АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары




НазваниеАҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары
страница14/61
Дата конвертации13.02.2016
Размер8 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://enu.kz/repository/repository2012/23. H ?ilimi-?d
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   61

М.Д.Бейсеков,

техника ғылымдарының кандидаты, доцент

З.Төлеубай,

техника ғылымдарының кандидаты, доцент


СТУДЕНТТЕРДІҢ БІЛІМ ДЕҢГЕЙІН РЕЙТИНГ ЖҮЙЕСІ БОЙЫНША БАҒАЛАУДЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ


Студенттердің білім деңгейін рейтинг жүйесі бойынша бағалау көптеген елдердің оқу орындарында қолданылады. Әр елде бұл жүйенің өз ерекшеліктері мен ортақ белгілері бар. Кейбір кездерде бұл жүйелер оны енгізуге жұмсалған күш – қуатты ақтамай жатады, ал кейбір кездерде білім деңгейін көтеруге өз септігін тигізіп жатады. Рейтинг жүйесі көптен бері қолданып келе жатқанына қарамай, жалпыға бірдей моделі жоқ. Бұл жүйе рейтингтік деп аталғанмен көп жағдайда ол өзінің мақсаты мен идеологиясына сай келе бермейді. Көбінесе бұл жүйе бағаны есептеудің күрделі тәртібін пайдалануға келіп тіреледі.

Рейтинг жүйесін ойлап шығарып, пайдаланғандар алдына үш мақсат қойған:

1. Ізгілік – жоғарғы оқу орнында білім сапасының деңгейін көтеру. Бұл мақсат жиі айтылғанымен, көп жағдайларда орындалмай жатады.

2. Дәстүрлі – кез келген оқу орнын бітірген студенттерді бірегей, бір –біріне ұқсас, белгілі бір қасиеттеріне қарай іріктеліп, анықтауға оңай қылу. Бұл көбінесе Еуропа елдері оқу жүйесіне тән қасиет. Бұндай мақсат қойған жүйе білім сапасына көп әсер ете алмайды, көбінесе академиялық өтімділікті қамтамасыз етумен шектеледі.

3. Құтқарушы – бағаны басқыштап – бөлшектеу және ең төмен баға алатын студенттер санын азайту арқылы формальді түрде білім сапасы көрсеткішін көтеру. Бұл жүйе әсіресе беделі төмен оқу орындары үшін сапа көрсеткіштерін көтеріп, абитуриенттерді қызықтырудың оңай жолы болып табылады.

Сонымен қатар рейтинг жүйесін енгізудің оң жақтары да бар:

1. Оқушылардың білуге құштарлығы көтеріледі.

2. Сабаққа қатысу көрсеткіштері көтеріледі.

3. Оқытушылардың сұрақтарына жауап іздеген студенттердің консультацияға келуі көбейеді.

4. Студенттер арасында бәсекелестіктің күшеюі, білетін сұрақтарының саны мен жауаптарының сапасына қызығушылық, қосымша оқу көздерін пайдалануға мүдделілік.

Сонымен білім деңгейін бағалау - өте күрделі әрі біржақты үрдіс. Емтихан бағасы студенттің барлық жұмысының нәтижесі бола тұрып оның семестр бойы жұмысымен тікелей байланысы жоқ, сол себепті оның оқу үрдісінің ұйымдастырушы негізі қызметін толық атқара алмайды.

Ұсынылып отырған ой – пікір студенттің дайындық деңгейін бағалайтын көрсеткішті оның оқу кезеңінің бойында табысты жұмыс істеуіне себеп болатын, студентке ашық – түсінікті болып, қорытынды бағаға деген сенімділік деңгейін көтеретін көрсеткіш ретінде қалыптастыратын әдістеме жолдарын табу.

Студенттердің білім деңгейін бақылау ауызша сұрау, бақылау жұмысы, тест, есептеу – сызу жұмыстарын тексеру, рефераттар, тапсырмалар, лабораториялық – практикалық жұмыстар, коллоквиум, сынақтар мен емтихандар арқылы жүргізіледі.

Студенттердің өз бетімен орындайтын жұмыстарын жоспарлап, ұйымдастыру үшін «Пән бойынша студенттердің ағымдағы білімін тексеру графигін» жасау керек. Бірінші сабақта оқытушы студенттерге бақылаудың барлық түрлері және оқу үрдісі бойынша білім деңгейін бағалау белгілерін және бақылау графигі туралы ақпарат беруі керек.

Пән бойынша оқу рейтингісінен басқа студенттің жасампаздық – шығармашылық рейтингісі де ескерілуі керек. Бұл студенттің кафедрада, факультетте, университетте ғылыми-зерттеу, ғылыми-әдістемелік, әдістемелік жұмыстарға қатысуы (1,2 кестелер). Бұл жерде студенттерге ең жоғары балл оның іс жүзінде нақты алған патенттері, жазған мақалалары, конференцияларда, ғылыми-техникалық көрмелерде, конкурс пен халықаралық олимпиадаларда алған дипломдары үшін берілуі керек.

Студенттерге қосымша пәнді оқудағы белсенділігі, сабақтарға қатысуы, тәртібі, семинарларда жеке шығып сөйлегені үшін «сыйлық» баллдар берілуі мүмкін. Бұндай баллдардың сомасы 15-тен аспауы керек. Сабаққа қандай-да болмасын себептермен қатыспаған студенттер балл алмайды. Студент оқу пәнін толық меңгеруі керек, ал сбаққа қатыспаған жағдайда қосымша тапсырма орындап, тапсыруы арқылы алмаған баллдардың орнын толтыруы керек.

Сонымен оқу сапасын бағалау қағидалары келесі тұжырымдарға негізделуі керек:

- баға ашық, негізделген, дұрыс әрі әділетті болуы керек;

- баға оқу үрдісі нәтижелеріне қатынасты адресті болуы керек;

- бағалау белгілері (критериі) барлығына түсінікті болуы керек;

- бағалаған кезде студент жұмысының барлық қырлары ескерілуі керек;

- бағалау нәтижесі оқу ұйымынан басқа жерде талқылауға жатпайды.

Келесі бір мәселе – тестілер жайлы. Студенттердің білімін тест арқылы тексеруге келсек, бұл жерде көп дәлелдер келтіруге болады, бірақ шешім қабылданғаннан соң тестіні қалдырып, жетілдіре білу керек. Бұл жерде күмән тудыратын мәселе – тест сұрақтарының саны. Әр тестіде 150-300 сұрақ болу керек деген талаптар айтылады. Осы жүздеген сұрақтар керек пе, оның пайдасы мен зиянын кім есептеген. Әдетте пәнді оқып бітірген студенттің білімі бір балдық білім деңгейімен бағаланады. Яғни, студент семестр бойы оқыған пәннің барлық көлемін ойында сақтап, жаттап алуға міндетті емес. Ол пәннің негізгі сұрақтарын, негізгі мәселелерінің бір көлемін кез келген уақытта білуі керек, ал қалған көлемін бір мәселе туындағанда әдебиет көздерінен алып, осы мәселені шешу үшін пайдалана білуі керек.

Ал іс жүзінде қалай болып жүр? Тест жасаушы оқытушы 150-300 сұрақ дайындау үшін (егер ол бір пәнді ғана жүргізетін болса, іс жүзінде оқытушылардың көпшілігі бірнеше пән жүргізеді) барлық қажет, қажет емес, керек, керек емес, өзі білетін , білмейтін сұрақтарды ойдан-қырдан іздеп, тауып тестіге енгізеді. Әр сұраққа бес жауаптан ойлап табуы керек, олардың біреуі дұрыс, төртеуі студентті шатастыруға бағытталған. Осы сұрақтарға студент бір семестрде оқыған білімін ой елегінен өткізіп, дұрыс тұжырымдап жауап беруі күмән туғызады. Бұл жерде тестілерді байқап, қай кезеңде, қай жерде қолдану мәселесін шешіп алып, сұрақтар сапасын пән көлеміне қарай, кредит санына қарай, оқытушының құзырына қалдырған дұрыс сияқты. Әйтпесе оқытушыға дәріс беріп, өз әдістемесін қолдануға сенім білдіріп, оны студент қалай игергенін анықтауда неге сеніп тапсырмаймыз.

Екінші бір мәселе тестіні компьютерге тапсырған студент қай сұраққа дұрыс, қай сұраққа қате жауап берді, ол сұрақтың дұрыс жауабы қандай болу керек деген сұраққа, ал оқытушы, студент қай тақырыптың сұрақтарына жауап беруден қиналды, оның себебі неде деген сұраққа жауап ала алмайды. Яғни кері байланыс жоқ.

Қорыта келгенде, несиелік жүйеге өту кезеңінде көптеген туындап отырған мәселелерді жан-жақты талқылап, дайындап, ақылдасып барып шешім қабылдау қажет сияқты.


1- кесте





Жұмыс түрлері

Баллдарды үлестіру

максималды

минималды

1.

Сабаққа қатысу

15 ×2,0 = 30

15 ×1,0 = 15

2.

Зертханалық (практикалық) жұмыстарды тапсыру мен қорғау

15 ×2,4 = 36

15 ×0,8 = 12

3.

Студенттердің өздік жұмысы бойынша рефераттарды тапсыру мен қорғау

20

13

4.

Студенттердің оқытушымен өздік жұмыстары бойынша тапсырмаларды тапсыру мен қорғау

14

10




Барлығы

100

50



2- кесте





Жұмыс түрлері

Баллдарды үлестіру

максималды

минималды

1.

Сабаққа қатысу

15 ×2,0 = 30

15 ×1,0 =15

2.

Зертханалық (практикалық) жұмыстарды тапсыру мен қорғау

15 ×1,2 = 18

15 ×0,6 = 9

3.

Студенттердің өздік жұмысы бойынша рефераттарды тапсыру мен қорғау

18

9

4.

Студенттердің оқытушымен өздік жұмыстары бойынша тапсырмаларды тапсыру мен қорғау

14

7

5.

Курстық жұмыстарды (жобаларды) тапсыру мен қорғау

20

10




Барлығы

100

50



Р.К.Берстембаева,

кандидат экономических наук, доцент


МЕТОДИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ ПРЕПОДАВАНИЯ СПЕЦИАЛЬНЫХ ДИСЦИПЛИН


Качество подготовки специалистов во многом определяется методическим обеспечением образовательного процесса. Практика преподавания специальных дисциплин выявляет необходимость постоянного совершенствования методики преподавания, повышения качества методического обеспечения.

К сожалению, действующая практика разработки учебно-методических комплексов демонстрирует ряд недоработок как методического, так и организационного характера, в числе которых:

- отсутствие единых требований к содержанию и оформлению УМКД;

- неоправданная громоздкость;

- частое изменение требований по содержанию, объему и оформлению;

- чрезмерное акцентирование внимания на оформление учебно-методических комплексов;

- отсутствие стимулов для разработчиков, что негативно отражается на обновлении рабочих учебных планов в части расширения спектра дисциплин компонента по выбору.

Анализ существующих подходов к разработке учебно-методических комплексов в разных вузах выявляет широкий спектр набора структурных составляющих УМКД. Их количество варьирует от 4 до 9 и выше. Что касается их необходимости, данный вопрос вызывает множество дискуссий и суждений, основные из которых сводятся к следующему.

Насколько целесообразно включать в комплекс глоссарий терминов? Для более глубокого понимания экономических терминов следует разработать специальные виды самостоятельной работы для студентов, интерактивные формы обучения, например, составление кроссворда.

Наибольшее число нареканий вызывает необходимость включения в УМКД лекционного комплекса. Каждый лектор имеет индивидуальный комплекс лекций, который подвержен частым изменениям в соответствии с корректировками в действующем законодательстве и практике финансово-кредитной деятельности. Даже составление краткого конспекта лекций занимает длительное время, которое каждый преподаватель мог бы использовать для индивидуального повышения квалификации, научной работы, выполнения общественной нагрузки. Другой аспект данного вопроса связан с защитой интеллектуальной собственности. Наличие бумажных и электронных вариантов учебно-методических комплексов, в том числе конспекта лекций, не защищает разработчика от заимствований, плагиата. Поскольку эти комплексы не издаются типографским способом, авторство не закреплено за разработчиками.

Необходимость включения тестов и билетов также вызывает сомнения, насколько это оправданно? На наш взгляд, вполне достаточно перечня экзаменационных вопросов.

В ряде вузов в состав учебно-методических комплексов входит также комплект раздаточного и иллюстративного материала. Естественно, каждый преподаватель использует при чтении лекций, проведении семинарских занятий значительное количество диаграмм, блок-схем и табличного материала. В то же время его включение в УМКД загромождает его и вызывает сомнения в целесообразности.

Таким образом, единого мнения по поводу состава учебно-методических комплексов не существует.

Между тем, ГОСО четко определяет порядок и содержание методического сопровождения учебного процесса. В частности, в ГОСО подготовки специалистов бакалавриата по специальности 050509 «Финансы» отмечается: «Учебно-методический комплекс по каждой дисциплине для студента состоит из типовой программы обучения по каждой дисциплине обязательного компонента, силлабуса, методических указаний по СРСП, методических рекомендаций по СРС и учебно-практический материал по темам и видам занятий (кейсы, задачи, статьи для анализа)».

Таким образом, ГОСО акцентирует внимание на то, что учебно-методические комплексы необходимы для студентов. В практике преподавания специальных дисциплин большинства вузов УМКД хранятся на кафедре и, тем самым, не несут в себе должной смысловой нагрузки.

На наш взгляд, методическое сопровождение призвано, прежде всего, оказать помощь студентам в освоении специальных дисциплин, приобретении ими профессиональных знаний и навыков. Разработанные преподавателем методические материалы должны реально использоваться студентами в учебном процессе. Основными требованиями, предъявляемыми к методическому обеспечению образовательного процесса должны быть:

- простота и доступность восприятия;

- определенность, ясность, четкость содержания;

- направленность методических разработок на обеспечение максимальной помощи студентам в приобретении специальных знаний;

- постоянство содержания в течение одного семестра и мобильность (внесение корректировки в соответствии с изменениями практики хозяйствования) в последующем.

Немаловажным требованием, предъявляемым к методическому обеспечению, является компактность, максимальная сжатость информации в ограниченном формате.

Этим требованиям отвечают используемые в практике деятельности кафедры «Финансы» КазЭУ им.Т.Рыскулова и внедряемые в Евразийском Национальном университете два документа. Это силлабус и методические рекомендации по выполнению СРС.

По нашему мнению, эти два документа, включая еще рабочую программу для преподавателя, должны составлять учебно-методический комплекс дисциплин компонента по выбору; включая еще типовую программу - учебно-методический комплекс дисциплин обязательного компонента.

В силлабусе отражены следующие моменты:

- резюме дисциплины (название, курс, семестр);

- информация о преподавателе и времени проведения им консультаций;

- цель и задачи курса, структурно-тематический план;

- список рекомендуемой литературы, включая Интернет-сайты;

- информация об оценке;

- политика курса;

- результаты обучения.

Эта информация вполне может разместиться на 1 листе формата А4. Важным, на наш взгляд, моментом является определение результатов обучения, которые получают студенты по окончания изучения данной дисциплины. Тем самым достигается взаимоувязка цели курса с результатами, направленность учебного процесса (в том числе выполнения заданий по СРС) на достижение гарантированных результатов.

В силлабусе важно обозначить четкие требования преподавателя к студентам, желательно представить их в виде таблицы, включающей критерии оценки (количество устных ответов, число баллов за СРС, посещаемость, наличие конспекта лекций). Практика показывает, что студенты отслеживают выполнение этих критериев, и выставленная оценка не является для них неожиданностью, она, скорее, предсказуема.

Реализация кредитной технологии обучения акцентирует особое внимание на самостоятельную работу студентов. Роль преподавателя заключается здесь в умелой ее организации. Сегодня методы обучения должны меняться в сторону приоритета личностной мотивации, аналитического мышления и умения учиться.

В целях четкой организации и проведения учебного процесса необходимо должным образом организовать не только аудиторную, но и самостоятельную работу студентов.

Следует отметить, что специфика каждой дисциплины накладывает свой отпечаток на состав заданий для СРС. Важным моментом при разработке заданий для самостоятельной работы является ее дифференциация. Задания направлены на выработку навыков работы с текстом, коммуникативной грамотности, работу с периодикой, самоорганизации, умение работать в команде. Применение разных заданий направлено на выработку конкретных навыков, реализуемых в дальнейшем при написании и защите дипломной работы.

В связи с вышеизложенным, повышается роль соответствующего методического обеспечения. В методических рекомендациях по выполнению СРС должны быть отражены следующие моменты:

- резюме дисциплины (название, курс, семестр);

- информация о видах СРС, сроках их выполнения;

- критерии выставления оценки;

- подробное описание каждого вида задания;

- формат задания.

Последний пункт предполагает необходимость выработки четких требований. Если задание выполняется письменно, то имеет смысл указать его объем, требования к оформлению. Если задание устное, то время выступления. Здесь также важным является компактность, вышеизложенные аспекты также могут быть вполне размещены на 1 листе формата А4.

Формы интерактивного обучения, в том числе виды СРС, являются отдельной темой. В то же время, в качестве примера можно привести отдельные из них. В данной статье целью является не столько описание заданий, сколько их методическое сопровождение.

Эссе – относительно свободные рассуждения по определенной теме. Основная цель - способность аргументированно отстаивать свою точку зрения. Как правило, структура эссе предполагает введение, основную часть и заключение. Во введении рассматривается актуальность темы, расхождение мнений относительно темы, переход к основному суждению. В основной части автор выдвигает суждения (аргументы), определение основных понятий, используемых при выдвижении суждений; доказательства и поддержка – факты или примеры, поддерживающие суждение; возможно рассмотрение контраргументов, или противоположных суждений (необходимо показать, почему они слабы, а утверждение автора остается в силе). В заключение – одно-два предложения в качестве резюме. В рамках изучения темы 1 предусмотрено написание эссе на тему: «Требования к составу и качеству платежной системы государства».

Формат задания: лист А4 (это значит, что не менее 1 и не более 2 страниц рукописного текста или компьютерного набора). Критерии оценок письменной работы:

А:

  • глубоко аргументированно раскрыта тема;

  • работа свидетельствует об отличном знании материала, умении целенаправленно его анализировать, делать выводы и обобщения;

  • логичная последовательность изложения, стройная по композиции;

  • работа написана правильным литературным языком, стилистически соответствующая содержанию при отсутствии грамматических ошибок.

В:

  • тема достаточно полно и убедительно раскрыта;

  • работа обнаруживает хорошее знание материала, источников по теме и умение пользоваться ими для обоснования своих мыслей;

  • логичная последовательность в изложении;

  • работа написана правильным литературным языком при отсутствии ошибок.

С:

  • тема раскрыта в главном и основном;

  • в целом дан верный, односторонний или недостаточно полный ответ на тему, допущены отклонения от нее;

  • имеются нарушения в последовательности выражения мыслей;

  • обнаруживается владение основами письменной речи.

Д:

  • тема раскрыта поверхностно;

  • в целом дан недостаточно полный ответ, допущены существенные отклонения от темы;

  • обнаруживается нарушения в последовательности выражения мыслей.

Презентация - это краткое (!) представление большой работы в доступной и интересной форме. Для хорошей презентации следует подобрать материал по конкретной теме, его обработать (т.е. построить стройную композицию из различных источников) и представить в устной форме. Для сценария презентации необходимо использовать всевозможные источники информации; далее на их основе следует представить сценарий презентации в письменной форме в рамках заданного формата (возможно, с применением таблиц, схем для лучшего восприятия). Конечным результатом работы является устное представление.

Презентация предполагает выполнение совместной работы. Особенности работы в малых группах (4-6 человек) связаны с тем, что следует четко распределить обязанности между членами группы с учетом персональных особенностей каждого для достижения общего максимального эффекта.

Формат задания: письменно – сценарий на А4 не менее 3 страниц; устно – не более 7 минут. В сценарии необходимо указать источники информации, а также состав малой группы с распределенными обязанностями.

Аннотация – комментарии к статье. Работа предусматривает обзор периодической печати. Тема аннотации: «Проблемы и задачи платежной системы Республики Казахстан на современном этапе». Данная работа предполагает умение выявить слабые места в организации расчетов и платежей в экономике Казахстана, формулировку задач по совершенствованию платежной системы РК. Вам необходимо подобрать статьи (если большие, то 1; если небольшие заметки – 2-3) и их прокомментировать. Комментарии содержат обоснования выбора данных статей, Ваши суждения (согласие или несогласие с автором статьи). Используя статьи, не забудьте указать автора, источник и дату. Обязательное требование к источнику – издание должно быть официальным.

Формат задания: лист А4 – на одной стороне статьи, на обороте – ваша аннотация (минимум 5 предложений).

Конкретизация требований является принципиальным шагом в методике преподавания и, как показывает практика, демонстрирует высокую степень эффективности. Это выражается, прежде всего, в оказании реальной помощи студенту при выполнении работы.

1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   61

Похожие:

АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары icon«Ақпараттық технологиялар» пәнінің оқу-әдістемелік кешенінің оқу-әдістемелік материалдары 01. 09. 2008 ж
«Ақпараттық технологиялар» пәнінің оқу-әдістемелік кешенінің оқу-әдістемелік материалдары
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconФизико-математический факультет Кафедра Информационных систем обучения список научных и методических работ
Асқарова Ғ. А. Жоғары сынып оқушыларының әлеуметтік құзырлығын қалыптастырудағы инновациялық технологиясы // Білім және ғылымдағы...
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconӘл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Ғылыми әдістемелік кеңесінің
Темпус жобасы бойынша "Екінші компетенция ретінде Ақпараттық технологиялар" оқыту бағдарламасы
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconФизика, математика және ақпараттық технологиялар факультеті
Физика, математика және ақпараттық технологиялар факультеттің әдістемелік кеңесінде құпталған
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары icon«Ем дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары №2- басылым
«Ем – дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары icon«Ем дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары №2- басылым
«Ем – дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары icon«Ем дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары №2- басылым
«Ем – дәмдік тамақтанудың ғылыми негіздері» поәК пәнінің оқу әдістемелік материалдары
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconПӘннің электрондық ОҚУ-Әдістемелік кешені
Экономикалық математикалық модельдеу”,” эаж жаңа технологиялар”, “Ақпараттық технологиялар”, “Алгоритмдеу және бағдарламалау тілдері”,...
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconХалыќаралыќ «Сейтен таѓылымдары» ѓылыми-практикалыќ конференциясының материалдары бойынша ғылыми мақалалар жинағы
Халықаралық «Сейтен тағылымдары» ғылыми-практикалық конференциясы материалдары бойынша ғылыми мақалалар жинағы
АҚпараттық технологиялар Х ғылыми-әдістемелік конференция материалдары iconОқу түрі: сыртқы
Ақпараттық технологиялар және энергетика факультетінің әдістемелік кеңесінде мақұлданған
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница