«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы




Название«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы
страница1/9
Дата конвертации13.02.2016
Размер1.04 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://edu.semgu.kz/ebook/umkd/6d0de07e-3703-11e3-a987-f6d299da70ee3.doc
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ


БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ШӘКӘРІМ атындағы СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

3 деңгейлі СМЖ құжаты

ПОӘК


ПОӘК 042-14.05.01.20.79

/03-2010

«психология» пәні бойынша

оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы




Редакция № 3 26.02.2010 орнына Редакция № 4 01.09.2010



ПӘННІҢ ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

«Психология»


(психологиялық емес мамандықтарға арналған)


ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАР


Семей 2010







Алғысөз


ЖАСАЛЫНДЫ

Құрастырушы Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің

“ Психология” кафедрасының аға оқытушысы Бураханова А.Т.

“______” __________ 2010 ж


2.ҚАРАЛДЫ

    1. Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің “Психология” кафедрасының отырысында

Хаттама №______”__»________ 2010 жыл


Кафедра меңгерушісі: Сатиева Ш.С.


2.2.ГФ оқу-әдістемелік бюросының отырысында

Хаттама №______”__»________ 2010 жыл


Төрағасы _______ Колмогорова Г.Б.


3.БЕКІТІЛДІ

3.1.Университеттің оқу-әдістемелік кеңесінің отырысында мақұлданды және баспаға ұсынылды

Хаттама №______”__»________ 2010 жыл


ОӘК төрағасы, бірінші проректор_________ Молдажанова А.А.


Мазмұны

1 Глоссарий

2 Дәрістер

3 Практикалық және лабораториялық сабақтар

4 Курстық және бітірушілердің кәсіби жұмыстарын дайындау

5 Студенттің өздік жұмысы


1 ГЛОССАРИЙ



Термин атауы

Термин мазмұны

1

Психология

психикалық құбылыстардың пайда болу, даму және қалыптасу заңдылықтарын зерттейтін ғылым

2

Психикалық кейіп

адамның түрлі көңіл күйінің тұрақты компоненттері

3

Психикалық қасиеттер

бір адамды екінші бір адамнан ажыратуға негіз болатын ең маңызды, ең тұрлаулы ерекшеліктер

4

Психикалық процестер

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының мидағы түрлі бейнелері

5

Тәжірибе

зерттеуші өзіне қажетті жан қуаттарының көлденеңнен кез болуын күтіп тұрмай, сол процестің тууына өзі жағдай жасайды

6

Байқау әдісі

белгілі жоспар бойынша жүйелі түрде біраз уақыт бойына зерттелуші адамның психикалық ерекшеліктерін қадағалауы

7

Тәжірибе

зерттеуші өзіне қажетті жан қуаттарының көлденеңнен кез болуын күтіп тұрмай, сол процестің тууына өзі жағдай жасайды

8

Тест

адамның дара басындағы психологиялық ерекшеліктері мен қабілетін, ақыл-ой деңгейін белгілі нормалар тұрғысынан іздестіретін әдіс

9

Рефлекс

сырттан немесе іштен келетін тітіркендіргіштерге организмнің қайтаратын жауап реакциясы

10

Қозу

әр түрлі тітіркендіргіштердің әсері нәтижесінде жүйке жүйесінің қызмет жасап тұрған белсенді күйі

11

Инстинкт

туа пайда болатын импульстардың әсерлерге жауабы, қимыл-қозғалыс арқылы әр түрлі тітіркендіргіштерге бейімделуі

12

Сана

психиканың тек адамға ғана тән ең жоғары сатысы, объективтік болмыстың адам миындағы бейнесі

13

Жеке тұлға

өмір дамуының ең жоғарғы деңгейінің көрінісі, қоғамдық еңбек барысының жемісі әрі табиғат пен әлеуметтік болмыс тұтастығын андататын тіршілік иесі

14

Іс-әрекет

қажеттерді өтеуге байланысты белгілі мақсатқа жетуге бағытталған процесс

15

Дағды

алғашқыда саналы орындауды қажет ететін іс-әрекет бөліктерінің қайталап жаттығудың нәтижесінде автоматталынуы

16

Икем

адамның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті

17

Зейін

айналадағы объектілердің ішінен керектісін бөліп алып, соған психикалық әрекетімізді тұрақтата алу

18

Түйсік

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының жеке қасиеттерінің сезім мүшелеріне тікелей әсер етуінен пайда болған мидағы бейнелер

19

Сезгіштік

адамның түйсіне алу қабілеті

20

Адаптация

адам сезгіштігінің артуын немесе төмендеуін көрсететін құбылыс

21

Синестезия

тітіркендіргіштер сезім мүшелерінің біреуінде ғана түйсік туғызудың орнына сол сәтте басқа түйсіктердің пайда болуына да жағдай жасайды

22

Сенсибилизация

сезгіштіктің тек артуын ғана көрсететін құбылыс

23

Қабылдау

заттар мен құбылыстардың өз қасиеттері және бөлшектері жиынтығымен қосылып, сезім мүшелеріне тікелей әсер етуі кезіндегі тұтас түрде бейнеленуі

24

Апперцепция

қабылдаудың адамның жалпы психикалық тұрмысы мен өткен тәжірибесінің мазмұнына байланыстылығы

25

Ес

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының адам миында сақталып, қайтадан жаңғыртылып, танылып, ұмытылуын бейнелейтін процесс

26

Ойлау

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының байланыс-қатынастарының миымызда жалпылай және жанама түрде сөз арқылы бейнеленуі

27

Қиял

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының субъективтік образдарын қайтадан жаңартып, өңдеп, бейнелеуде көрінетін, тек адамға ғана тән психикалық процесс

28

Ерік

ойланып істелетін, алға мақсат қоюды қажет ететін, түрлі кедергілерді жеңе білуден көрінетін қимыл қозғалыстар

29

Темперамент

жоғары жүйке қызметінің типтік ерекшеліктеріне сәйкес адамның даралық сипатын білдіретін психологиялық ерекшелік

30

Сезім

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының адамның қажеттеріне сәйкес келу-келмеуінің нәтижесінде пайла болып отыратын психикалық процесс

31

Мінез

адамның негізгі өмірлік бет алысын және оның өзіндік әрекетінің айырмашылығын сипаттайтын сапалы өзгешелік

32

Қабілет

мақсатқа бағытталған, тәлім-тәрбие жұмысына байланысты адамның бір іс-әрекетке ұйымдасқан түрде бейімделуі және оны нәтижелі етіп атқаруы


2 Дәрістер

Психология ғылымының жалпы мәселелері.

  1. Психология пәні.

  2. Психикалық процестер мен психикалық қасиеттер.

  3. Психология ғылымының салалары мен тармақтары.

«Психология» термині гректің екі сөзінен тұрады: «псюхе» - жан, «логос» - сөз, ілім, яғни «жан туралы ілім» деген ұғымды білдіреді.

Психология тарихы екі кезеңге бөлінеді. Біріншісі – шамамен 2500 жылға созылған, көш басы Аристотельден басталатын жан дүниесі жайлы түрлі ой-пікірлердің тарихы. Осы кезеңде психология басқа ғылымдармен, әсіресе философиямен қосақтаса дамиды. Оның екінші тарихи кезеңі 1879 жылдан басталады. Осы жылы неміс ғалымы В.Вундт Лейпцигте тұнғыш лаборатория ұйымдастырып, психологияны дербес эксперименттік ғылым болуына себепкер болды.

Психологияның басқа ғылым салаларынан үш негізгі ерекшелігі бар. Бірінші ерекшелігі – психология адам тану жайындағы ғылымдар арасында жетекші орынға ие. Екіншісі – адамның психологиялық дара өзгешеліктерін, психикалық процестерін айқындау үшін XIX ғасырдың орта кезінен бергі тәжірибелік зерттеулердің кеңінен қолданылуы. Осы ретте, психология эксперименттік ғылым деп аталады. Үшіншісі – психологияны өзге сабақтас ғылыми пәндерден ерекшелеп тұратын жайт – бұл пәннің дербестігі.

Психология – адамның танымы мен практикалық іс-әрекеттерін, түйсіну мен қабылдауын, ес пен қиялын, ойлау мен сөйлеуін, ерік-жігері мен сезім-күйлерін, адамның өзін-өзі меңгеруінің жалпы заңдылықтарын қарастырады. Адамның жеке басындағы өзіндік психологиялық ерекшеліктері болып саналатын міңезі мен темпераментің, қабілетін т.б. зерттейді. Қорытындылай келсек, психология – психикалық құбылыстардың пайда болу, даму және қалыптасу заңдылықтарын зерттейтін ғылым.

Психологияның қарастыратын үш мәселесі:

  1. Психикалық процестер. Бұған адамның таным процестерін жатқызамыз ( түйсіну, қабылдау, ес, қиял, ойлау мен сөйлеу).

  2. Психикалық кейіп – көңіл-күй мен аффекттерді және ерік сияқты жайттарды бейнелейді.

  3. Психикалық қасиеттер әрбір адамның жеке басына тән психологиялық өзгешеліктер болып табылатын темперамент, міңез, қабілет арқылы дараланады.

Қазіргі кезде психология ғылымы – көптеген салалар мен тармақтарға бөлініп, ілгері дамып отырған өрісі кең ғылыми пән.

  1. Тәлім-тәрбие психологиясы. Бұл пәннің зерттейтіні – адамды оқыту мен тәрбиелеу ісіндегі психологиялық заңдылықтар. Ол оқушылардың ақыл-ойы мен ойлау жүйесін, дағдыларын қалыптастырудың, олардың тиісті оқу материалдарын меңгеруі мен ұстаз- шәкірт арасындағы өзара қарым-қатынастарды реттеудің түйінді мәселелерін қарастырады. Тәлім-тәрбие психологиясының тармақтары: оқыту психологиясы, тәрбие психологиясы.

  2. Жас кезеңдерінің психологиясы - әр қилы психикалық процестердің табиғи негізі мен үнемі дамып отыратын азаматтық қасиеттерін, психологиялық сапаларын зерттейді. Тармақтары: балалар психологиясы, жеткіншіктер психологиясы, жастар психологиясы, ересектер психологиясы, қарт адамдар психологиясы.

  3. Арнаулы психологиясы – адам дамуының бір қалыпты даму жолынан ауытқуын, ми ауруына ұшырағандардың психикалық күйзелістері мен осы саладағы әр қилы аурулардың себептерін қарастырады. Тармақтары: олигофренопсихология, сурдопсихология, тифлопсихология, патопсихология.

  4. Еңбек психологиясы – адамның іс-әрекет түрлерінің психологиясын, еңбекті ғылыми негізге сүйене отырып ұйымдастыру мәселелерін қарастырады. Тармақтары:авиациялық психология, инженерлік психология, ғарышкерлік психология.

  5. Медициналық психология дәрігерлердің қызметі мен аурулардың міңез-құлқын зерттейді. Тармақтары: нейропсихология, психофармакология, психопрофилактика және гигиена.

Психологияның даму тарихы туралы мәліметтер.

      1. Ежелгі психология.

      2. Орта ғасырлардағы жан туралы ілім.

      3. Психологияның дербес және тәжірибелік ғылымғы айналуы.

Ежелгі грек жұртының ғұламалары – Героклит, Демокрит жан - табиғаттың бір бөлігі, ол сол табиғат заңына ыңғайланбайды деген пікіді қолдады. Демокрит психиканы оттың атомдарындай қозғалмалы қасиет деп санады. Сонымен, жан туралы алғашқы ілім – психиканы адам тәнінің қызметі деген бірынғай материалистік түсінікті тудырды. Сол заманның ғұлама ойшылы Платон жан – мәңгілік нәрсе, ол өлмейді, өшпейді деген қорытынды жасады. Оның көзқарасы психологиядағы материалдық пен рухани дүние екеуі бірдей қатар өмір сүреді деген дуалистік көзқарастың негізін салды.

Ежелгі дүние тарихында айрықша орын алатын энциклопедист ғалым Аристотель психологиялық ой-пікірді табиғи негізге сүйеп, биология мен медицина саласына бағыттады. Психология Аристотель заманында-ақ дербес сипаттағы ғылым саласына айналды. Ол психиканың тәнмен бірге өмір сүретінің айта келіп, психикалық әрекеттердің басым көпшілігін материалистік тұрғыдан шешті. Оның психология саласында жинақтаған білімдері «Жан туралы» еңбегінде көрініс тапты.

Орта ғасырлық психологияның негізгі ерекшеліктері – ертеден қалыптасқан тәжірибелік зерттеулер схоластикамен алмасты, жан жайындаға аристотельдік ілім өмірден шеттетілді.

Әбу Насыр әл-Фараби, Әбу Али ибн Сина, Ибн Рошд сияқты орта ғасырлық ғұламалардың зерттеулері арқылы адамның жан дүниесі жайындағы ілім жаңа сипатқа ие болды.

Әбу Насыр әл-Фараби - «Әлемнің екінші ұстазы» аттанған данышпан ғалым.

Ол дүние материядан құралады, жойылып кетпейді, бір түрден екінші түрге көшіп өзгере береді, жан тәннен бұрын өмір сүрмейді, бір денеден екінші бір денеге барып орналаса да алмайды деген ғылыми пайым жасайды

Ибн Сина – жан туралы ілімді аристотельдік идеялар тұрғысынан іздестірген ғалым. Оның зерттеулерінде жанның адам көңіл-күйіне қатысты сезімі мен эмоциясының және аффекттің табиғи негізінің іздестірілуі сло замандағы жаңашылдық бағыт еді. Оның психологиялық ой-пікірлері мен зерттеулері тәжірибелік бақылауға жүгінді.

Ибн Рошд адам туралы жаңаша білімнің іргесін қалады. Ол жанның тіршілігі тәнге байланысты, әрбір адамның жаны мен даралығы мәңгілік емес деген мистикалық ұғымның жалғандығын ашып көрсетті.

XIX ғасырдың ортасындағы психикалық іс-әрекет философиялық ілім жүйелеріне негізделіп, психологияның өзіндік сипаты, зерттеу объектілері мен әдіс тәсілдері айқындалды. Психологрияның дербес ғылыми пәнге айналуының табиғи-ғылыми негізі – физика мен химия, физиология мен биология, дарвинизм мен рефлекс туралы ілім, сезім мүшелерінің психофизиологиясы мен психофизикалық зерттеулердің нәтижелері. Психологияның дербес пән ретінде қалыптасуына зор үлес тигізген В. Вундт, Ф. Брентано, И.М. Сеченов, И.П. Павлов т. б. зерттеулері .

  1   2   3   4   5   6   7   8   9

Похожие:

«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Дифференциалды психология» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен Оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінің “ Психология” кафедрасының аға оқытушысы А. Коңырова
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Жарнама психологиясы» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы

«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Ауыл шаруашылығы экономикасы» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің оқу жұмыс бағдарламасы

«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы iconМазмұны
«Компанияның қаржылық стратегиясы» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon5. Студенттің өздік жұмысы тақырыптарының мазмұны
«Экономикалық теория негіздері» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің оқу жұмыс бағдарламасы
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы iconОҚытушыға арналған пәН
ПОӘК оқытушыға арналған пәннің оқу жұмыс бағдарламасы «Қазақстан экологиясы» пәнінің оқу-әдістемелік кешені
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы
Акселерация – соңғы кезде байқалып жүрген организмнің даму процесінің тездеуі, жыныстық жетілудің ертерек басталуы
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы iconПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешені пәнінің ОҚытушыға арналған жұмыс оқу бағдарламасы семей – 2012 Мазмұны
Биотехнология мамандығы бойынша студенттеріне арналған. Ол студенттерді пәннің мазмұнымен, саясатымен, өзектілігімен, қажеттілегімен...
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Тұлға теориялары» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы
Психологиялық қорғаныс конфликтіні ұғынуға байланысты туындаған мазасыздану сезімін минимумға дейін апаратын немесе жоюға бағытталған...
«психология» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс оқу бағдарламасы icon«Жалпы және салыстырмалы психологияға кіріспе» пәні бойынша оқытушыға арналған пәннің жұмыс бағдарламасы
«жалпы және салыстырмалы психологияға кіріспе» ПӘні бойынша оқУ-Әдістемелік кешені
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница