Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын!




НазваниеЭлекторалдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын!
страница1/13
Дата конвертации15.02.2016
Размер1.42 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://www.undp.kz/library_of_publications/files/7073-21426.doc
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13






Общественный фонд

«Павлодарская

региональная школа управления»









UNDEF қолдауымен


ЭЛЕКТОРАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУЫ және ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ҚОҒАМНЫҢ ИНКЛЮЗИВТІ ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ДАМУЫ


ЖОБА


МЕН ТАҢДАЙМЫН!


Павлодар қ.


2011 жыл


Көңілдің ығын кім білген,

Жол таңдау қиын, жартаңдау.

Көшбасшы тауда мың бірден,

Қажет болмайды жан таңдау.


Еркіңді қолдан шығарма,

Заман бұл емес, бұғардай.

Әркімде таңдау өзінде,

Талғамы таңды жығардай.


Ж. Амантай


Осы басылым UNDEF қолдауымен жүзеге асырылды. Материалдардың мазмұны үшін бүкіл жауапкершілігі «Павлодар аймақтық басқару мектебі» қоғамдық қорына жүктелінеді, олар БҰҰ позициясын, БҰҰ-ның демократиялық қорынын, міндетті түрде көрсетпейді, UNDEF немесе оның Консультациялық Кеңесінің ұстанымынажәне Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына сәйкес.


БҰҰ-ның жобасы мен БҰҰ-ның Демократиялық қоры туралы ақпарат

«Сайлау заңнамасына сәйкес ауыл жастарының саяси және азаматтық белсенділігін арттыру»

(1 кезең)


Жобаның дәйектемесі

Қазақстан – 2010 жылдағы ел ЕЫҚҰ–ның төрағағылымен дәлелденген демократиялық дамыған әрі дүниежүзі бойынша тоғызыншы орында тұрған ең ірі мемлекеттердің бірі. Тәуелсіз елдің жиырма жылдық тарихы бар Қазақстанда заңнамаға және әлемдегі тәжірибеге сәйкес сайлау технологиялары үнемі дамып отырады және жетіледі.

1995 жылы қабылданған еліміздің Конституциясы демократиялық сайлауларда азаматтардың құқықтарына кепіл болады.

Осы жобаның өзектігі Павлодар облысының тұрғындарының белсенді бөлімдерін кеңейтілуде және 2010-2012 жылдар аралығындағы электоралдық мерзіміне дайындалуда.



Негізгі мәселе

Қоғамның саяси өмірінде елдің осал топтарының (мүгедектер, әйелдер мен жұмыссыз ауыл жастары) Конституциямен кепілдеген сайлау және сайлану құқығын жүзеге асырудағы белсенділігінің төмендігін шешу жолдары. Оның себебі: құқықтану және құқықсана саласында білімдерінің деңгейі жеткіліксіз болып табылады. Жоба осы мәселелерді шешуіне мүмкіндік туғызады.

Қазақстан Республикасының Орталық Сайлау комиссиясының статистикалық мәліметтері сайлауға қатысқан жас азаматтар саны елдегі жастардың санынан пропорциялық төмендігін көрсетеді. 2007 жылы жергілікті маслихаттарға соңғы сайлау кезінде кандидаттардың тек 7,5 % 30 жасқа дейінгі жас азаматтар және маслихаттардың сайланған депутаттары тек 1,5 % жас азаматтар болды. Он алтыдан жиырма тоғыз жас аралығындағы азаматтар бөлшегі есейген елдің 30 %-нан жоғары болғандақтан ол төмен көрсеткішті біодіреді.

Депутаттардың жалпы санынан аудандақ маслихаттарда әйелдер - 17,3% және облыстық маслихаттарда – 10,9%, ол кейбір Европалық мемлекеттірдегі көрсеткіштерден бірталай төмен: Дания – 27%, Финляндия – 34%, Норвегия -42%, Швеция – 46.3%, Франция – 48%.

Бүгінгі таңға дейін заң шығару органдарында 484000 мүгедектерден немесе елдің 3 %-нан бір де біруі сайланған жоқ. Сонымен қатар елдің осы тобы сайлау кампаниялардағы тіркеу, дауыс беру және қатысу мәселелері бойынша осындай қиындықтар жиі кездеседі.


Мәселені шешу жолы: Жоба сайлау процессін кеңейтілген түрде демократиялық бағдарламаның интеграциясына мақсатталған. Оның жолы – қоғамның жеткіліксіз көрсетілген категориялардың электоралдық қатысуын күшейту мен жуырда қалыптасқан жергілікті органдардың мүмкіндіктерін жоғарылау.

Электоратты оқытуда озық ақпараттық технологиялар: интерактивтік тренингтер, компьютерлік ойындар, электрондық ждауыс беру – пайдаланылады. Осы әдістер құқықтық білімдермен қатар қатысушыларда коммуникативтік пен көсемді дағдыларды, саяси позициясын қалыптастыратын әдеттерді дамытады. Аталған жобаның бірегейлігі осыдан табылады.



Жобаның мақсатын тыңдаушы қауым: шектелген мүмкіндктері бар азаматтар, әйелдер мен жұмыс істемейтін ауыл жастары.


Жобаның таралу шегі:

Семинар – тренингтер:

Қарағанда облысы, Қарағанда қаласы – 2011 ж. 7 сәуірі,

Оңтүстік, Жамбыл, Алматы областары, Шымкент қ. – 2011 ж. 14 сәуірі;

Солтүстік, Ақмола облыстары, Петропавл қаласы - 2011 ж. 21 сәуірі;

Мангыстау, Атырау облыстары, Актау қаласы - 2011 ж. 28 сәуірі;

Шығыс-Казахстан облысы, Өсмен қаласы – 2011 ж. 5 мамыры.




Жобадағы ҚҚ серіктестер: облыстық мәслихаты, облыс аймақтық сайлау комиссиясы, аудандық мәслихаттары, облыстық ішкі саясаттың басқармасы, ішкі саясаттың аудандық бөлімдері.


Жобаның сарапшысы: облыс аумақтық сайлау комиссиясының төрайымы – Сабырханова Әлия Жекенқызы ханым


Жобаға қатысушылар: ТОТ тренерлері

Ким Нина Михайловна – ҚҚ ОФ «Павлодар аумақтық басқару мектебінің» тренері,

Әшімбетова Роза Дүйсенқызы – С.Торайғыров атындағы ПМУ доценті, филология ғылымдарының кандидаты.

Жобаның тұрақтылығы:

Жобаның қорытындылары Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы арқылы таралады. Мультипликативтік әсері 10000 адам болады.


Жобаны орындау мерзімі: 1 кезең 2010 ж. тамыз – 2011 ж. қыркүйек;

2 кезең 2011 ж. қарашасы – 2012 ж. тамызы


«Мен сайлаймын!» оқулығы Қазақстан Республикасының заңнамасы негізінде, Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясының мәліметтері және дүниежүзілік тәжірибесімен пайданалуымен дайындалған.

Оқулықтың құрастырушылары: Исенова Г.К., Әкімбеков С.М., Ким Н.М. («Таң-даулы көшбасшы болуға дайынмын ба»эссесі)

Аударма – Дюсенова Алуа Жақанқызы (қазақ тілі)



Мазмұны


1.

Сайлау деген не?……………………………………………..

9

2.

Сайлау құқығының қайнар көздері ………………………….

12

3.

Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі …........…......

14

4.

Сайлау құқығы деген не? .............…………………………

15

5.

Сайлау құқығының принциптері .....…………………………

17

6.

Сайлау жүйелері …………............…………………………..

20

7.

Таңдау еркіндігінің кепілдігі ……………….…………………

23

8.

Сайлау комиссияларының жүйесі ......……………………

25

9.

Сайлау округтері мен учаскелері…………………………....

26

10.

Дауыс беру рәсімі ……………………………………...........

27

11.

Жас сайлаушыға жадынама ..………………………...........

30

11-1.

Жас сайлаушыға жадынама ……………………….............

32

12.

Қазақстан Республикасының сайлау жүйесінің дамуы....

33

13.

Қазіргі сайлау жүйесінің қалыптасуы ..........................….

39






















Қосымшалар







Қазақстан Республикасының әнұраны..................……

40




Қазақстан Республикасының Конституциясы (үзінділер)

42




«Қазақстан Республикасында сайлау туралы» ҚР Конституциялық заңы (үзінділер)……………………….......


52




Эссе «Таңдаулы көшбасы болуға дайынмын ба»……

92





















Неліктен сайлауға қатысу аса маңызды?

Біріншіден, осы құқық Конституциямен кепілденген, біздің еліміздің әр азаматының ерекше құқығы болып табылады.

Екіншіден, өз еліңнің болашағын қалауыңа қатысу үшін мүмкіндік. Еліміздің өсіп-өркендеуі, аман-есендігі тікелей біздің қолымызда.

Үшіншіден, әр азаматтың дауысы маңызды болып келеді және әрқашанда естіліп, есепке алынады.

18 жастағы әр ересек адам өз-өзін сезініп, өз іс-әрекеттерін және қылықтарын ақылға салып, әрбір қабылдаған шешімі үшін жауапкершілік таныта бастайды.

Таңдау – ол күрделі міндет, бірақ оның өзі – еркіндік. Таңдау құқығы тек еркін, тәуелсіз және дербес адамда ғана болады. Өз дауысыңызды кімге берем десеңіз, өз қалауыңыз!

Біз кімді таңдаймыз және біздің мүдделерімізді бүгінгі таңда кім қорғайды?

Қазақстан Республикасының Президенті

Парламент Мәжілісі мен Сенатының депутаттары,

маслихат депутатары


Мемлекеттiк билiктiң бiрден-бiр

бастауы - халық.

Қазақстан Республикасы Конституциясының 3-бабы


1. САЙЛАУ деген не?

  1. Ол демократияның ең маңызды институты

  2. Ол халықтың еркін білдірудің басты түрі

  3. Ол мемлекет басқарудағы азаматтардың қатысуының нақты механизмы

  4. Ол билікті қолға алудың ең бейбіт, тыныш әдісі

  5. Сайлау және таңдаулы болу құқығы Конституциямен кепілденген

Біздің еліміздің саяси жүйесі кез келген іс-әрекеттегі ағза сияқты өмірге бейімді болуы керек, яғни сыртқы (мысалы, әлемдік дағдарыс) және ішкі әсерлеріне тұрақты бола отырып, сонымен қатар, өсіп, дамып, жаңарып отыру керек.



Саяси жүйесінің жаңартулары қандай болуы мүмкін?

саяси институттарының өзгеруі;

жаңа партиялар және қоғамдық қозғалыстардың құрылуы;

билік тарауларының әрекеттесуін өзгертудің қажеттілігі;

Конституцияға өзгерістерді енгізу;

мемлекет пен қоғам дамуының негізгі мәселелері бойынша референдумдер.

Қазіргі қоғам өміріне және әр адамға сайлаулардың әсері алуан-түрлі:

  • Саяси өмірге қатысу (сайлау және сайланған болу) Қазақстан азаматының конституциялық құқығын жүзеге асыру үшін мүмкіндігі болып табылады. 18 жас тола салсымен, біз мемлекетті басқаруына шын қатыса аламыз;

  • Билік институттарының қалыптасуы: біз өзіміз Президентті, Парламент, маслихат депутаттарын сайлаймыз, ал жақында жергілікті өз-өзін басқару органдарын сайлауды бастаймыз;

  • Билік институттарын бақылау. Барлық мемлекеттік өкімет органдары, Парламент, маслихаттардың қызметі қоғам үшін ашық әрі айқын болуы керек;

  • әр түрлі көзқарастар мен жалпы саяси еркінің дамуы. Қазақстан Республикасында бүгінгі таңда 10 саяси партия, бірнеше әлеуметтік қозғалыстар (ең белгілі «Невада - Семей») тіркелген;

  • саяси партиялардың нақты абыройы мен салмағы және қазіргі саясатқа қатысу мүмкіндіктері. Сайлаулардың қорытындылары – ол тек партия бағдарламасын жоғары бағалап, қазақстандықтардың оны қолдауы ғана емес, сонымен қатар партиялардың көшбасшыларына сенім білдіру дәрежесі. Неліктен «Нұр Отан» партиясы үшін азаматтардың көбісі дауыс береді? Себебі оны Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев басқарады. Дәл осылай өз таңдауын сайлаушылар да түсіндіреді.

  • елдің ішінде және халықаралық аренада «демократиялық құқықты мемлекеттің» имиджін сақтау мен нығайту. 2010 жылы Қазақстанның ЕҚЫҰ-на төрағалық етуі – әлемдік бірлестіктің Қазақстанды дамыған демократиялық мемлекет ретінде тануы;

  • елдің саяси әлеуметтенуі, оның саяси сезімі мен қатысуының дамуы және т.б. Қазақстан Республиксының азаматтары қоғамда өз маңыздылығын қаншалықты сезініп, барлық саяси шараларға қатысса, соншалықты біздің мемлекетіміз де нығая береді.

Сонымен, сайлаулар саяси және қоғамдық өмірде жиі кездеседі, басқарудың барлық деңгейлеріне таралып, қоғамдық өмірдің бүкіл түрлеріне әсер етеді.

Демократиялық мемлекеттерде сайлаулар азаматтарға лайықсыз президенттің немесе депутаттардың орнына сенімді өкілдерді жаңадан сайлауға мүмкіндік береді.

Сайлауларды қорғауыш қақпақпен салыстыруы бекер емес, халықтың наразылығы толған сәтте, саяси «қазанды» қызу мен жарылудан сақтау үшін, пайдаланылады.

Сайлаулар – демократияға ауысудың бірден бір құралы. Еркін сайлаулардың негізгі принциптері қамтамасыз етілетін авторитарлы мемлекеттерде олар әлеуметті демократизацияға бұрудың ең мықты құралы болып есептеледі. Сайлаулар арқылы азаматтар мен бүкіл әлеумет үшін демократияға ең жеңіл жол ашылады.

Сайлаулар саяси зорлықтарына мүмкіндік бермейді. Олар арқылы биліктің өзгерістері қан төгіссіз, бейбіт, ойрансыз т.б. болып өтеді.

Егер халық немесе оппозициялық күштер әрекеттегі билікпен қанағат болмаса, олар кезектен тыс парламенттік немесе президеттік сайлауларын өткізуін талап етеді. Ал Италияда өкіметтің бір болмашы қателігі үшін қызметтен босатылып, қайта сайлау өткізіледі.

Сайлаулар – демократизация жолында үлкен қадам, өйткені, сайлаулар мемлекетте демократиялық тәртіпті бекітеді немесе саяси жүйесінің қарқынды демократизациялаудың бастауы болуына көмек жасайды.

Сайлаулардың мәні демократияның өміршеңдігі мен тиімділігінің ең басты шарты ретінде еркін сайлаулардың негізгі принциптерін жүзеге асыруы сайлау процессін ұйымдастыруымен тікелей байланысты. Ол Конституция мен Сайлау туралы Заңына сәйкес белгілі құқықтық нормалар бойынша қамтамасыз етіледі.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

Похожие:

Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconДисциплин
Материалдық және рухани мәдениет элементтерiнiң өзара байланысы. Тiлдiң, жазбаның, өнердiң, ғылымның қалыптасуы. Қазақстан мәдениетiнiң...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconҚазақстан Республикасындағы саяси коммуникация: ерекшеліктері мен проблемалары Курстық жұмыс кіріспе
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Диссертациялық жұмыста Қазақстан Республикасындағы саяси коммуникацияның ерекшеліктері мен проблемаларына...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconҚазіргі кездегі қоғамның дамуы айналадағы қоршаған ортаны пайдаланумен тікелей байланысты, яғни адамзат тіршілігіне қадетінің барлығын табиғаттан алады. Бұл
Бұл жағынан алғанда табиғат – табиғи қажеттілікті қамтамасыз ететін таңғажайып құбылыс. Ғылым мен техниканың жетілуі, өндірістің...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconҚазіргі кездегі қоғамның дамуы айналадағы қоршаған ортаны пайдаланумен тікелей байланысты, яғни адамзат тіршілігіне қадетінің барлығын табиғаттан алады. Бұл
Бұл жағынан алғанда табиғат – табиғи қажеттілікті қамтамасыз ететін таңғажайып құбылыс. Ғылым мен техниканың жетілуі, өндірістің...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconҚазіргі кездегі қоғамның дамуы айналадағы қоршаған ортаны пайдаланумен тікелей байланысты, яғни адамзат тіршілігіне қадетінің барлығын табиғаттан алады. Бұл
Бұл жағынан алғанда табиғат – табиғи қажеттілікті қамтамасыз ететін таңғажайып құбылыс. Ғылым мен техниканың жетілуі, өндірістің...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconҚазаҚстан Республикасы Білім және ғылым Министрлігі Дінтану негіздері Жалпы білім беретін орта мектептің 9-сыныбына арналған бағдарлама
Бұл әсіресе көп конфесcиялы, көп ұлысты қазақстандық қоғам жағдайында өзекті болып табылады. Қазақстанның ұлттық-мәдени мемлекеттілігін...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! iconОқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастырудағы мектеп және отбасының өзара іс-әрекетінің мазмұны мен түрлері
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 15 сәуірдегі №2 хаттама)
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! icon«Самұрық-Энерго» АҚ-ның Ішкі бақылау жүйесі туралы ереже
«Самұрық-Энерго» АҚ-ның (бұдан әрі – Қоғам) Ішкі бақылау жүйесі туралы ережесі (бұдан әрі – Ереже) Қоғамның бірлескен басқару Кодексіне...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! icon1 Құқық қорғау органдарының механизмі түсінігі және ұғымы
Кез келген мемлекет өмірдің барлық қоғамдық салаларында, адамдар арасындағы өзара қарым-қатынастарда қатаң тәртіп пен сақтықты орнатуға...
Электоралдық сауаттылығын арттыруы және Қазақстандық ҚОҒамның инклюзивті демократиялық дамуы жоба мен таңдаймын! icon1. Мүлік жалдау (аренда) шартының ұғымы және элементтері
Конституция жана мемлекеттік органдарды зандастырып қана қойған жоқ, сонымен бірге әрбір жеке адам мен азаматтың кең көлемді демократиялық...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница