1 Глоссарий




Название1 Глоссарий
страница3/14
Дата конвертации13.02.2016
Размер0.67 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://edu.semgu.kz/ebook/umkd/04a49351-3719-11e3-9dea-f6d299da70eeУМКД теплотехника 3 том каз.d
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




Дәріс 2. Идеал газдар



Дәріс сабақтың мазмұны


  1. Идеал газ және оның заңдары

  2. Идеал газ қоспасы

  3. Дальтон заңы

  4. Идеал газ параметрлері және оларды анықтау


Идеал газ және оның заңдары

Газ (франц. gaz, грек chaos ) деген сөз молекулалары арасында өзара әсер (әрекеттестік) әрекет ету күш жоқ, ал молекулалардың өзі көлемсіз және олар өздерін материалдық нүкьелер ретінде көрсететін газдарды идеал газдар деп атайды.

Жоғарыдағы анықтамалардан, идеал газ бұл модель екенін көреміз және ол жуықтап және оңайлатып (жеңілдетіліп) алынған түрі.

Нақты газдарда молекулалар арасында ілініс күші бар және оның шамасы молекулалар арасы бір-бірінен қашықтаған сайын азая береді, онда заттардың молекулалары бірімен-бірі берік ұстаспайды, мүмкін болған көлемді толтыра бет-бетімен қозғала береді. Кәдімгі қысым мен температурада газ молекулаларының арасындағы орташа қашықтық, сұйықтар және қатты заттардағымен салыстырғанда шамамен 10 есе артық болады, сондықтан газдың тығыздығы әлде қайда кем.

Идеал газдың тығыздығы аз болған сайын, оның дәлдігі соғұрлым жоғары.

Табиғатта идеал газдың жоқтығына қарамай көптеген газдар (ауа, азот, оттегі, көміртегі тотығы, отынның жану продуктері және т.б.) бөлмелік температурада және бірнеше бар болатын қысымда идеал газ заңына бағынады. Тығыздалған (қоюланған) будың (сұйыққа немесе кристалға айналуын) жағдайындағы газдар мен сұйықтар. Мысалы, кәдімгі температурадағы және қысымдағы суды және су буын идеалдыгазға жатқызуға болмайды.

Идеал газдардың заңдары тәжірибе жүзінде алынған: Бойль-Мариотт 1662 жылы, тұрақты температурада өтетін изотермалын, жылудинамикалық процесте газдың қысымының оның көлеміне көбейтіндісі тұрақты шама PV=const. Еркін жылдамдығы екі идеал газдың тұрақты температурадағы өтетін жылудинамикалық процесіндегі параметрлердің қатынасын мына кескінмен көрсетеді:

немесе Бойль-Мариотт. (1)

Идеал газдың қоспасы

Техникада өздері жеке газдардың қоспасы болып келетін газ тәрізді заттар қолданылады. Жердегі ең кең таралған газ ауа (бұл негізінен азот пен оттегінің қоспасы). Отынның жануы кезінде жүретін химиялық реакция ауадағы оттегімен тотығады да, пайда болған түтін газдары да қоспа түрінде болады. Бұндай мысалдарды көптеп келтіруге болады.

Домнадағы газ, қазандықтан іштен жану двигателінен, реактивті двигателінен және басқа жылу қондырғыларынан шығар газдар да жоғарыда айтылған мысалға жатады.

Газ қоспасы деп бір-бірімен химиялық реакцияға кірмейтін жеке газдар қоспасын айтады. Қоспадағы әр газ басқа газдардан тәуелсіз өзінің бар қасиеттерін сақтайды және ол өзі ғана толтырылған көлемдегі сияқты әсер етеді.

Ыдыстың қабырғасына газдың молекулалары парциалды (құрамдас бөліктері) деп аталатын қысым туғызады. Қоспаға кіретін әр жеке газ, Клапейронның теңдеуіне бағынады, сонымен ол идеал газға жатады. Идеал газдар қоспасы Дальтон заңына бағынады, ол былай дейді:

Газдар қоспасының жалпы қысымы, жеке газдардың құрамдас бөліктерінің қысымдарының қосындысына тең:


(2)

мұндағы P1, P2, P3…Pn-құрамдас бөліктердің қысымы.


Өздік бақылау сұрақтары


  1. Идеал газдар дегеніміз не?

  2. Гей-Люссак және Боиль-Мариотта заңдарын жазының.

  3. Газдар қоспасы.

  4. Клапейрон теңдеуі қалай газ қоспасында қолданылады.

  5. Дальтон заңының формуласын жазып түсіндірініз

  6. Нақты газдар дегеніміз не?



Қолданылған оқулықтар


  1. Бахмачевский Б.И. и др. «Теплотехника». - М.: Металлургиздат., 1969. – б. 20-38.

  2. Лариков Н.Н. «Тепдлтехника» - Стройиздат., 1985. – б.11-16

  3. Баскаков Б.В., Берг О.К., Витт и др. «Теплотехника» - М.: Энергоатомиздат., 1991. – б. 40-41



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Похожие:

1 Глоссарий icon1. Глоссарий Дәрістер Практикалық сабақтар Студенттің өздік жұмысы глоссарий
Факультетің ақпараттық-коммуникациялық технологиялары оқу-әдістемелік бюросының отырысында қарастырылды
1 Глоссарий iconГлоссарий Дәрістер Практикалық сабақтар Студенттің өздік жұмысы глоссарий
«Ақпараттық жүйелер» кафедрасының аға оқытушысы Сарсембеков Е. А., Бакиева А. Б., оқытушы Сагатбекова А. Б
1 Глоссарий icon1 тарау. МҮлікті иеліктен алудан туындайтын міндеттмелер: глоссарий
Глоссарий: Сатып алу сату шарты бойынша бір жақ (сатушы) екінші жақтың (сатып алушының) меншігіне, шаруашылық жүргізуіне, жедел (оралымды)...
1 Глоссарий iconМазмұны
Глоссарий
1 Глоссарий iconМазмұны
Глоссарий
1 Глоссарий iconМазмұны
Глоссарий
1 Глоссарий iconМазмұны
Глоссарий
1 Глоссарий iconРеферат, презентация, глоссарий

1 Глоссарий iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Глоссарий
1 Глоссарий iconОӘк поәК-042-18-24 09/03-2013 «Дәрілік формаларды дайындау технологиясы»
Глоссарий
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница