Орыс тілі кафедрасы




Скачать 98.54 Kb.
НазваниеОрыс тілі кафедрасы
Дата конвертации14.02.2016
Размер98.54 Kb.
ТипДокументы
источникftp://ftp01.kgmu.kz/Obshaya medicina/2 kurs/Latinsky yazyk/kaz/metod rekomendacii/tazhirib sabak
ҚММУ Ф 4/3-05/03

2007 ж. 14 маусым №6 НХ


ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ

Орыс тілі кафедрасы




ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫС


Тақырыбы: Етістік.Етістіктің грамматикалық категориялары. Рецептурадағы бұйрық және шартты рай формалары


«Латын тілі» пәні


5В130100 «Жалпы медицина» мамандығы


II курс


Оқу сағатының көлемі: 2 сағат


Құрастырушы: оқытушы Омашева Ж.М., Рахметуллаева Д.Б.


ҚАРАҒАНДЫ – 2014 ж.


Кафедра мәжілісінде талқыланып, бекітілген


№ Хаттама 2014 ж.


Орыс тілі кафедрасының

меңгерушісі п.ғк,доцент _____________ Айкенова Р.А


Тақырыбы: Етістік.Етістіктің грамматикалық категориялары. Рецептурадағы бұйрық және шартты рай формалары

Мақсаты: Медициналық пәндерді оқу барысында , сонымен қатар, өзінің тәжірибелік, ғылыми жұмысында саналы және сауатты түрде грек-латын негізінде жасалған (анатомиялық, клиникалық, фармацевтикалық) медициналық терминологияны латын,қазақ орфографиясында қолдана білетін дәрігер-маманның терминологиялық құзыреттілік негіздерін салу.

Оқыту мақсаты:

Латын тілі грамматикасы саласында негізгі терминологиялық түсініктерін анықтау.

Бұйрық, шартты райларда стандартты рецептуралық тіркестерді дифференциялдау.

Білім берудің және оқытудың әдістері:

-сұрау (жеке, фронтальды, жазбаша)

-әңгімелесу

-кіші топтар

-жұптасып жұмыс жасау

-тест тапсырмаларын орындау

-жазбаша және ауызша жаттығуларды орындау.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  1. Етістік.Етістіктің грамматикалық категориялары және сөздік формасы

  2. 4 жіктеу және сөздің негізі туралы жалпы көрініс.

  3. Бұйрық рай (Imperativus).

  4. Шартты рай (Conjunctivus).

  5. Рецептуралық сөз тіркесіндегі «fio,fieri» етістігі


Етістік туралы жалпы түсінік

Латын тілінде етістік формаларының жүйесі төмендегі грамматикалық категорияларға бөлінеді;

  1. Шақ категориясының 6 түрі бар: (Бірақ, біз бір түрін өтеміз – осы шақты –tempus praesens).

  2. Рай категориясы

modus infinitivus – тұйық рай

modus indicativus – ашық рай

modus conjunctivus – шартты рай

modus imperativus – бұйрық рай

  1. Екі түрі бар

numerus singularis – жекеше түрі

numerus pluralis - көпше түрі

  1. Жақ категориясы (personae)

Медициналық терминологияда үшінші жақтың жекеше және көпше түрлері қолданылады.

  1. Етіс категориясы:

genus activum – негізгі етіс

genus passivum – ырықсыз етіс


Негізгі етісте бастауыш жасайтын істі білдіреді (Мен кітап оқып отырмын). Ырықсыз етісте істі кім істегені белгісіз (Шөп шабылды).

Сабақты етістіктер негізгі және ырықсыз етістерде қолданылады.

Салт етістіктер тек негізгі етісте қолданылады.Aegrotus pneumonia laborat (act). Науқас өкпе қабынуымен ауырады.


§ 8. Етістіктің жіктелу түрлері. Сөздіктегі түрі

Сөз негізі қандай дауыстыға аяқталатынына қарай, етістіктер төрт топқа бөлініп, төрт түрлі үлгі бойынша жіктеледі.


І

ІІ

ІІІ

IV





дауыссыз немесе - и

- і

Сөз негізін анықтау үшін етістіктің тұйық рай (Infinitivus) формасының –re жалғауын алып тастау керек. Жіктеудің ІІІ түріне жататын етістіктерде

ere алып тастау керек, өйткені –е қысқа болып тұр, түбірге де, жалғауға да жатпайды, жай ғана екеуін қосып тұр.


Infinitivus

Негізі

Жіктеудің түрі

curare

habere

dignoscere

diluere

audire

cura -

habe-

dignosс-

dilu-

audi-

I

II

III

III

IV


Етістіктердің сөздіктегі түрі мынандай компоненттерден тұрады:

  1. осы шақтың 1 жақ ашық райдағы негізі етістегі формасы о жалғауымен.

  2. тұйық райдың –re жалғау алдындағы дауысты дыбыспен бірге.

  3. жіктеудің түрі

Мысалы:

signо, are 1– белгілеу

habeo, ere II – пайда болу

diluo, ere III – сұйылту, су қосу

аudio, ire IV – тыңдау


Ұсынылған әдебиет:

Негізгі:

1.Қозыбаева А.Қ.


2.Құдайбергенова Ж.П.

3.Панасенко Ю.Ф.


4.Городкова Ю.И.

Латын тілі: оқу-әдістемелік құрал. – Қарағанды: АҚНҰР, 2012. – 210 б.

Латын тілінен жаттығулар жинағы: оқу құрал. – Қарағанды: АҚНҰР, 2013. – 194 б.

Основы латинского языка с медицинской терминологией. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2011.- 352 с.

Латинский язык. – Ростов н/Д: Феникс, 2011. - 315 с.

Қосымша:

1.Панасенко Ю.Ф. Основы латинского языка с медицинской терминологией: Электр. учебник. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2011. – 1 эл. опт. диск (CD-ROM).

2.Бахрушина Л.А.Латинско-русский и русско-латинский словарь наиболее употребительных анатомических терминов: учебное пособие / Л.А. Бахрушина; ред. В.Ф. 3.Новодранова. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010. -288 с.

Беспаева К.А. Словарь анатомической терминологии по дисциплине «Латинский язык»: Учебно-методическое пособие / К.А. Беспаева, А.Б. Нупилова; КГМУ. – Караганда, 2012. – 32 с.

Бақылау әдістері:

-сұрау (жеке, фронтальды, жазбаша)

-әңгімелесу

-кіші топтар

-жұптасып жұмыс жасау

-тест тапсырмаларын орындау

-жазбаша және ауызша жаттығуларды орындау

Тест:

1."audire" етістігінің жіктеуін анықтаныз

A- I жіктеу

B- II жіктеу

C- III жіктеу

D- IV жіктеу

2. "араластыру" етістігінің мағынасын анықтаныз

A- miscere

B- repetere

C- addere

D- vertere

E- sterilisare

3. "curare" етістігінің сөз негізін анықтаныз

A- cura

B- cur

C- curar

4. Infinitivus түріндегі (тұйық рай) етістігін анықтаныз

A- sterilisat

B- sterilisare

C- sterilisa

D- sterilisant

E- sterilisate

5. . Imperativus sing түріндегі (тұйық райдың жекеше түрін) етістікті анықтаныз

A- recipe

B- miscere

C- audit

D- sterilisetur

6. "қосу" етістігінің мағынасын анықтаныз

A- addere

B- olere

C- agitare

D- laborare

E- infundere

7. "macerare" етістігінің жіктеуін анықтаңыз

A- I

B- II

C- III

D- IV

8. "miscere" етістігінің жіктеуін анықтаңыз

A- I жіктеу

B- II жіктеу

C- III жіктеу

D- IV жіктеу

9. "беру" етістігінің мағынасын анықтаныз

A- dare

B- repetere

C- finire

D- salvere

E- curare

10. Imperativus түріндегі етістікті анықтаныз

A- misce

B- miscere

C- miscete

D- miscent

E- miscet

11. Imperativus sing түріндегі (тұйық райдың жекеше түрін) етістікті анықтаныз

A- misce

B- detur

C- signat

D- fiant

E- curare

12. "recipe" етістігінің аудармасын анықтаңыз

A- бер

B- белгіле

C- араластыр

D- қос

E- ал

13. "араластыр" аудармасын анықтаңыз

A- da

B- signa

C- repete

D- misce

E- sterilisa

14. "praeparare" етістігінің аудармасын анықтаңыз

A- дайындау

B- сақтау

C- залалсыздандыру

D- беру

E- араластыру

15. "ашық рай" аудармасын көрсетіңіз

A- indicativus

B- conjunctivus

C- imperativus

16. "addere" етістігінң жіктеуін анықтаңыз

A- I жіктеу

B- II жіктеу

C- III жіктеу

D- IV жіктеу

17. "қайталау" етістігінің аудармасын анықтаңыз

A- miscere

B- repetere

C- audire

D- recipere

E- vertere

18. Imperativus sing түріндегі (тұйық райдың жекеше түрін) етістікті анықтаныз

A- habe

B- habere

C- habent

D- habete

E- habet

19. Imperativus sing етістікті анықтаңыз (бұйрық рай жекеше т)

A- signa

B- miscere

C- detur

D- sterilisat

E- misscent

20. осы шақ 3 жақ жекеше т. етістікті анықтаңыз

A- signare

B- signant

C- signat

D- signa

E- signate

21. "белгіле" етістігінң аудармасын анықтаңыз

A- signa

B- da

C- adde

D- recipe

E- misce

22. инфинитив жалғауын анықтаңыз

A- re

B- e

C- nt

D- ntur

E- t

23. "суыту" етістігінң аудармасын анықтаңыз

A- refrigerare

B- miscere

C- colare

24. "signare" етістігінң жіктеуін анықтаңыз

A- I

B- II

C- III

D- IV

25. "бұйрық рай" аудармасын анықтаңыз

A- conjunctivus

B- imperativus

C- indicativus

26. "curare" етістігінң жіктеуін анықтаңыз

A- I

B- II

C- III

D- IV

27. "белгілеу" аудармасын анықтаңыз

A- signare

B- miscere

C- valere

D- addere

E- sterilisare

28. "curare" етістігінің сөз негізін анықтаңыз

A- cura

B- cur

C- curar

29. Imperativus sing етістікті анықтаңыз (бұйрық рай жекеше т)

A- da

B- miscere

C- audit

D- dat

E- dividunt

30. Imperativus sing.етістікті анықтаңыз

A- misce

B- detur

C- signat

D- fiant

E- curare


  • Сұрақтар:

  1. І жіктеу етістігінң конъюктиві қалай жасалады? (шартты рай)

  2. I, III, IY етістігінң конъюктиві қалай жасалады?

  3. фармацевтикалық әдебиеттерде және рецептурада конъюктив қалай қолданылады?

  4. тәуелсіз сөйлемдерде конъюнктив қалай аударылады.

  5. Рецептурада fieri етістігі қай формада қолданылады?

  6. қалай esse етістігі жіктеледі және қазақ тіліне аударылады?

  7. Рецепттегі дайын дәрілік формалардың жазылуы қандай?




  • Тапсырмалар:

1. М.Н. Чернявский оқулығы бойынша §181, 182,186 сөздік минимумын жаттау

2. §184. бойынша сұрақтарға жауап беру

3. №1-2, 226-227.б жаттығуларды орындау.

Похожие:

Орыс тілі кафедрасы iconОқу орыс тілінде жүрмейтін мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті
Даярлау бағыты: 5В012200 Оқу орыс тілінде жүрмейтін мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті, ағылшын тілі мамандығы бойынша білім
Орыс тілі кафедрасы iconҚұқық негіздері мен сот медицинасы кафедрасы
Дюсенова Алтыншаш Қаирқызы аға оқытушы, 1994 жылы Целиноград қаласының Мемлекеттік Педагогикалық Институтын бітірген. Мамандығы:...
Орыс тілі кафедрасы iconҚұқық негіздері мен сот медицинасы кафедрасы
Дюсенова Алтыншаш Қаирқызы аға оқытушы, 1994 жылы Целиноград қаласының Мемлекеттік Педагогикалық Институтын бітірген. Мамандығы:...
Орыс тілі кафедрасы iconҚұқық негіздері мен сот медицинасы кафедрасы
Дюсенова Алтыншаш Қаирқызы аға оқытушы, 1994 жылы Целиноград қаласының Мемлекеттік Педагогикалық Институтын бітірген. Мамандығы:...
Орыс тілі кафедрасы iconҚұқық негіздері мен сот медицинасы кафедрасы
Дюсенова Алтыншаш Қаирқызы аға оқытушы, 1994 жылы Целиноград қаласының Мемлекеттік Педагогикалық Институтын бітірген. Мамандығы:...
Орыс тілі кафедрасы icon«Дарын» мектеп-интернатының ғылыми-әдістемелік кеңесінде «Ұсынылды» 28. 08. 2009жыл
Бұлар: қазақ тілі – мемлекеттік тіл, орыс тілі – ұлтаралық қатынас тілі және ағылшын тілі – жаһандық экономикаға ойдағыдай кірігу...
Орыс тілі кафедрасы iconОры тілі мен әдебиеті
Даярлау бағыты: 5В011800 – Орыс тілі мен әдебиеті, ағылшын тілі мамандығы бойынша білім беру
Орыс тілі кафедрасы iconЕскерту: сұрақ кітапшасын ауыстыруға; сұрақ кітапшасын аудиториядан шығаруға; жауап парағын ауыстыруға
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
Орыс тілі кафедрасы iconЕскерту: сұрақ кітапшасын ауыстыруға; сұрақ кітапшасын аудиториядан шығаруға; жауап парағын ауыстыруға
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
Орыс тілі кафедрасы iconЕскерту: сұрақ кітапшасын ауыстыруға; сұрақ кітапшасын аудиториядан шығаруға; жауап парағын ауыстыруға
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница