Законодательства




НазваниеЗаконодательства
страница1/30
Дата конвертации15.02.2016
Размер4.52 Mb.
ТипЗакон
источникhttp://mield.narod.ru/olderfiles/1/Mukhitdinov_Vol_7q.doc
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30
НАЖМИТДИН МУХИТДИНОВ


Избранные труды в девяти томах

Том седьмой


Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік


Административная ответственность

за нарушения налогового законодательства


Алматы

2012


УДК 349.4

ББК 67.407

М92


Мухитдинов Нажмитдин

М 92 Избранные труды в 9 томах. – Алматы, 2012.

ISBN 978-601-278-285-1

Т.7.: Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік

(Административная ответственность за нарушения налогового

законодательства). – Изд. 2-ое, доп. – 237 с.

ISBN 978-601-278 – 585-2


Составители и ответственные редакторы: д.ю.н., профессор, член Союза писателей Казахстана Е.О.Алауханов; к.ю.н., доцент А.А.Сейтжанов; д.х.н., профессор Б.А.Мухитдинова, к.ю.н., Juris Doctor A.Н.Мухитдинов; Master of Law Н.Н.Мухитдинов; PhD, Master of Law Е.Н.Мухитдинов.


В седьмой том включены учебные пособия по налоговому праву: Мухитдинов Н.Б., Найманбаев С.М., Серимов У.С., Сман Б.У. «Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік» (Административная ответственность за нарушения налогового законодательства). Алматы. 1999. 268 б; Мухитдинов Н.Б., Найманбаев С.М., Серимов У.С. «Қазақша орысша салықтық құқықтық түсіндірме сөздік» (Казахско-русский налогово-правовой толковый словарь). Алматы. 1999.139 б., а также некоторые статьи по налоговому законодательству.


Для студентов, магистрантов и преподавателей юридических и экономических вузов и факультетов, а также юристов-практиков.


УДК 349.4

ББК 67.407

ISBN 978-601-278-585-2 (Т.7)

ISBN 978-601-278-285-1


©Мухитдинов Н., 2012


Книга рекомендована к печати Международным центром научных исследований и правовой экспертизы РК





Мухитдинов Нажмитдин Баукеевич, д.ю.н.,

профессор

МАЗМҰНЫ








САЛЫҚТЫҚ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН

ӘКІМШІЛІК ЖАУАПКЕРШІЛІК……………………………………

Кіріспе……………………………………………………………………….

Бірінші тарау. Әкімшілік жауапкершілік заңи жауапкершіліктің бір

түрі ретінде: маңызы және сипаттамасы………………………………….


§1 Мемлекеттік мәжбүрлеудің дербес түрі

әкімшілік-құқықтық мәжбүрлеу, оның ерекшеліктері және

қолданылу мәселелері……………………………………………………..

§2 Әкімшілік құқық бұзушылық және әкімшілік

жауапкершілік: өздеріне тән ерекшеліктері, заңи

сипаттамалары, негіздері және түрлері…………………………………...

Екінші тарау. Салықтық заңдарды бұзғаны үшін

әкімшілік жауапкершілік: түрлері, негіздері және

сипаттамалы ерекшеліктері………………………………………………..

§1 Мемлекеттің салық салу аясы: салықтар және салық жүйесі,

олардың құқықтық негіздері, салықтық-құқықтық қатынастар

және салықтық заңдар…………………………………………………..…

§2 Қазақстан Республикасында салықтық заңдарды бұзғаны

үшін қолданылатын әкімшілік жауапкершілік: құқықтық негіздері

және өзекті мәселелері……………………………………………………

Қорытынды………………………………………………………………..

Пайдалануға ұсынылған арнайы әдебиеттер…………………………….


ҚАЗАҚША-ОРЫСША САЛЫҚТЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҚ

ТҮСІНДІРМЕ СӨЗДІК (Казахско-русский

налогово-правовой толковый словарь)..........................

№1 Қосымша.Нормативтік-құқықтық актілерден үзінділер..................

№2 Қосымша. Салықтық құқық курсы бойынша бағдарлама................


ПРОБЛЕМЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ

ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА О НАЛОГООБЛОЖЕНИИ В

ОБЛАСТИ НЕДРОПОЛЬЗОВАНИЯ………………………………..…


5

7


10


-


18


42


-


92

123


126


133

181


221


231



















































МУХИТДИНОВ Н.Б., НАЙМАНБАЕВ С. М.,

СЕРИМОВ У. С., СМАН Б. У.


САЛЫҚТЫҚ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН ӘКІМШІЛІК ЖАУАПКЕРШІЛІК


Алматы

1999


ББК. 67.99 (2) I Я73

М 92


ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ МЕМЛЕКЕТТ1К ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ


Экономика және құқық институтының Ғылыми Кенесінің

шешімі бойынша заң оқу орындарының студеттеріне оқу

құралы ретінде ұсынылған.


Пікір жазғандар:


Бектұрғанов Ә.Е., заң ғылымдарының докторы, профессор

Жатқанбаева А.Е., заң ғылымдарының кандидаты


Мұхитдинов Н.Б., Найманбаев СМ., Серимов У.С., Сман Б.У.


М 92 САЛЫҚТЫҚ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН ӘКІМШІЛІК

ЖАУАПКЕРШІЛІК - АЛМАТЫ, 2011. -264 б.

ISBN 9965-01-396-9


Бугінде, жоғарғы және арнайы заң оку орындарында оқылатын «Әкімшілік құқық», «Салықтык құқық» пәндерінде «Әкімшілік мәжбүрлеу және әкімшілік жауапкершілік» және «Салықтық заңдарды бұзғаны үшін жауапкершілік» атты құрылымдық институттары бар екенін білеміз. Сонымен қатар осы аталған институттар оку процесіне арнайы курс ретінде енізіліп, зерделенуде.

Назарларыңызға ұсынылған осы кітапта әкімшілік құқық бұзушылықтың, әкімшілік мәжбурлеудің және әкімшілік жауапкершіліктің құқықтық табиғаты мен өзекті негізгі теориялық мәселелері ашылып көрсетілген, сондай-ақ заңдарда салықтық құқық бұзушылық үшін көзделген жауапкершіліктердің, олардың ішінде әкімшілік жауапкершіліктің қолданылу негіздері мен механизмдеріне, мәжбурлеу шаралары жүйесін және өзекті проблемаларына айрықша көңіл бөлініп, қарастырылған.

Кітап жоғарғы және арнайы заң оку орындарының студенттері мен аспиранттарына және окытушыларына, сондай-ақ әкімшілік жауапкершілің проблемаларының тұңғиығына тереңдегісі келетін көпшілік оқырман қауымға арналған.


ББК 67.99 (2)4 Я 73

М 1203020200

00(05)-994

ISВN 9965-01-396-9 © Мұхитдинов Н.Б., Найманбаев С.М.,

Серимов У.С., Сман Б.У., 1999.


Кіріспе


Құқықтық реттеу аясында, құқықтық ғылымда және заңи практикада “жауапкершілік” термині құқықтық қатынас субъектілерінің әр тұрғыдағы өз арақатынастарын айқындау, сондай-ақ әр алуан бірақ бір-бірімен тығыз байланысқан заңи құбылыстарды сипаттау мақсатында қолданылады. Заңи жауапкершілікті құқық аясындағы жүріс-тұрыс пен оның әлеуметтік құндылығын; құқық субъектісінің құқықтық әмірлі талап шегінде әрекет ету міндетін; қоғам мен жеке тұлғаның арасындағы өзара байланыс пен бағыныштылықты сипаттайтын қоғамдық қатынастар деп тануға болады. Ғылымда қалыптасқан дәстүрлі көзқарастар бойынша, заңи жауапкершілік құқық бұзушылық үшін жеке белгіленетін және құқық бұзушының жеке басына, мүлкіне, қызметіне байланысты қолайсыздық, яғни келеңсіз жағдай туындауын көрсететін, жазаға тарту түріндегі мемлекеттік мәжбүрлеу шаралары болып саналады.

Демек, жауапкершілік – мәжбүрлеудің бір түрі болса, ал жауапкершілік –мәжбүрлеу шараларының ерекше түрі болып табылады.

Заңи жауапкершілік өзіне тән мына келесідей айрықша белгілермен сипатталады:

1. заңи жауапкершілік – тек құқықтық сипаттағы жауапкершілік болғандықтан, құқықтық нормаларда бекітіледі және құқық қолдану механизмдері арқылы іс жүргізу нысанында жүзеге асырылады;

2. заңи жауапкершілік шараларын қолдану – құқық бұзушының құқықтық зардап шегуіне әкеп соқтырады;

3. заңи жауапкершілікке тарту – құқықтық нормалардың санкцияларын қолдану болып табылады;

4. заңи жауапкершілік – мемлекет тарапынан мәжбүрлеуге ұшырату болып саналады.

Мемлекетімізде әрбір адам өте зор конституциялық азаматтық құқықтарға ие болып қана қоймай, сонымен қатар тиісті міндеттерге де ие болатыны баршаға мәлім. Осы міндеттердің ең бастысы – азаматтың заң талаптарын бұлжытпай орындауға, қоғамдық тәртіпті қатаң сақтауға саналы түрде атсалысуы. Конституция бойынша әрбір азамат Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен ар-намысын, мемлекеттің рәміздерін құрметтеуге, белгіленген салықтарды төлеуге, ҚР қорғауға және әскери қызмет атқаруға, табиғатты сақтауға міндетті. Осыған орай, мемлекеттік уәкілетті органдардың атқаратын басты міндеті – өз аумағындағы азаматтардың заңдар мен қоғамдық тәртіпті қатаң сақтауларын қамтамасыз ету, яғни құқық бұзушылықтарға әкімшілік тосқауыл қою. Қазіргі таңда әкімшілік заңдардың одан әрі дамуы, олардың тәрбиелік мәнінің артуы, құқық бұзушылықтың алдын алу шараларының пәрменді жүргізілуі тек уәкілетті органдардың жұмысын ғана жандандыруды қажет етіп қоймай, сонымен қатар бүкіл әкімшілік юрисдикциялық жүйедегі органдардың жұмыстарының да ойдағыдай орындалуын талап етеді. Әсіресе құқық бұзушылық фактілерін дер кезінде көре біліп, оның қылмысқа ұласпай тұрған шағында тыйым салу, кінәлі адамдарға әділ жаза қолдана білу және жаза қолдану барысында адамды тәрбиелеу жұмыстарына аса көңіл бөлу қажет.

Республикамыздың әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде осы саладағы заңдар бір жүйеге келтірілген. Кодексте қандай әреқеттердің немесе әрекетсіздіктің әкімшілік құқық бұзушылыққа жататындығы, оған қандай жазалар қолданылатындығы, сол жазаларды қолдану және орындау тәртіптері нақтыланып, сараланып көрсетіліп отыр.

Дегенмен, әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодекстің өмірде қолданылуына көптеген қиыншылықтар туғызатын осал тұстары да жоқ емес. Бұл, әсіресе, осы кезде қызу қарқынмен жүріп жатқан нарық процестеріне орай қоғамда болып жатқан түбегейлі өзгерістермен де тығыз байланысты.

Қазіргі таңда қоғамда болып жатқан өзгерістер, мемлекетіміздің егемендік алуы, қоғамның демократиялық жаңаруы, жекешелендіру саясаты, нарықтық экономикаға бет бұру, мемлекеттік және ұжымдық меншіктермен қатар жеке меншіктің де өркендеп өріс алуы, бүкіл әкімшілік заңдар жүйесін қоғамдағы әртүрлі реформаларға байланысты қайта қарап отыруды қажет етеді.

Негізінде, осы әкімшілік жауапкершілік мәселелері – 1980 жылдардың аяғына таман тереңдетіле зерттеліп, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жөнінде әкімшілік жауапкершілік көзделген заңдардың сапасы мен тиімділігін ғылыми тұрғыдан қарастыру қолға алына бастаған болатын.

Көп жылдар бойы әкімшілік құқық бұзушылықпен күрес жүргізу барысында әкімшілік жауапкершіліктің айтарлықтай тиімді қолданылып келгені белгілі. Осы әкімшілік жауапкершіліктің рөлі біртіндеп өсіп, сексенінші жылдардың ортасынан аса, ғылыми негіздеулерге байланысты одан әрі шыңдалып, күшейген болатын. Сонымен қатар құқыққа қайшы әрекеттердің тізбесі күрт ұлғайып, оларды жасағандарға қолданылатын санкциялар саны көбейіп, қатаңдатыла түскен еді.

Әкімшілік жауапкершілік заңи жауапкершіліктің ерекше түрі болғандықтан, оған заңи жауапкершіліктің айрықша белгілерінің бәрі тән болады. Бірақ, бұл жерде айта кететін бір жәйт, әкімшілік мәжбүрлеудің құрамдас бөлігі ретінде әкімшілік жауапкершілік өзіндік арнайы белгілерге де ие.

Сол белгілерді талдау кезінде әкімшілік жауапкершіліктің мына негіздерін бөліп шығаруға болады: осы аяны реттейтін құқықтық нормалардың жүйесі; әкімшілік санкциялармен қорғалатын құқықтық әмірлі талаптарды бұзатын нақты субъектінің әрекеті (әкімшілік құқық бұзушылық) үшін жаза белгілеу жөніндегі уәкілетті субъектінің актісі.

Нақты жауапкершілікке тарту үшін осы негіздердің, оның ішінде, әсіресе, міндетті талап-қағидалар (ережелер) мен оларды орындамағаны нақты әкімшілік құқық бұзушылық үшін санкция белгілейтін құқықтық норманың болуы әбден қажет.

Бүгінде осы әкімшілік жауапкершіліктің құқықтық тәртіпті сақтау аясындағы рөлінің күшейіп, оған айтарлықтай көңіл бөліну себебіне мына келесідей факторларды жатқызуға болады:

1. Нарықтық экономиканы дамыту барысында пайдаланылатын ғылыми-техникалық жаңалықтар нәтижесінде адамдар мен заңды тұлғаларға, мемлекеттік билік институттары мен қоршаған ортаға қатысты келеңсіз жайлардың туындау мүмкіндігіне немесе туындауына байланысты оларды қорғау;

2. Экономикалық түрлендірулер, монополияға қарсы күрес жүргізу, салықтық, кедендік және банктік қызметтерді жүзеге асыру аяларындағы нарықтық және құқықтық қатынастарды қорғау.

Негізінде мемлекеттегі қандай да болмасын заңдардың талаптарын бұлжытпай орындау – қоғам мен мемлекетке әрқашанда тиімді болып келеді және олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылмауын әрі сақталуын қамтамасыз етеді. Міне, осыған байланысты салықтық заңдардың (законодательство) талаптарын өте дәл және мүлтіксіз орындау қажеттілігі күн тәртібінде тұрақты тұратын мәселелердің аса маңыздысы болуға тиіс. Салық қаржыларды айтарлықтай деңгейде қалыптастыратын түсім көздері екенін әрдайым есте сақтауымыз қажет. Салықтық Заңдардың талаптары ойдағыдай орындалса, не болмаса атқарылса, онда мемлекет пен қоғамға қажетті қаржылардың жеткілікті көлемде қалыптасқаны жөнінде нық сеніммен айта аламыз. Ал салықтың мемлекет кірісіне дер кезінде және толығымен енгізіліп отырылуы салықтық заңдардың мүлтіксіз орындалғанын білдіреді.

Мемлекеттік мәжбүрлеудің мызғымас бөлігі мен жарқын көрінісі – әкімшілік жауапкершілік те мемлекеттің салық салу аясындағы салықтық заңдардың әмірлі талаптарының бұзылмауына, ал бұзылған жағдайда келтірілген зардапты жоюға, құқық нормаларының қалпына келтірілуіне атсалысады.

Осы зерделеу-зерттеу тақырыбының мақсаты қазіргідей өтпелі кезеңде мемлекет пен қоғамның материалдық негіз-тірегі – бюджет қаражаттарын қалыптастырудың қайнар түсім көзі салықтар мен өзге де міндетті төлемдер жөніндегі заңдардың талаптарын бұзғаны үшін уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан қолданылатын әкімшілік жауапкершіліктің өзекті мәселелері мен келелі проблемаларын талдап, ұсыныстар мен тұжырымдарды ғылыми тұрғыдан негіздеу және алынған нәтижелерді іс жүзінде қолдану жөніндегі жолдар мен тәсілдерді қарастыру болып табылады.

Жұмыстың желісі екі бағытта жүргізілген зерттеулерден тұрады:

1. Әкімшілік мәжбүрлеудің және әкімшілік жауапкершіліктің теориялық проблемаларын зерделеу-зерттеу, сондай-ақ жаңаша тұжырымдар мен қорытындылар жасау;

2. Салықтық құқық бұзушылықтар, яғни салықтық заңдарды бұзғаны үшін қолданылатын әкімшілік жауапкершілік шараларының тиімділігін және басқа да өзекті мәселелерін талдап зерттеу арқылы сипаттамасын беру, сондай-ақ ғылыми және құқықтық негізделген ұсыныстар мен тұжырымдар жасау.


Бірінші тарау. Әкімшілік жауапкершілік – заңи жауапкершіліктің бір түрі ретінде: маңызы және сипаттамасы


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30

Похожие:

Законодательства iconЭволюция природоохранного законодательства Казахстана
В эволюции природоохранного законодательства Республики Казахстан достаточно четко прослеживаются несколько периодов, которые определялись...
Законодательства iconПротокол вскрытия
Акпановой А. Э. заместителя директора Департамента законодательства; Жунусовой С. К. – эксперта Департамента законодательства 29...
Законодательства iconО перспективах роста цен на нефтепродукты в связи с изменением налогового законодательства
Российской Федерации и некоторые другие акты законодательства Российской Федерации. Помимо общего увеличения на 45% ставок акцизов...
Законодательства iconО перспективах роста цен на нефтепродукты в связи с изменением налогового законодательства
Российской Федерации и некоторые другие акты законодательства Российской Федерации. Помимо общего увеличения на 45% ставок акцизов...
Законодательства iconМинистерство здравоохранения и социального развития российской федерации приказ
Основ законодательства Российской Федерации об охране здоровья граждан от 22 июля 1993 г. N 5487-1 (Ведомости Съезда народных депутатов...
Законодательства iconПриказ от 22 февраля 2012 г. N 120 об утверждении перечней субстанций и (или) методов, запрещенных для использования в спорте
Париже 19. 10. 2005 (Собрание законодательства Российской Федерации, 2007, n 24, ст. 2835), и Федерального закона от 27. 12. 2006...
Законодательства iconКонвертов с заявками на участие в конкурсе по государственным закупкам услуг по проведению научной экспертизы законопроектов и научной экспертизы концепций
Акпановой А. Э. заместителя директора Департамента законодательства; Жунусовой С. К. – эксперта Департамента законодательства 24...
Законодательства icon"экология и природные ресурсы свердловской области"
Постановлениями Правительства Свердловской области от 18. 03. 2008 n 202-пп (Собрание законодательства Свердловской области, 2008,...
Законодательства iconКурсовая работа На тему "Налоговая ответственность предприятий (организаций) за нарушение налогового законодательства"
На тему "Налоговая ответственность предприятий (организаций) за нарушение налогового законодательства"
Законодательства iconНадзор и контроль за соблюдением трудового законодательства и охраны труда

Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница