Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері




НазваниеДебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері
страница8/11
Дата конвертации14.02.2016
Размер1.2 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://www.diplomkaz.kz/wp-content/uploads/2013/02/Дип.-ДЕБИТОРЛЫҚ-ЖӘНЕ-КРЕДИТОРЛЫҚ-ҚАРЫЗДАР-«ШЫ
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

3 .1. Кредиторлық қарыздар айналымдылығын талдау.


Талдау жүргізу үшін қарыз қаражаттарының әрбір баптарының есеп беретін көрсеткіштерін топтық қорытындылармен сәйкестендіру қажет, олардың базистік көрсеткіштерден ауытқуларын анықтап, қатысты өлшемдердің өзгерістерін көрсету керек. Біздің кәсіпорын есепті жылы ұзақ мерзімді ғана емес, қысқа мерзімді несиелерді де қатыстырмаған (тартпаған). Басқа сөзбен айтқанда, қатыстырылған (қарыз) капитал кредиторлық борыштан тұрады, яғни ағымдағы міндеттемелер кредиторлық борышқа тең, ал оның көлемі жыл соңына 8081 мың теңге, жыл басында 4294 мың теңге болған, яғни 3787 мың теңгеге, немесе 1,9 есеге өскен. Оның құрамында сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден алынған аванстар тез өсіп кеткен. Егер жылдың басында оның мөлшері 1018 мың теңге болған болса, жыл аяғында 6391 мың теңге құраған, яғни 6,3 есе көбейген, нәтижесінде есепті жылы баланстың осы бабының үлес салмағы 23,7%-дан 79,1%-ға өскен. Бұдан кейін талдаушы оны дебиторлық борышпен салыстырып талдауы керек.

Дебиторлық және кредиторлық борыштың қатынасы негізінен 2:1 болуы керек деп ұсынылған (25). Егер кредиторлық борыш дебиторлықпен борышпен қамтамасыз теілмеген болса, онда бұндай жағдайды жағымсыз деп айтуға болады, себебі ол өзіндік қаражаттың әлдебір өтімді бөлігінің ақшаға айналуын бәсеңдетуі мүмкін. Егер кәсіпорынның коммерциялық несиесі дамыған болса, онда дебиторлық борышы қатты өсіп кетуі мүмкін.

Біздің кәсіпорнымызда кредиторлық борыш жыл басында дебиторлық борыштан 3,7 (4294:1165), жыл соңында 4,8 есе көп болады. Мұндай кредиторлық борыштың дебиторлық борышпен өте төмен дәрежеде қамтамасыз етілуі, дебиторлармен де кредиторлармен де арақатынасы тиімсіз болуы да олардың өзара қарыздарын төлемеуінен болады. Кредиторлық борыштың өсіп кетуі қаржылық жағдайы нашарлатпайды, себебі кәсіпорын бұл борышты зерттеліп жатқан уақытта қатыстырылған қаражат көздері ретінде пайдаланып жатыр деп айтуға болар еді. Бірақ тауар, жұмыс және қызметтер үшін ғана емес, бюджет пен еңбекақы бойынша есеп айырысуда да үлкен кредиторлық борыштың болуы кәсіпорынның жұмысы мен жалпы оның қаржылық жағдайын тиімсіз жағынан сипаттайды.

Талдаушының келесі маңызды жұмысы – кәсіпорынның қаржылық жағдайын, оның қаржылық тұрақтылығы дәрежесі бойынша топтауға мүмкіндік беретін абсолютті көрсеткіштерін зерттеу.

Қаржылық тұрақтылықтың абсолютті көрсеткіштері – тауарлы-материалдық қорлардың, олардың қалыптасу көздерімен қамтамасыз етілу дәрежесін көрсететін көрсеткіштер.

Тауарлы-материалдық қорлардың қалыптасу көздерін сипаттайтын үш негізгі көрсеткіш анықталады:

1. Меншікті айналым капиталының бар болуы а.к.). Бұл көрсеткіш меншікті капитал мен (баланс пассивінің І бөлімі) ұзақ мерзімді активтердің (баланс активінің І бөлімі) арасындағы айырма ретінде анықталады. Ол меншікті айналым қаражаттарын сипаттайды. Алдыңғы кезеңмен салыстырғанда оның көбеюі кәсіпорынның қызметінің болашақтағы дамуын көрсетеді. Құрылысына қарай меншікті айналым капиталының бар болуын былай жазуға болады:

Ма.к.к – Ұа = Іб ІІ – ІбА.

Мұндағы: Іб ІІ – баланс пассивінің І бөлімі;

Мк – меншікті капитал;

ІбА – баланс активінің І бөлімі;

Ұа – ұзақ мерзімді актив.

Мак көрсеткіш бірқатар маңызды талдау коэффициенттерін есептеп табу үшін пайдаланылады: кәсіпорынның ағымдағы активтерін жабу коэффициенті (бұл көрсеткіштің нормативті мәні 0,1-ден төмен болмау керек), тауарлы-материалдық қорларды жабу коэффициенті (бұл көрсеткіштің нормативті мәні – 0,6-дан төмен емес) және т.б.

2. Тауарлы-материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мерзімді қарыздың қалыптасу көздерінің бар болуы ак/ұз).

Бұл көрсеткіш алдындағы көрсеткішті, яғни меншікті айналым капиталының ұзақ мерзімді міндеттемелер сомасына қосу жолымен мына формуламен анықталады:

Мак/ұзакак+ІІбП.

Мұндағы: Ұ - ұзақ мерзімді міндеттемелер;

Мак – меншікті айналым капиталы;

ІІбП – баланс пассивінің ІІ бөлімі.

3. Тауарлы-материалдық қорлардың негізгі қалыптасу көздерінің жалпы мөлшері алдыңғы көрсеткішті қысқа мерзімді несиелер мен қарыздар сомасына қосу жолымен, мына формула арқылы анықталады:

НК= Мак/ұз + Қнқ.

Мұндағы: НК – негізгі көздер;

Қнқ – қысқа мерзімді несиелер мен қарыздар.

Тауарлы-материалдық қордың бар болуының үш көрсеткішіне тауарлы-материалдық қорлар мен шығындардың олардың қалыптасу, көздерімен қамтамасыз етілуінің үш көрсеткіші сәйкес келеді.

1. Меншікті айналым капиталының (Ма.к) артықтығы (+) немесе жетіспеушілігі (-)

Макак – ҚШ.

Мұндағы: ҚШ – тауарлы-материалдық қорлар мен шығындар.

2. Тауарлы-материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мерзімді қалыптасу көздерінің артықтығы (+) немесе жетіспеушілігі (-) (Мак/ұз):

Мак/ұзак/ұз – ҚШ.

3. Қорлардың негізгі қалыптасу көздерінің (НК) жалпы мөлшерінің артықтығы (+) немесе жетіспеушілігі (-):

НК = НК – КШ.

Тауарлы-материалдық қорлардың, олардың қалыптасу көздерімен қамтамасыз етілуінің үш көрсеткішін есептеу кәсіпорынның қаржылық жағдайын оның тұрақтылық дәрежесі бойынша келесі төрт типке бөлуге мүмкіндік береді:

1) қаржылық жағдайдың абсолютті тұрақтылығы;

2) қаржылық жағдайдың қалыпты тұрақтылығы;

3) тұрақсыз қаржылық жағдайы;

4) дағдарысты (қауіпті) қаржылық жағдайы.

Қаржылық жағдайдың абсолютті тұрақтылығы мына теңсіздікпен сипатталатын уақытта қалыптасады.

ҚШ<Мак немесе Мак>ҚШ

Бұл теңсіздік тауарлы – материалдық қорлар меншікті айналым капиталымен жабылатынын көрсетеді,яғни кәсіпорын сыртқы кредиторлардан тәуелсіз болады.Мұндай жағдай өте сирек кездеседі.Оның устіне бұл жағдай ең дұрыс деп қарастырылмауы мумкін,себебі әкімшілік негізгі қызмет үшін қаражаттың сыртқы көздерін пайдалана алмайды,пайдаланғысы келмейді немесе пайдалануға мүмкіндігі жоқ.

Қаржылық жағдайдың қалыпты тұрақтылығы мына теңсіздікпен сипатталады.

Мак\ұз<ҚШ<НК

Бұл келтірілген қатынас тиімді жұмыс істеп тұрған кәсіпорын тауарлы-материалдық қорларды жабу үшін әр түрлі ‘қалыпты’-меншікті және қатыстырылған қаражат көздерін пайдаланып жатқан жағдайға сәйкес келеді.

Тұрақсыз қаржылық және қалыптасқан жағдай келесі теңсізздікпен сипатталады:

ҚШ>НК немесе НК<ҚШ

Бұл қатынас кәсіпорын өзінің тауарлы-материалдық қорларының бір бөлігін жабу үшін “қалыпты” емес болып,яғни негізделмеген болып саналатын қосымша жабу көздерін тартуға баруына тура келетін жағдайға сәйкес келеді.

Қортындылай келгенде несиелік қарызды талдай отырып,қарызды талап етпейтін несие берушілерді анықтаймыз.Егер шағым ұзақтығы мерзімі өтіп кетсе, онда несиелік қарыз сомасын шығынға жазу қажет.

Кәсіпорында ұзақ мерзімді қарыз болса (банк несиелері,зайымдар) онда ұзақ мерзімді несиелік қарыздың ағымдағы бөлігін алу қажет, яғни 2008 ж жабуға тиісті соманы.

Ұзақ мерзімді несиелік қарыздың ағымдағы бөлігінің сомасы қысқа мерзімді несиелік қарыз болып табылады.

ДТ- 3010 .2 «Ұзақ мерзімді несие»

КТ- 3010 1. «Ұзақ мерзімді несиенің ағымдағы бөлігі»

ҰҚЕС №2 –нің 24 бөліміне бөліміне және ХҚЕС 23 бөліміне сәйкес, несиеге есептелген пайыздар кезеңнің шығындарына жатады немесе квалификацияланған актив бағсына капитализацияланады.


ЖШС «Шымкент- құс» мекемесінің дебиторлық және кредиторлық қарыздар көрсеткіштерін талдау.


Көрсеткіштер

2006

2007

Ауытқу

%

Дебиторлық

қарыз



65688



15969



49719



411,3

Қысқа мерзімді дебиторлық қарыз

Ұзақ мерзімдідебиторлық қарыз.















Кредиторлық қарыз



115596



168343



52747



145,6

Қысқа мерзімді кредиторлық қарыз.

Ұзақ мерзімді кредиторлық қарыз















Баланстық үлесі


792492/ 65688*100

8%


213650 / 15969*100

7%


- 1%


1%

Дебиторлық қарыз

Кредиторлық қарыз

792492 / 168343*100

21,2 %

115596 \213650*100

54,1 %

32,9 %

32,9%



«Шымкент – құс» ЖШС – дегі Қазақстан Республикасының жоғары сапалы деңгейдегі жұмыртқа өнімін, аналық құстарды және жұмыртқа тууға бейімделген тауық , сол арқылы осы құс басын көбейту жолдарын іздестіру.


1 АННОТАЦИЯ.


Жоспарды жүзеге асырушы: «Шымкент -құс» ЖШС өндірістік орыны.


Шымкент –құс ЖШС ҚР жоғарғы сапалы деңгейдегі жұмыртқа өнімін, аналық құстарды және тууға бейімделген тауық, срл арқылы осы құс басын көбейту.

Мекен жайы: ҚР,Оңтүстік Қазақстан облысы Шымкент қаласы,Сайрам ауданы.

Жоба авторы: Атабекова Айгерим Абдукеримовна. Эф-04-7к2.

Негізгі қызмет сферасы: Ауылшаруашылығы ,құс шаруашылығы, тауық жұмырқасы, жұмыртқа ұнтағы, құс еті. Құс етінен жасалған шұжық өнімдері.

Жобаның жасалу мерзімі: 2008 ж.

Бизнес жоспар 5 жылға арналып жасалған.


2 Резюме.


Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Шымкент - құс» өндірістік өнім ауылшаруашылығы,негізінен құс шаруашылығы бойынша.ЖШС «Шымкент құс » мекемесі Шымкнет қаласының солтүстік батысында орналасқан.

ОҚО орналасқан АҚ «Шымкент-құс» Қазақстан Республикасында құс өнімдерін өндіретін ірі кәсіпорындардың бірі болып табылады. АҚ «Шымкент-құс» құс өнімдері жоғары сапалы, мемлекеттік стандарттарға сай етіп өнім өндіреді. Кәсіпорынның басты мақсаты - Халыққа үлгілі дәмді тағамдармен қамтамассыз ету. Кәсіпорынның жоғарғы сапалы техникамен жабдықталғанмен мекеме құс өсіру,құс басын көбейтудің жоғарғы деңгейіне


қол жеткізе алмай келеді.Яғни бизнес жоспардың негізгі мақсаты -Қазақстан аумағындағы халықтарға жоғарғы сапалы деңгейдегі жұмыртқа өнімін,аналық құстарды және жұмыртқа тууга бейімделген тауық басын көбейту жолдарын іздестіру. Тұтынушы ретінде қарапайым халық болып табылады.

Осы мақсатты іске асыру кәсіпорын банктен 12000000 млн теңге қаржыны несиеге алды. Өндіріс ойдағыдай іске асып жатса, бұл қаржыны 5 жыл ішінде қайтаруға мүмкіндігі бар.


3. Кәсіпорын сипаттамасы.

«Шымкент - құс» жауапкершілігі шектеулі серіктестік 1962 жылдың наурыз айынан қызмет етіп келеді, меншік түрі : жекеменшік.

Өндірілетін өнімдер - тауық жұмырқасы, жұмыртқа ұнтағы, құс еті. Құс етінен жасалған шұжық өнімдері.Қажетті диеталқ тағам ретінде халықтық өнімдерге деген сұранысы жоғары.

Бүгінгі күні «Шымкент құс» ЖШС кәсіпорының өнімдерін тек Жамбыл облысының тұрғындары ғана емес, сонымен қатар Жамбыл және Қызылорда облыстары да жақсы біледі. Сондықтан да біздің кәсіпорынның өндіріс көлемі жылдан жылға көбею үстінде (кесте).




Өнімдер атауы

Өлшем бірлігі

2004 ж

2005 ж

2006 ж

2007ж

1

Жұмыртқа

Мың дана

40228,0

63664,0

63861,0

64700,0

2

Құс еті

Тн.

407,5

438,3

485,0

510,0

3

Жұмыртқа ұнтағы

Тн.




34,3

43,5

48,3

4

Шұжық

өнімдері

Тн.



14,2

15,6

16,2
Шымкент –құс мекемесінің соңғы 4 жылдағы өндіріс көлемі жөніндегі

мәліметтер.

Өндіріс көлемін көбейту үшін жаңа технология енгізілуде, жыл сайын ескірген жабдықтарды кемелдендірілген Германия, Бельгия, Голландияның құрал- жабдықтарымен жаңартып, ауыстырылып отырады.

Өндірілетін өнімдердің сапасына ерекше көңілбөлінеді,арнайы тексеру жұмыстарын жүргізетін «ОҚО Ұлттық сертификаттау және сараптау орталығымен» аттестацияланған зоотехникалық және малдәрігерлік зертханалар бар.

2004 жылдың қарашасында кәсіпорында ИСО9001-2000 сериялысапа менеджменті жүйесі енгізіліп, «Русский Ригистр» сертификаттау орталығымен сертификатталған.

Сапа облысындағы жетістіктер үшін 2003 және 2004 жылы Женевада (Швейцария) «Бизнестегі жоғары сапа» атты Жетінші Халықаралық форумында «Алтын медальға» иемденген, 2005 жылы Мальтада өткізілген «GLOBAL QUALITY AWARD» Халықаралық фондының «Жоғары сапалы тауар» номинациясының халықаралық құрмет грамотасымен марапатталған.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Похожие:

Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері icon3 І. Дебиторлық Қарыздар жөніндегі түсінік және олардың жіктелуі
Кіріспе 3
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері icon1-тарау. Кеден органдарында басқаруды ұйымдастырудың теориялық негіздері
Кіріспе
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері iconІ – тарау. Бастауыш сыныпта оқытуды ұйымдастырудың түрлі формаларын пайдаланудың ғылыми -теориялық негіздері
Кіріспе
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері iconI дебиторлық борыштардың есебі
Назарбаевтің өзі ерекше атап өтті. Экономикалық салаларда дебиторлық борыштардың атқарар қызметі ерекше болып табылады. Дипломдық...
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері iconКіріспе
КӘсіпорынның Өнімді өткізуді ұйымдастырудың теориялық аспектілері
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері icon1 тарау
Тарау. Туристік өнімді әзірлеу және іске асыру негізі ретінде маркетингілік зерттеуді ұйымдастырудың Теориялық ЖӘне технологиялық...
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері iconТұлғаның шығармашылық қабілетінің қалыптасуының психологиялық негіздері
Көркем шығарма арқылы оқушыларға патриоттық тәрбие берудің ғылыми-теориялық негіздері
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері icon050111-Информатика мамандығы бойынша жеке пәндердiң (курстардың, сабақтардың) сипаттамасы
«Теориялық информатика негіздері» пәнінің мақсаты-информатиканың фундаментальды ұғымдарын: ақпараттың теориялық негіздерін, сандық...
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері icon1-бөлім Педагогиканың теориялық-әдіснамалық негіздері
М010300 – Педагогика және психология мамандығының магистратураға қабылдау емтиханның
Дебиторлық ЖӘне кредиторлық Қарыздар есебін ұйымдастырудың теориялық негіздері iconА. Ж. Куватов тоғЫЗҚҰмалақ Ұлттық ойыны
Және де ойынды жазу тәртібі, ойынның теориялық негіздері көрсетіледі, эстетикасы қарастырылады
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница