Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар




Скачать 81.11 Kb.
НазваниеДәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар
Дата конвертации14.02.2016
Размер81.11 Kb.
ТипДокументы
источникftp://37.151.21.4/Книги/966/Жапарова Д.К. Маркетинг/C/p9.rtf
Дәріс № 8. Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты


  1. Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар.

  2. Бағаның белгілеу үдерісі.

  3. Баға белгілеу әдістері және стратегиялары


1. сұрақ. Дұрыс таңдап алынған баға стратегиясы тауардың бәсекелік қабілетіне және кәсіпорынның өндіру, өткізу жұмысына ұзақ мерзім әсерін тигізеді.

Баға дегеніміз – тауар құнының ақшалай көрінісі.

Бағаның атқаратын 5 қызметі бар:

  1. Есеп жүргізу қызметі белгілі қажеттіліктітауардың қанағаттандыруы қанша шығынды керек екендігін көрсетеді.

  2. Ынталандыру қызметінің мәні, әр түрлі тауарларды өндеуге және тұтынуға бағаның тигізетін әсерімен анықталады. Өндірушінің табысқа жету әрекеті баға арқылы ынталандырылады. Бағаның осы қызметі шығынды кемітіп пайданы көбейту үшін, ресурстарды тиімді үнемдеуге, өнімнің сапасын жақсартуға ынталандырылады.

  3. Бөлу қызметін баға тауардың құнынан төмен немесе жоғары ауытқуынан орындайды. Мұнда баға арқылы ұлттық табыс экономика салалары арасында, мемлекет аймақтары арасында, қорлану және тұтыну қорлары арасында, тұрғындардың әр түрлі әлеуметтік топтары арасында бөлінеді.

  4. Сұраныс пен ұсыныстың тепе-теңдік қызметінде тұтну және өндіру, ұсыныс пен сұраныс арасындағы ара қатынасына бағаның ықпалы. Өндіріс және айырбас салаларында нақты қалыптасқан баға өз белгісін беріп және оларды сәйкестендіру қажеттілігіне итермелейді.

  5. Өндірісті ұтымды орналастыру қызметінде баға механизмі ретінде экономиканың салалар арасындағы капитал ағымы жүргізіледі.

Баға әсер ететін факторлар:

    1. Шығындар – бағаға қатты әсер етеді. Шығындар көлемі шикізат сатып алуға, жұмысшылардың жалақысын төлеуге, транспортқа кеткен шығындармен байланысты.

    2. Тұтынушылар – баға және сату көлемінің өзара тәуелділігі 2 себеппен түсіндіруге болады:

    1. Сұраныс пен ұсыныс заңының әрекеті.

    2. Баға икемділігі.

Бағаны қабылдау және тауарды сатып алу бағытына қарай тұтынушыларды 4 топқа бөлуге болады:

  1. Үнемдеп сатып алушылар тобы.

  2. Дербестеңдірілген сатып алушылар.

  3. Этикалық сатып алушылар.

  4. Көңілсіз сатып алушылар.

  1. Тауар қозғалысына қатысушылар олардың пікірімен санасуға тура келеді. Өйткені олар тауардың өткізу қызметін ұлғайтуға, жағымды тауар бейнесін жасауға, сатып алуды жалғастыруға өз ықпалын жеткізе алады.

  2. Баға бақылауының жағдайларына байланысты бәсеке отбасы 3 түрге бөлінеді:

    1. Бағаны нарық бақылайтын орта.

    2. Бағаны фирма бақылайтын орта.

    3. Бағаны мемлекет бақылайтын орта.

  3. Мемлекет кәсіпорынның бағаны белгілеу еркіндігін мемлекет шектейді. Бұл шектеуді 3 дәрежеге бөлуге болады.

    1. Мемлекет бағаны өзі белгілейді.

    2. Мемлекет баға қою ережесін бекітеді.

    3. Адам салық бәсекеде шектеу үшін ережелер орнатады.

2- сұрақ. Баға белгілеу үдерісі. Баға белгілеу ісі қиын және көп сатылы үдерсі болып табылады (1-сурет).


Бағаны жасау мақсатын анықтау.



Сұранысты анықтау



Шығындарды бағалау



Ұсынысты,бәсекелестердің бағаларын және тауарларын талдау



Баға құру әдісін таңдау



Түпкілікті бағаны реттеу


1 – сурет. Бағаны есептеудегі негізгі үдерісі.

1 – саты: Ең алдымен фирма нақты тауар арқылы қандай нәтижеге жетуді көздейтінін білу қажет. Баға құру стратегиясы негізінде нарық жайғасымын шешу арқылы белгілі іс-жүзінде жиі кездесетін мақсаттар мынадай:

1. Фирма өзінің өзінің өмір сүруін қамтамасыз етеді.

2. Күнделікті табыс көлемін максималдау.

3. Нарық үлесінде жетекші орын алу.

4. Сопа көрсеткіші жағынан жетекші орын алу.

2 – саты: Фирма белгілеген баға деңгейі тауарға деген сұраныстың өзгерісін анықтау. Баға мен сұраныс көлемінің байланысы сұраныс ирегі арқылы анықталады (2 – сурет).




А) Жаппай тұтыну тауарлар ирегі. В) Беделі жоғары тауарлар ирегі.


2 – сурет. Сұраныс ирегінің 2 нұсқасы.

Ирек өзгерісі әр түрлі бағамен белгілі мерзімде нарықта қосымша тауарлар сатылатынын көрсетеді.

3 – саты: Шығындарды бағалау сатысында сұранысқа қарай тауардың максималды бағасын анықтауға болады. Фирмалық шығындардың 2 түрі бар:

1. Тұрақты.

2. Айнымалы.

Тұрақты шығындар дегеніміз – олар өндірістің өнімінің көлемі өзгерсе де, өзгермейтін шығындар (мысалы: жалдау арқылы ғимарат шығындары ). А

Айнымалы шығындар - өндіріс деңгейіне тікелей байланысты (отынға шикізатқа, еңбекақыға жұмсалған шығындар)

4 – саты: Орташа баға мөлшеріне бәсекелестер және олардың нарық стратегиясына әсер етеді. Сондықтан тауардың өтімін, олардың сапасын, бағасын біліп отыру керек.

1. Ол үшін фирма өкілдері бәсекелестерді тауармен танысу үшін оларды сатып алып талдайды.

2. Фирма бәсекелестері қолданылатын өндіріс құрал жабдықтарын сатып алып, оларды таңдап деңгейін білуі мүмкін.

3. Бәсекелестердің тауар мен бағалары туралы тұтынушылардың пікірлерін сұрап, білуге болады.

5 – саты: Маркетингте баламалы баға құру қалыптасқан:

1. « Орта шығындарға пайданы қосу әдісі » - бұл қолдануға ең оңай және кең тараған әдіс. Бұл әдістер тауардың өзіедік құнына орташа пайданы қосып баға деңгейін белгілейді. Осы әдістің мынандай қолайлы жақтары бар:

1.1. Өндірушілер өзінің шығынын біле отырып бағасын белгілесе ысырапсыз саудаға қол жеткізе алады.

1.2. Сатушы мен сатып алушы арасындағы қатынасты дұрыс орнату үшін қолайлы.

1.3. Егер барлық фирмалар осы әдісті қолданса, баға бәсекесі төмендейді.

2. Нысаналы табысқа жетуге бағытталған әдіс. Бұл жағдайда фирма көздеген табыс көлеміне қарай бірден баға орнатады.

3. Тауардың «құндылығын сезіну» негізінде бағаны есептеу әдісі. Бұл әдістер шығындар 2-ші орынға, ал тұтынушы мен олардың тауарларды қабылдауы 1-ші орынға қойылады.

4. Кәдімгі баға әдісі. Біркелкі тауар сатылатын нарықтада қолданылады, яғни баға саясаты тұтынушылар мен өндірушілердің біртұтас әрекетінің қортындысына қарай қалыптасады.

6 – саты: Баға белгілеу жұмысына фирма әрекетіндегі жауапты да күрделі іс-әрекет яғни жоғарыда айтылған әдістердің біреуін қолданып фирма өзінің бағасын есептейді.

3 – сұрақ: Баға белгілеу тәсілдері.

Фирма түпкі бағаны белгілеп, оның деңгейін одан кейін маркетингтік ортаны факторларына қарай анықтайды. Осы жұмыста тауарға белгілеуде мынадай тәсілдер қолданылады: жаңа тауарға баға белгілеу, тауар номенклатурасы шеңберінде баға белгілеу, географиялық принцип бойынша баға қою жеңілдіктерді қолдана отырып баға белгілеу, өнімді ынталастыру үшін баға қою, баға арқылы кемсітушіліктер.

1.Жаңа тауарға баға белгілеу тәсілі. Баға құру мәселесі тауардың өміршендік кезеңіне тығыз байланысты. Фирма нарыққа жаңа тауар ұсынған кезде 2 стратегия қолдану мүмкін:

1.1. «Қаймағын алу»

1.2. «Нарықта тауарды балиды енгізу стратегиясы» (3 – сурет).





1. Қаймағын алу стратегиясы – нарықта потенттелген жаңа тауарды фирма ұсынған кезде бірден жоғары баға қойылады, кейін сату көлемі төмендеген сайын баға төмендей отырады. Бұл стратегия кеселі жағдайларда қолданылады.

1) Тұтынушының көпшілігінің сұраныс деңгейі жоғары болса.

2) Жоғары баға тауардың жоғары сапалық бейнесін қамтамасыз етсе.

2. Нарық тауарды балиды енгізу стратегиясында керсінше жаңа тауарға тұтынушының көбірек тарту үшін және нарық күшін ұлғайту үшін төмен баға қойылады. Нарық келесі үлесіне жеткеннен кейін фирма бағаны көтере бастайды. Бұл стратегияны қолдану үшін мына жағдайларды ескеру керек:

1) Нарық бағаға өте икемді болса, және ол төмен бағасынның өсуіне келешекте мүмкіншіліктер беретін болса;

2) Өндіріс көлемі өскен сайын шығындар азаятын болса;

Әр түрлі тауарлардың бір бірінің байланысына қарай 4 түрлі жағдай баға белгілерін қарастырады.

    1. Тауар ассортиментінің шеңберлерінде бағаны орнату фирма әрбір тауардың толық ассортиментін өңдейді. Ассорттименттік топтың өзара айрықша, қосымша қасиеттері бар. Баға құру кезінде әр тауардың өндірістік құнын, тұтынушылар бағалайтын қасиеттерін, бәсекелестердің бағаларын ескере отырып сатылу баға қойылады.

    2. Қосымша тауарға баға белгілеу. Көптеген фирмалар негізгі тауарлармен қатар қосымша басқа да өнімдер ұсынады.

2.3. Міндетті түрде қолданылатын жабдықтарға баға белгілеу.

2.4. Өндірістің жанама баға белгілеу.

3) Географиялық принцип бойынша баға белгілеу.

3.1. Көлік шығындарымен қоса баға белгілеу. Фирма тапсырыскерлердің қаншалықты қашықтықта орналасқанына қарамай көлік шығындарын бағаға қосып 1 баға белгілейді.

3.2. Аймақтық баға белгілеу. Бұл тәсілде тауардың шыққан орнына байланысты. Фирма баға белгілейді. Фирма 2 немесе бірнеше аймақты белгілейді, ал басқа аймақтарда орналасқан тапсырыскерлер қашықтығына қарай әр түрлі бағалармен есептеледі.

3.3. Тұғыр орнына байланысты баға белгілеу. Сатушы 1 қаланы тұғыр орны ретінде таңдап алып барлық тапсырыскерлерге сол нүктеге қарай көлік шығындарын есептейді.

3.4. Баға арқылы жеңілдіктер жасау.

1. Қолма-қол ақша төлегені үшін жеңілдету баға белгілеу.

2. Сатып алған тауар көлеміне қарай жеңілдік жасау баға белгілеу.

3. Мерзімді жеңілдіктер – тауардың сатылатын мерзімдерінен тыс уақытта сатып алынған заттардың бағасын төмендету болады.

4) Санақ-сынақ ретінде прискуранттық бағадан тыс жеңілдіктер қолданылады. Мысалы: ескі тауардың сатылуы жақсы болған кезде жаңа тауардың бағасы төмендетіледі.

5) Тауардың өтімін ынталандыру үшін баға белгілеу.

5.1. Белгілі уақыт мерзімінде клиенттерді көбірек тарату үшін сатушылар ерекше бағаларын ұсынады.

5.2. Сатушылар әдеттегі бағаларды төмендетіп жеңілдік бағаларды ұсынады.

5.3. Сатушылар тұтынушыларды көбірек тарату үшін кейбір тауарларға өте төмен бағалар орнатады.

6) Баға арқылы кемсітушіліктер. Бұл жағдайларда фирма шығындарына қарамай тауарларды әр түрлі бағамен сатады.

6.1. Тұтынушылардың белгілі бір тобына жеңілдіктер жасау.

6.2. Белгілі бір тауардың түрмендірмелеріне қарай әр түрлі баға белгілейді.

6.3. Мерзіміне қарай әр түрлі баға белгілейді жыл мезгіліне, тәулік сағатына байланысты баға өзгеруі мүмкін.

Похожие:

Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconДәріс №1 Баға туралы ұғым, маңызы, жасау қағидалары Жоспар
Баға және баға жасау нарықтық экономиканың өте маңызды элементтерінің бірі болып табылады. Баға – күрделі экономикалық категория....
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconДәріс № Маркетинг ортасын зерттеу
Маркетинг ортасы дегеніміз-ол фирманың маркетинг бөлімінің мақсаты клиенттермен байланысты орнатып,оны үзбей сақтау мүмкіндігімен...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconМазмұны Кіріспе і-тарау. Баға құрылымы
Бағаның қалыптасуындағы теориялар
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconМазмұны Кіріспе і-тарау. Баға құрылымы
Бағаның қалыптасуындағы теориялар
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconДамыған елдердегі баға белгілеу
Олар тәуелсіздігін бізден бұрын алған және олардың экономикасы көптеген ерекшеліктерге ие, сонымен қатар шет дамыған еледрдің баға...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconДамыған елдердегі баға белгілеу
Олар тәуелсіздігін бізден бұрын алған және олардың экономикасы көптеген ерекшеліктерге ие, сонымен қатар шет дамыған еледрдің баға...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconКомбинативтiк өзгергiштiк
Харди Вайнберг заңының әсер ету талабы табиғатта сақталмайды. Сыртқы факторлар әсерiнен аллелдер жиiлiгi үнемi өзгерiп отырады, және...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
Абиотикалық факторлар – тірі ағзаның дамуы мен таралуына әсер ететін бейорганикалық орта факторларының жиыны (температура, жарық,...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
Абиотикалық факторлар тірі организмдерге тікелей немесе жанама әсер ететін өлі табиғат элементтері (космостық, геофизикалық, климаттық,...
Дәріс № Маркетинг жүйесіндегі баға және баға саясаты Бағаның атқаратын қызметі және оған әсер ететін факторлар iconI бөлім. Маркетинг жүйесіндегі тауар және тауар саясаты
Бұл жағдай осы заманғы маркетингтің ролі мен маңызы туралы көзқарастарға сәйкес келеді. Шындығында кәсіпорын тиімді қызметін басқару...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница