады. Орта мектепте оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беру күрделі педагогикалық процесс. Сондықтан оқу процессі кезінде белгілі бір пәннің бағдарламасы сол талаптарды ескере отырып, қарастыру арқылы жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы білім беру жүйесіндегі экологиялық білім мен тәрбие беру тұжырымдамасында «мектеп пәндерін экологияландыру дегеніміз – дәстүрлі пендерді оқыту барысында тақырыптардың мазмұнына қосымша жаңа экологиялық меліметтерді кірістіру» - деп көрсеткен.

Мектеп биология курсында оқушылардың биологиялық білімді меңгеруге экологиялық компоненттердің әсерін зерттеу және биологиялық және экологиялық білімдерді бүтіндей біртұтас жүйе ретінде қарастыру проблемасы маңызды да, өзекті болып табылады.

Оқыту кезінде оқуға ынталандыру мәні зор. Әсіресе оқушылардың өзінің ішкі мотивациясы маңызды, ол олардың пәнге деген қызығушылығының дамуына әсер етеді. Оқыту процесі мен оқытылатын курс мазмұны оқушыларда қызығушылық тудырып, әлеуметтік және жеке мәні болуы қажет. Бұған жету үшін химиялық және экологиялық білімдерді біртұтас жүйе ретінде қарастыру арқылы, дәрістік және семинар сабақтарында проблемалық әдіс пайдалану, лабораториялық жұмыстар орындау кезінде кезеңдердің реттілік тәртібімен жүргізу және есептерді шешкенде олардың экологиялық жақтарын талдаудан бастап барып шешу қажет. Жоғары оқу орындарында экологиялық бейінді мамандар даярлау, оның негізгі мәселерін шешу жолдарын көрсету, химиялық пәндерді экологияландырған аспектіде оқытудың әдістемелік тұрғыдан зерделеу, студенттерге экологиялық тәрбие беру жолдары мен ұйымдастыру әдістері көптеген ғылыми еңбектерге түрткі болған. Атап айтқанда, А.Т.Сармурзина химиялық экологиядан бірқатар оқу құралдарын, Т.К.Длимбетова химия ғылымын экологияландыру үрдісінің теориялық–әдістемелік негіздерін, радиоэкологиялық білімдердің дидактикалық жүйесін жасады. Ш.Ш.Хамзина, Қ.О.Шайхисламова, К.Б.Тлебаева болашақ химия мұғалімдерін экологиялық білім беруге даярлау мәселелерімен айналысқан.

Экологиялық мазмұндағы есептер мен лабораториялық жұмыстарды пайдалану әдістемесі жаңа білімдерді қалыптастыру сабақтарында алынған оқушылардың экологиялық білімдерінің одан әрі өзектілігін арттыруға мотивациясын жасауға бағыталған.

Экологиялық мазмұндағы есептерді шешу есептің экологиялық жақтарын алдын-ала талдаудан, онда көтерілген экологиялық проблеманың мәнін ашудан бастау қажет. Шешуі мен алынған жауабында түсіндіру қажет.

Өзін-өзі тексеру тапсырмасы:

  1. Экологияны эволюциялық теориямен байланысы.

  2. Экология және қазіргі эволюциялық теория арасындағы өзара байланысы.

  3. Тіршілік үшін күрес экосистемадағы популяциялар арақатынасының бірлігі.

  4. Эволюциялық үрдісте экожүйе тіршілікті реттеуші орта. Биогеоценоз және биосфера эволюциясы.

Әдебиеттер: 1-4


Тақырып 2. Экологияны оқытудың әдістемелік негізі.

Мақсаты: Экология негіздерін методологиялық тұрғыда баяндау. Жалпы ғылыми ықпал; ішкі динамикалық тепе-теңдік заңдылығы; үйлесімділік заңдылығы; генетикалық жүйе заңдылығы; сукцессионды бәсеңдеу заңдылығы жайлы түсіндіру әдіс-тәсілі.

Жоспар:

  1. И.В. Вернадский қағидалары, олардың экологиялық ұғымдар даму жүйесінде атқаратын ролі.

  2. Молекулалық-генетикалық деңгейді қарастырудағы экологиялық құбылыстар.

  3. Тірі табиғаттың популяциялық деңгейде ұйымдасуы-экологияның, генетиканың және эволюциялық ілімді түсіндіру.

  1. Х1Х ғасырдың басында ғылымға “биосфера” түсінігін еңгізген француз жаратылыстанушысы Ж.Б. Ламарк (1744-1829) болған. “Биосфера” терминін тіршілік бар жердің қабықшасын анықтау үшін “гидросфера”, “литосфера”, “тропосфера” ұғымдарымен бірге Х1Х ғасырдың аяғында атақты австрия геологы Э. Зюсс (1831-1971) ұсынды.
    Биосфера немесе экосфера – жердің ір қабаты, тірі организмдер өмір сүретін орта. Биосфера тропосфера, гидросфера, литоосферадан тұрады. Биосфераның жоғарғы шекарасы озон қабаты болып есептелінеді (15 км). Биосфера туралы ілімнің негізін қалаушы В.И. вернадский. Оның негізін В.И. Вернадский “Биосфера” деген кітабында жазған.
    Оның түсінігі бойынша биосфера деп планетаның тіршілік бар немесе болған, үнемі тірі ағзалардың әсеріне ұшырайтын не ұшыраған бөлігін айтады (литосфера).
    Биосферадан кейін ноосфера ұғымын алғашқы рет Эдуард Леруа және палеонтолог Пьер Тейляр Шарден (1927ж) болды. Ол 1959 жылы жарық көрген “Адам феномені” еңбегінде ноосфераның “жаңа қабат”, “ойлайтын қабат” деп атады.
    Вернадский бойынша ноосфера адам санасының рөлі және ол бағыттайтын адам еңбегі күшті, өсіп келе жатқан геологиялық күшке айналатын биосфераның даму сатысы болып табылады. Ол өзінің ең соңғы еңбегінде ноосфера – сана, ақыл-ой қабаты деді.
    Одан 1974ж ағылшын ғалымы Б. Конномер тірі және өлі табиғатың арасындағы барлық экологиялық өзара қарым-қатынастарды төрт заңға біріктірді.
    Бірінші заң – барлығы барлығымен байланысты. Мысалы оңтүстік аралдардың бірінде дәрінің көмегімен масаларды өлтірген. Соның салдарынан масамен көректенетін кесіпткелер қырыла бастаған. Содан соң кесіпткелермен көректенетін жабайы мысықтар саны кеми бастаған. Нәтижесінде тышқандар саны күрт артып кеткен. Олай болса масалар да экожүйенің маңызды құрам бөлігі.
    Екінші заңы – материя жойылмайды, жоқтан пайда болмайды, ол бір түрден екінші түрге өтеді. Мысалы тыныс алу нәтижесінде бөлініп шығатын қанықан көмірқышқыл газы жасыл өсімдіктер үшін керек. Өсімдіктер жануарлар тыныс алуы кезінде сіңіретін оттегін бөліп шығарады.
    Үшінші заң – табиғат өзі жақсы біледі. Табиғатта егер оны ыдырату жолы болмаса, ешқандай да жаңа органикалық зат жасалмайды.

Экологияның заңдары
Экологиялық факторлардың көптілігіне қарамай олардың ағзаларға әсер ету сипаты мен тірі ағзалардың жауабы ретінде беретін реакциялары бойынша жалпы заңдылықтар болады.
Ағзаның тіршілігі үшін анағұрлым қолайлы болатын экологиялық факторлардың интенсивтілігі оптимум деп аталады. Көптеген түрлердің гүлденуі, көбейюі үшін оптималды температура керек.
Түрлердің мекен ету ортасының факторларының қандай да бір ауытқу диапазонына бейімделу қабілетін экологиялық валенттілік деп атайды.
1840ж Ю. Либих ағзалардың төзімділігі оның экологиялық қажеттіліктерінің тізбегіндегі ең әлсіз звеносымен анықталынатының дәлелдеді. Оны Либихтің минимум заңы немесе ережесі деп аталады. Бұл заңды былай тұжырымдауға болады: экологиялық факторлар жиынтығында төзімділік шегіне ең жақын фактор күшті әсер етеді.
Экологиялық фактордың тек жетіспеуі (минимум) ғана емес, оның артық мөлшері (максимум) шектеуші әсер етеді.
минимум мен қатар максимумның да шектеші әсері туралы түсінікті 1913ж В. Шелфорд дамытты. Оны Шелфордтың толеранттылық заңы деп атап, былай тұжырымдайды:
Экологиялық фактордың минимумы ғана емес, оның максимумы да шектеуші фактор бола алады, ал олардың арасындағы ауытқу диапазоны толеранттылық шамасын яғни ағзаның белгілі бір факторға төзімділігін анықтайды.
Реди принципі бойынша, тіріден тірі пайда болады, тірі мен өлі арасында байланыс жоқ, бірақта өзара әсерлесу бар.

Өзін-өзі тексеру тапсырмасы:

  1. И.В. Вернадский қағидалары, олардың экологиялық ұғымдар даму жүйесінде атқаратын ролі.

  2. Молекулалық-генетикалық деңгейді қарастырудағы экологиялық құбылыстар.

  3. Тірі табиғаттың популяциялық деңгейде ұйымдасуы-экологияның, генетиканың және эволюциялық ілімді түсіндіру.

Әдебиеттер: 1-4

  1   2   3   4   5

Похожие:

Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар: 15 сағат
Студентке арналған ережелер
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар: 15 сағат
Студентке арналған ережелер
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар 15 сағат
Бірінші проректор – оқу-әдiстемелiк жұмыс бойынша проректоры, э.ғ. к., профессор Бугубаева Р. О
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар 15 сағат
Бірінші проректор – оқу-әдiстемелiк жұмыс бойынша проректоры, э.ғ. к., профессор Бугубаева Р. О
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар: 15 сағат
Мемлекеттік тілдегі заң іс қағаздары бойынша 050301 “Заңтану” мамандығының студенттері үшін
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар: 30 сағат
Халықаралық құқық” пәні бойынша 050115 “Құқық және экономика негіздері” мамандығының студенттері үшін
Лекциялар 15 сағат iconЛекция 15 (сағат) Практикалық сабақ 30 (сағат) осөЖ 45 (сағат) СӨЖ 45 (сағат) Емтихан Сағат көлемі 135 Курс 3 Семестр 5 Астана 20 ж. Жұмыс бағдарламасы «Кәсіптік аурулар»

Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар курсы. Ред басқ. Қ. С. Қаражан. Алматы: nurpess, 2014. 168 б
Лекциялар курсы жоғары және орта арнайы оқу орындары, жалпы білім беретін мектептердің жоғары сынып оқушыларына арналған
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар, сағат
Силлабус Қаржы, есеп және салық салу кафедрасында 050508,5В050800 – Есеп және аудит ҚР 08. 312 – 2006 мамандықтың мемлекттік білім...
Лекциялар 15 сағат iconЛекциялар 15 сағат
«Металлургия», 6N0905 – «Кадастр», 6N0711 – «Геодезия және картография», 6N0731 – «бжд» 6N 0707 – «Тау-кен ісі», 6N0508 – «Есеп және...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница