Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус




НазваниеҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус
страница2/8
Дата конвертации14.02.2016
Размер0.68 Mb.
ТипДокументы
источникftp://ftp01.kgmu.kz/Biologiya/1kurs/Istoria kazahstana/kaz/Sillabus/Sillabus.doc
1   2   3   4   5   6   7   8


*Құзіреттілік тізбесі: 1. Жалпы білімділік. 2. Биомедициналық ғылымдарды білу. 3. Коммуникативті дағдылар. 4. Әрдайым өзін-өзі жетілдіру. 5. Ғылыми зерттеулер дағдылары. 6. Топта жұмыс істеу дағдысы. 7. Кәсіпқойлық. 8. Клиникалық дағдылар.

Переквизиттер:

Постреквизиттер: Әлеуметтану, философия

Пәннің мазмұны:

Бұл курстағы басты проблема – тарихты зерттеу әдіснамасы мен Қазақстан тарихын дәуірлерге бөлу. Бұған дейінгі тарихи материалды беру жүйесі тарихи үрдісті тұтас қабылдауды, әсіресе Қазақстан территориясындағы мемлекеттіліктің дамуының жалпы динамикасы бұзды.

Шынын айтқанда адамның пайда болуы тарихта аса маңызды орын алады. Дүниенің түрлі аймақтарында адамның пайда болуының, қалыптасуының, дамуының көптеген ұқсастықтары мен өзіндік ерекшеліктері бар. Адамды басқа табиғаттан ерекшелеген – оның еңбек қызметі. Адамзат тарихы үлкен екі дәірге бөлінеді: алғашқы қауым және күрделі ұйымдастырылған, әлеуметтік дифференцияланған қоғамның қалыптасу дәуірі. Алғашқы қауым деп қоғамдасқан адамдар тобын атайды. Олардың сипатты белгілері: саны аз, қарапайым әлеуметтік ұйымдасу, қарапайым тұрмыс пен мәдениет. Табиғи ортаның күн көру жағдайлары мен өздерін сақтау қажеттілігі алғашқы адамдарды терімшілік пен аң аулауға мәжбүр етті, мұның өзі шаруашылықтың ең қарапайым түрі болатын, оның өзі ұжымдық еңбекке негізделді. Адамдардың осындай еңбек қызметін қамтамасыз еткен тас құралдары болды. Бұл құралдар адам баласының ежелгі ата-бабаларының тұрмыс –тіршілігі туралы базалық мәлімет береді, бұлар Қазақстанда да табылуда.

Адамдардың еңбек құралдары неден жасалған деген сұраққа байланысты археологияда тарихты үш үлкен дәірге бөледі және оларды шартты түрде «Ғасырлар» деп атайды. Олар : тас, қола, темір. Ең ұзағы – тас ғасыры (2,6 млн. Жыл бұрын -б.з.б. 3 мың жылға дейін). Қола дәуірі 2,5 мың жылға созылды (б.з.б. 3мың жылдан б.з. 7-5 ғ.ғ. дейін) Андронов мәдениетін таратушылардың негізгі шаруашылық қызметі мал бағушылық болды. Қазақ халқының этногенезінің басталуы жазба деректер бойынша ертеде Қазақстан территориясын мекендеген турлар мен арилер тайпалық одақтарымен байланысты. Көшпелі тұрмысқа ауысу б.з. дейінгі ІІ мыңыншы жылдың аяқ кезінде басталды.

Ерте темір дәуірі барлық аймақтарда көшпелі мал шаруашылығына ауысуға әкелді. Евразия ұлы даласын скиф – сақ қауымдастығы игерді. Сақтардың тарихи- мәдени мұрасын жалғастырған үйсіндер мен қаңлылар, ал савраматтарда – сарматтар жалғастырды. Ғұн державасы Орталық Азиядағы тұңғыш көшпелі империя еді.

Түрік қағанаты – Евразиядағы тұңғыш көшпелі империя. Түріктер тарихы ғұндар мемлекетінің ыдырауымен байланысты. Түркілер ғұндар мемлекеттілігі мен мәдени дәстүрін одан әрі дамытты. Қазақстан жері Түрік қағанатының құрамында болды, оның шекаралары Иранға, Солтүстік Кавказға және Қара теңіз жағалауларына дейін созылды. Қазақ мемлекеттілігі осы кезден бастап моңғолдар жаулап алғанға дейін түркілер өркениетінің аясында болды. Барлық түркі мемлекеттік бірлестіктері әлеуметтік- экономикалық және мәдени даму дәрежесі жөнінен бір деңгейде болды.

XI-XII ғ.ғ. қыпшақтар қазақ халқын топтастырушы негіз болды. Қыпшақ халқының өзінің құралуының аяқталу кезеңі Шыңғысхан шапқыншылығына байланысты үзілді.

XIIIғ. аяғында –XVғ. Басы аралығындағы Көк Орда мен Ақ Орда жергілікті Этникаға негізделген алқғашқы ірі мемлекеттік бірлестіктер болды.

Осы блог бойынша ортағасырлық тарих проблемасының ең маңыздылары мына тақырыптар:

  • Қазақ халқының құралуы. «Қазақ» этнонимі. Қазақ жүздері

  • XV-XVIII ғ.ғ. аралығындағы Қазақ хандығы

  • Орта ғасырлардағы Қазақ мемлекетінің эволюциясы

Қазақстан егемендік алғанға дейін оның жаңа заман тарихы. Ресейге қосылу себептерін дәлелдеу және осы тарихи актінің прогрессивтігін дәріптеу талаптарына сай келу тұрғысынан баяндалуы тиіс болды. Сөйтіп осы проблеманы зерттеуші алдын ала-ақ қатаң шектеушілік шеңберінде өз зерттеуін сыңаржақ шешуге мәжбүр болды. Қазіргі тарихнама жаңа замандағы Отан тарихының көптеген проблемаларының маңыздылығын негіздеді, солардың арасында әсіресе Отанды қорғау және қазақ халқының азаттық үшін қозғалысы ерекше орын алады.

Осы айтылғандар бізді Отан тарихын зерттеудегі болған түбірлі өзгерістердің сенбептерін түсіндіретін бірқатар ірі проблемаларға алып шығады. Солардың арасындағы маңызды проблема XVIII ғ. бірінші ширегіндегі Орталық Азиядағы геосаяси ситуация құрамындағы Қазақстанның орны.

Осы қарастырылып отырған дәуірде Шығыс елдерінің дүниежүзілік капиталистік шаруашылық ауқымына күштеп қосылып, оның аграрлық-шикізат қосымшасына айналғаны шындық. Жаңа замандағы Азия елдерінің тарихнамасының тәжірибесі көрсетіп отырғандай, бұл елдерде капиталистік укладтың қалыптасуының кешеуілдеу себептерін көрсеткенде Азияның дәстүрлі қоғамдары Қазақ хандығы да, Жоңғар мемлекеті де жеке өркениеттер екені, олардың өзіндік ішкі дамуының зандылықтары, сондай-ақ сыртқы қатынас қызметінде қалыптасқан маңызды және құнды жүйелері болқғаны ескерілмеген.

Бұл мемлекеттердің саяси тарихы сол уақытта толық түсінікті болды, егерде Азия елдері мен Қазақстанның сол дәуірдегі тағдыры қатар қарастырылса. Жаңа заманның бас кезінде тек ойрат (Жоңғар) хандығы мен Қазақстан ғана тәуелсіздігін сақтаған еді.

Шведтермен соғыстан енді ғана есін жиған Ресей, өзінің Азиядағы сыртқы саясатын белсендірек жүргізе бастады. Мәселенің өзіндік ерекшелігін түсінген Ресей, «терезені сындырмай» «дарбазаны ашуға кілт» іздеді. Бұл айтылғандар XVIII ғасырдың бірінші ширегінде қазақтар мен жоөңғарлар арасындағы шайқастардың өрши түсуінің сыртқы саяси себептерінің кейбір бүге –шігесін түсінуге мүмкіндік береді.

Аңырақай шайқасы Қазақстанның жаңа заман кезеңіне біржола өтуінің символы. Бұл Евразиядағы екі көшпелі халықтың отаршылдық шабулдың алдындағы тарихының жарқын беттері.Қазақтар, дүние жүзінде болып жатқан жаңа қоғамдық экономикалық жағдайларға және геосаяси ситуацияларды байқауға қабілеттірек болғандықтан, алысқа көз жіберіп жаңара бастаған Ресейге назар аударды.

Отан тарихының жаңа заман бөлімінің тағы бір маңызды проблемасы XVI ғ. ортасы XX ғасырдың бас кезі аралығындағы қазақ-орыс қатынастары. Бұрынғы тарихнамада бұл проблема кеңес уақытындағы «қосылудан» бастап, «құрамына ену» деген сияқты терминдер бойынша әр түрлі бағаланады. Ал, факті сол, Қазақстан халықаралық жағдайдағыаса күрделі қақтығыс салдарының өзінің саяси тәуелсіздігінен, мемлекеттік егемендігінен айырылды.

«Қазақстан жаңа заманда» деп аталатын 4 блоктың маңызды проблемалары төмендегілер:

  • Жаңа замандағы Қазақстан тарихын дәірлерге бөлу.

  • Жаңа замандағы Қазақстан трихын теориялық тұрғыда зерттеудің эволюциясы.

  • Жаңа замандағы Қазақстан тарихының түйінді проблемаларының тарихнамасы.

  • Жаңа замандағы Қазақстан тарихының негізгі деректері, олардың ерекшеліктері.

  • Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуының ерекшеліктері.

  • Қазақстанның көшпелі қауымы мен менталитетінің жаңа заманға трансформациялануы.

  • Қазақстан жаңа заманда Орталық Азиядағы халықаралық қатынастар жүйесінде.

  • Қазақстан және Ресей отаршылдықтың біртұтас тасқындау жағдайларында.

  • Қазақстан-Ресей империясының отары.

  • Қазақ халқының жаңа замандағы халық-азаттық қозғалысы біртұтас процесс

  • Жаңа заман жағдайларындағы Қазақстанның егемендігі мен мемлекеттік тәуелсіздігі идеясының эволюциясы.

  • XVIII және XX ғасырдың бас кезіндегі Қазақстандағы этникалық процестер мен демографиялық ситуация .

  • XVIIIғ. мен XXғ. бас кезі аралығындағы Қазақстанның қоғамдық өміріндегі діни фактор. Патша өкіметінің Қазақстандағы конфессионалдық саясаты.

  • Жаңа замандағы Қазақстан мәдениті.

ХХ ғ. Қазақстан тарихы бойынша оқу материалын дайындауда төмендегідей ретпен берілетін республиканың даму этаптары магистралды бағыттар болуы мүмкін:

  1. Большевиктердің ұлт саясаты.

  2. Тоталитаризм жағдайында қазақ ұлттық идеясының және өзіндік ұлттық санасының өсуі

  3. Социализм жағдайында этнизация процесінің жойыла басталуы.

  4. Кеңестік өркениет жасау әрекеті.

  5. КСРО-ның ыдырауы: жаңа баламалар.

Бүтіндей алғанда КСРО-ның 70 жылдық даму тарихында оның халықтары тоталитарлық тәжірбиеден трагедиялық білім алды. Осыған байланысты Ресейге де, басқа республикаларға да большевизмнің мәнін ғана емес, таптық езгінің терең тамырларын түсіну де маңызды, мұның өзі қазір дамып келе жатқан елдердің нағыз демократиялық жолға түсуіне кепілдік береді.

Іргелі тарих ғылымының аса актуалды проблемаларының бірі – Тәуелсіз Қазақстан мемлекетінің орнығуы мен дамуының теориялық проблемаларын тарихи тұрғыда танып білу болып табылады. Бұл мәселедегі міндет империя ыдырап, оның орнында ұқсас тағырлары алдын ала анықталған ұсақ мемлекеттердің пайда болуын жай фактологилық талдау ғана болмауы керек. Қазақстанда таңқаларлық жолдан өтті, ішкі көп этникалы әлеуметтік жағдайға және терең экономикалық құлдырау болатынына қарамастан, ол қансыз ешқандай азаматтық қарсыласу жоқ ел ретінде танылудың қиын жолынан өтті, қазір халықаралық қауымдастық өзінің толық құқылы мүшесі ретінде танылған мемлекет болып отыр. Республиканың тым қысқа уақытта егеменді ел болып орнығуы, бір жағынан тарихтын дүниежүзілік біртұтас процесс екенін түсінуге мүмкіндік берсе, екінші жағынан кеш келген тарихи білімнің айналасымен байланыстылығын тағыда айқындай түседі.

Отанамыздың қазіргі заман тарихының осы және басқа да бағыттары бойынша бізді жақтырмайтындар мен қамқоршыларымыз арасындағы ғана емес, тіпті еліміздің нағыз патриоттары арасында да қиян-кесті көзқарастар көресі жүріп жатқаны белгілі. Бұның өзі көп жағдайда біздің өткеніміздің кейінгі уақыты туралы тарихи міндеті толыққанды, жан-жақты қамтылған. Отан тарихының бейнесін жасау. Мұнда алдымен Қазақстан қоғамы даму кезеңдерінің құрылымын анықтау қажет. Бұл бір жағынан тарихты өзіндік арнайы қызметі бар ерекше сфера ретінде көрсетсе, екінші жағынан оның реттелгендігін, осыған сәйкес оның түсініктілігін және рационалдылығын білдіреді.

Тақырыптық жоспар: тақырыптар, жүргізу түрі және әр сабақтың ұзақтығы (дәрігер, практикалық, семинарлық, лабораториялық, жеке өз бетінше оқытушының жетікшілігімен*, өз бетінше жұмыс)

1 Кредит Ежелгі дәуірдегі және орта ғасырлардағы Қазақстан



Тақырыптық атауы

Сағат саны

Тақырып бойынша барлық сағат

Аудиториялық

СОӨЖ

СӨЖ

дәрістер

пр.сабақтар

1.1

Қазақстан тарихына кіріспе. Ежелгі дәуірдегі Қазақстан

2









6

  • «Қазақстан тарихы» курсының пәні, мақсаты мен міндеттері

  • Қазақстан территориясындағы тас ғасыры






2

2




1.2

Қазақстан территориясындағы қола дәуірі







2



7

  • Қарағанды облысының территориясындағы андронов және бегазы-дәндібай мәдениетінің ескерткіштері.










5

1.3

Темір ғасыры дәуіріндегіерте мемлекеттік құрылымдар







2




2

  • Скиф-сақ тайпалық одағы, үйсіндер мен қоңлылар. Ғұндардың көшпенді империясы













1.4

Ортағасырлардағы Қазақстан

VI-XIVғ.ғ.

2









4

  • VI-XIII ғ.ғ. Қазақстан территориясындағы ерте феодалдық мемлекеттер




2






1.5

Ортағасырлардағы медицина







2



7

  • Ортағасырлардағы қазақтардың мәдениеті. Халық медицинасы. Бақсылар










5

1.6

Монғол жаугершілігі дәуіріндегі Қазақстан







2




2

  • Сонғол империясының құрылуы. Орта Азия және Қазақстан территориясын жаулап алуы. Алтын Орда












1.7

XIV-XVғ.ғ. Ортағасырлық мемлекеттер.




2







4

  • Монғол дәуірінен кейінгі ортағасырлық мемлекеттердің саяси тарихы







2




1.8

Қазақ хандығының және қазақ халқының құрылуы. XVғ-XVIIIғ басындағы қазақ хандығы

1










5




  • XV- XVIIғ.ғ. қазақ хандығы

  • «Қазақ» этнонимі Қазақ жүздері. Қазақ халқының құрылу процесі




4










1.9

Қазақ-жоңғар соғыстары. Абылай хан-мемлекеттік және саяси қайраткер ретінде







2




8




  • XVIIIғ.-XXғ. басындағы Қазақстан. Батырлар. Билер және хандар










5







Аралық бақылау №1







1










Кредит бойынша барлығы:

5

10

15

15

45
1   2   3   4   5   6   7   8

Похожие:

Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус
Силлабус Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасының отырысында қарастырылып бекітілді
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік – саяси пәндер кафедрасы силлабус
Силлабус «Философия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде 5В130200 – «Стоматология» мамандығы үшін құрастырылған
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік – саяси пәндер кафедрасы силлабус
Силлабус «Философия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде 5В060700 – «Биология» мамандығы үшін құрастырылған
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік – саяси пәндер кафедрасы силлабус
Силлабус «Философия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде 5В060700 – «Биология» мамандығы үшін құрастырылған
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік – саяси пәндер кафедрасы силлабус
Силлабус «Философия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде 5В130100 – «Жалпы медицина» мамандығы үшін құрастырылған
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы
...
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы
Силлабус «Құқық негіздері» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде “Мейірбике ісі” 5В110100 мамандығы үшін құрастырылған
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы
Силлабус “Жалпы медицина ” 5В130100 мамандығына арналған «Экономикалық теория негіздері» етn 1110 жұмыс бағдарламасының негізінде...
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы
Силлабус «Медико-профилактикалық іс» 5В110400 мамандығына арналған «Экономикалық теория негіздері» етn 1110 жұмыс бағдарламасының...
Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы силлабус iconҚазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы
...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница