Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі




НазваниеҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
страница9/10
т б туындыларын
Дата конвертации13.02.2016
Размер1.53 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://edu.semgu.kz/ebook/umkd/dd58f9ca-5a94-11e4-bf6e-f6d299da70eeсот медицина лекции.doc
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1. Медицина қызметкерлерінің қүқық бұзушылықтары.

Ұсынылатын нормативтік актілер

1ҚР ның Конституциясы 2007ж

2.ҚР сының «ҚР сының Президенті туралы» Конституцяилық заңы//

3.ҚР ның Үкіметі туралы заң 2006ж

2. Негізгі әдебиеттер

1. Г.М.Төлепбергенова, Б.А.Дүкенбаева. Сот медицина пәнінен студенттерге арналған оқу әдістемелік құралы (каз., рус.).- Алматы, 2009.-183б.

2. Г.М.Төлепбергенова, Сот медицина пәнінен дәрістер жиынтығы (каз).- Алматы, 2006.-91б.

3. Қаракөбенов Қ.Д. Сот медицинасы. Оқулық .- Алматы, 1996.-319б.

2.Судебная медицина. Учебник / В. Н. Крюков, Л.М. Бедрин. Москва «Медицина», 2005 – 474 с.

3. Практикум по судебной медицины. Г.П. Джуваляков, Д.В. Сундуков. Ростов-на-Дону «Феникс», 2006.

4. Судебная медицина. Ю.Д. Гурочкин, Ю.И. Соседко. Москва «Эксмо», 2006.

5. Попов В.Л., Судебная медицина, Учебник, Санкт-Петербург, 2002

6. Томилин В.В., Пашинян А.П. Руководство по судебной медицине. Москва, 2000.

7. Задачи и тестовые задания по судебной медицине. Под редакцией Ю.И.Пиголкина. Москва. «Гзотар-мед» 2004.

8. Учебное пособие для практических занятий по судебной медицине. Под редакцией Ю.И. Пиголкина. Москва. «Гзотар-мед». 2004.

9. Судебная медицина в схемах и рисунках. Г.А. Пашинян, П.О. Ромадановский. Москва. «Гзотар-мед», 2004.


13 –тақырып. . Медициналық қызметке байланысты қасақана жасалатын қылмыстар.

1. Медициналық қызметке байланысты қасақана жасалатын қылмыстар.




Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде қарастырылған. Бүл қылмыстарға мыналар жатады: заңсыз түсік түсіру; науқасқа көмек көрсетпеу; дәрігерлікпен заңсыз айналысу; эпидемияларға қарсы күресу мақсатында белгіленген ережелерді бүзу; есірткі заттар мен басқа да күшті әсер ететін және улы заттарды дайын-дау немесе сату; әйелдерді немесе еркектерді медициналық көрсеткіштері болмаса да үрықтандыру қабілетінен айыру (стерилизация), сондай-ақ билігін немесе қызмет жағдайын пайдаланып қиянат жасау және жалған меди-циналық қүжаттар беру (қызметтегі арамзалық).

Заңсыз түсік түсіру. Емдеу мекемесшен тыс жерде дәрігер немесе жоғары медициналық білімі жоқ адам түсірген түсік (аборт) заңсыз деп танылады. Зардап шегушінің өлуі немесе өзге де ауыр зардаптар шегуі, сондай-ақ мүндай түсіктүсірудің талай рет қайталануы кінәны ауырлата түседі. Дәрігер ауруханадан тыс жерде түсік түсіргені үшін ол мүны өте қажет болған жағдайда, мысалы, адамның өмірін сақтау керек болып, ал оны емдеу мекемесіне жеткізуге мүмкіндік жоқ 5олған жағдайда ғана жауапқа тартылмайды. Науқасқа көмек көрсетпоу. Заң бойынша немесе арнаулы ереже бойынши дәрігерлік көмек көрсетуге міндетті адамның дәлелді оебепсіз ондай көмек көрсетпеуі де жауапқа тартылуға тиіс. Гек дәрігер ғана емес, сонымен қатар басқа да медицина қызметкерлері: акушер, фельдшер, медициналық бике де сондай адамдар болуы мүмкін. Науқастың өлуі немесе өміріне қатер төнуі және өзге де ауыр зар-даптарға үшырауы ондай адамның кінәсын ауырлата түседі. Жалпы алғанда медицина және фармацувтига қызмет-керлерінің кез келгені азаматтарға жолда, көшеде келе жатқанда, өзге де қоғамдық орындарда, үйінде, т.б. жерлерде шүғыл медициналық көмек көрсетуге міндетті. Бүл арада кез келген мамандықтағы дәрігер жайында айтылып отыр. Көмек көрсетпеуге дәрігердің өзінің ауру болуы немесе басқа бір ауыр науқасты тастап кете алмауы ғана дәлелді себеп бола алады. Себептің дәлелді болуы туралы мәселе әрбір нақты жағдайда істің барлық мән-жайын әбден зерт-тегеннен кейін ғана шешіледі.

Дәрігерлікпен заңсыз айналысу - тиісті медициналық білімі жоқ адамның дәрігерлікпен айналысуды кәсіп етуі. Жалпы заң бойынша белгіленген тәртіппен рүқсат етілмеген адамның емшілік және фармацевтикалық жүмыс-пен айналысуына тыйым салынған. Мүндай адамдарды ар-наулы білімі туралы қүжаттарын тексермей жүмысқа қабыл-даған лауазымды адамдар да қылмыстық жауапқа тартылады.

Эпидемияларға қарсы күресу мақсатында-белгіленген ережелерді бүзу. Бүл ережелерді бүзушыларға медицина қызметкерлері ғана емес, басқа адамдар да (мысалы, көлік қызметкерлері, әр түрлі мекемелердің, кәсіпорындар мен үйымдардың лауазымды адамдары, т.б.) жатады.

Қызметкерлер мүндай жағдайларда ережелерді бүзу эпи-демиялық аурулардың таралуына апарып соқса немесе олардың таралуының нақты қатері төнсе, қылмысты жауапқа тар-тылады. Ережелердін бүзылуы өте жүқпалы ауруларды жасырудан, алдын ала егуден жалтарудан, карантин режимін бүзудан, т.б. көрінуі мүмкін.

Есірткі заттар мен басқа да күшті әсерететін және улы заттарды дайындау нем е с е с а т у. Қылмыстық кодекстегі бүл баптың медицина қызметкерлеріне тікелей қатысы жоқ. Алайда оның мәтінінде ондай заттарды өндіру, сақтау, беру, есепке алу, тасымалдау және жіберу ережелерін бүзудың да жазаланатыны айтылған. Бүлардын бірінші кезекте фармацевтерге қатысы бар, алайда дәрігерлердің, фельдшерлердщ және медициналық бикелердің у мен есірткілерді заңсыз сүрап алып, оларды пайдакүнемдік, қылмыстық мақсаттарда қолдануы мүмкш.

Әйелдер мен еркектерді үрықтандыру қабілетінен айыруешқандаймедициналықкөрсеткіштерсіз жүрпзілсе, денеге қасақана түсірілген ауыр жарақат деп қаралады. Мүндай жағдайларда дәрігер жауапқа тартылуы мүмкін.

Билігін немесе қызмет жағдайьн пайдаланып қиянат жасау мен жалған медициналық қүжаттар берудің медицина қызметкерлеріне тікелей қатынасы болмаса да, кейбір жағдайда олар осы істер бойынша жауапқа тартылуы ықтимал. Дәрігер өзінің қызмет жағдайын қызмет мүдделеріне қайшы келетін түрғыда пайдаланып, одан мемлекеттік және қоғамдық мүдделерге немесе азаматтардың денсаулығына елеулі зиян келтірілгені анықталса, оның билікті немесе қызмет жағдайын пайдаланып қиянат жасау деп танылуы мумкн. Бүлайша қиянат жасау белсенді әрекет етуден ғана емес, сонымен қатар кінәлы адамның өзіне қызмет бойынша жүктелген мшдеттерді қасақана орындамай, әрекетсіздік танытуынан да көрінуі мүмкш.

Адамдарға рүқсат етілмеген эксперименттер жасау да қылмыстың осы түрінежатқызылады. Әрине, медицина тәжірибесінде дәрігерлер Денсаулық сақтау министрлігі рүқсат еткен диагностика, алдын алу және емдеу әдістерін қолдануға тиіс. Науқас адамды емдеу мүдделері үшін оның өз келісімімен, ал он алты жасқа толмаған науқастар немесе психика-лық ауруға шалдыққандар жөнінде олардың ата-аналарының, қамқоршылары мен қорғаншыларының рұқсаты бойынша диагностиканың, алдын алу мен емдеудің жаңа және ғылы-ми непзделген, бірақ жалпыға бірдей қолдануға әлі рүқсат етілмеген әдістер мен дәрі-дәрмектерді қолдануға болады. Сондай-ақ қазірдің өзінде тәжірибеге енгізілген күрделі емдеу әдістерін жүргізу және операциялар жасау науқастар-дың немесе олардың заңды өкілдерінің келісімімен ғана жүзеге асырылуы мүмшн. Тек ерекше жағдайларда ғана, операцияжасауды кешіктіру науқастың өміріне қатер төндіретін, ал ата-анасының немесе қамқоршыларының, сондай-ақ науқастың өзінің (мысалы, ол ес-түсін білмей жатқанда) келісімін алу мүмкін емес болғанда ғана заңда ондай келісім алмай-ақ шүғыл операция жасауға рүқсат етіледі.

Лауазымды адамның пайдакүнемдік мақсатпен немесе өзге де қара басының қамы үшін ресми қүжаттарға көрінеу жалған мәліметтер енгізу, оны қолдан жасауы мен өшіріп тастауы немесе мерзімін өзгертуі, сондай-ақ көрінеу жалған қүжаттар жасап беруі қызметтегі арамзалыққа жатқызыла-ды. Дәрігерлер жөнінде бүл орайда амбулаториялық науқастардың есеп кітабы, жарақатты науқастың карточкасы, еңбекке уақытша жарамсыздық туралы парақ, науқас тарихы, операция журналы, мүгедектік туралы қүжаттар, аурулық туралы куәлік (әскерге шақырылушылар мен әскери қызметшілер үшін) жәче басқалары сияқты медициналық қүжаттар айтылуы мүмкін.


Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1. Медициналық қызметке байланысты қасақана жасалатын қылмыстар.


Ұсынылатын нормативтік актілер

1ҚР ның Конституциясы 2007ж

2.ҚР сының «ҚР сының Президенті туралы» Конституцяилық заңы//

3.ҚР ның Үкіметі туралы заң 2006ж

2. Негізгі әдебиеттер

1. Г.М.Төлепбергенова, Б.А.Дүкенбаева. Сот медицина пәнінен студенттерге арналған оқу әдістемелік құралы (каз., рус.).- Алматы, 2009.-183б.

2. Г.М.Төлепбергенова, Сот медицина пәнінен дәрістер жиынтығы (каз).- Алматы, 2006.-91б.

3. Қаракөбенов Қ.Д. Сот медицинасы. Оқулық .- Алматы, 1996.-319б.

2.Судебная медицина. Учебник / В. Н. Крюков, Л.М. Бедрин. Москва «Медицина», 2005 – 474 с.

3. Практикум по судебной медицины. Г.П. Джуваляков, Д.В. Сундуков. Ростов-на-Дону «Феникс», 2006.

4. Судебная медицина. Ю.Д. Гурочкин, Ю.И. Соседко. Москва «Эксмо», 2006.

5. Попов В.Л., Судебная медицина, Учебник, Санкт-Петербург, 2002

6. Томилин В.В., Пашинян А.П. Руководство по судебной медицине. Москва, 2000.

7. Задачи и тестовые задания по судебной медицине. Под редакцией Ю.И.Пиголкина. Москва. «Гзотар-мед» 2004.

8. Учебное пособие для практических занятий по судебной медицине. Под редакцией Ю.И. Пиголкина. Москва. «Гзотар-мед». 2004.

9. Судебная медицина в схемах и рисунках. Г.А. Пашинян, П.О. Ромадановский. Москва. «Гзотар-мед», 2004.


14 –тақырып. Медицина қызметкерлерінің абайламай жасаған әрекеттері.

1. Медицина қызметкерлерінің абайламай жасаған әрекеттері.


Адамның нақты жағдайда өз мінез-қүлқының қоғамға қауіпті салдары болатынын біле түрып, оның алдын алуға мән бермеуі немесе оны білуге тиіс болса да, мүлде бейхабар болуы, сөйтіп әрекет етуі немесе әрекет етпеуі абайламай жасалған қылмыс деп түсініледі. Кінәлы адам өз әрекетінің немесе әрекетсіздігінің салдарынан қоғамға қауіп төнетінін біліп, бірақ оны болғызбауға жеңіл-желпі, мән бермей қараған өркөкіректік көрсетуі себепті немесе оның мүндай зардаптарға үшырататынын білуге тиіс болса да, оны аңғармаған салдыр-салақтығы себебі абайламай қылмыс жасауы мүмкін.

Дәрігерлердің абайламай немесе салдыр-салақтықпен істелген әрекеттері көбінесе қызметтегі қылмыс – немқұрайлық деп бағаланады. Медицина қызметкерін абайламаға-нынан, немқүрайдылығынан немесе салдыр-салақтығынан қылмыс жасады деп тану үшін оның әрекеттері (немесе әре-кетсіздігі) мен емдеудің ақыры жаман болуы арасындағы себепті байланыс дәлелденуге тиіс. Емдеудің ақыры жаман болуы көбінесе түрлі себептерге: медициналық көмекті кешігіп сүрауға, аурудың ауыр, қауіпті болуы мен тез бел алуына, т.б. байланысты болуы мүмкін. Нақ сондықтан да дәрігердің абайламай әрекет етуіне қатысты істердің көпшілігі алдын ала тергеу сатысында қысқартылады. Өйткені тергеуде дәрігердің әрекеттері мен емдеу нәтижелерінің нашар болуы арасын-дағы тікелей себепті байланыс анықталмайды.

Дәрігерлердің оларды немқүрайдылығы ушін жауапқа тартуға негіз болуы мумкін абайламай жасаған әрекеттері мейлінші алуан түрлі болады. Науқастын жеткіліксіз тексерілуі жиі кездеседі. Оның өмір мен ауру анамнезінің нашар жиналып, нашар жазылуынан, қарапайым диагностикалық әрекеттердің (тамыр соғысын зерттеу, қан қысымын өлшеу, т.т.) және негізгі лабораториялық зерітеулердің (қанға, несепке талдау жасау, рентгенге тусіру, т.т.) орындалмауынан көрінуі мүмкін.

Науқасты маман дәрігер қарағанда оның кәсіптік қызметінде дағдылы жөне міндетті болып табылатын тәсілдер мен өдістерді, соның ішінде аспаптармен зерттеуді де қолданбай тексеруі жеткіліксіз болады. Бастапқыда жіберілген бұл олқулықтар негізгі аурудың, оның асқынуының немесе оған қосылған елеулі аурудың диагноз қойылмауына немесе дүрыс қойылмауына, ақырыида, дурыс диагноздың кешіктіріліп қойылуына әкеп соғуы мүмкін. Диагноздың қойылмауы немесе дүрыс қойылмауы ауруханаға жатқызып емдеуден бас тартуға немесе оны кешіктіріп жасауға, тасымалдау ережелерінің бүзылуына, кеш емдеуге немесе дүрыс емдемеуге се-беп болуы ықтимал.

Емдеудегі кемшіліктер де көп кездеседі. Бүған белгілі бір араласудың -көбінесе операциялардың, дәрі-дәрмектердің дүрыс немесе дер кезінде тағайындалмауын, емдеу мөлшерінің арттырылуын, бір препараттың басқасымен орынсыз ауыстырылуын, сыйыспайтын дәрілердін тағайындалуын, оларды енгізудің теріс әдістерін, өзге топтағы немесе жарам-сыз қан қүйылуын және басқаларын жатқызуға болады.

Ауыр науқастардың халін үнемі, түрақты бақылап отырудың болмауы да емдеудегі кемшілікке жатқызылады, ал соның салдарынан мүндай аурулардын жағдайы кенет нашарлап кеткен кезде олардың өмірін сақтап қалу жөнінде дер кезінде шаралар қолданылмайды.

Хирургиялық операциялар жасау тәртібіне тоқтала кеткен жөн. Хирургтерге дағдылы өзіне-өзі сенген өрекеттер операцияға жүрдім-бардым, үстіртін дайындалу, оны техникалық жағынан дүрыс өткізбеу болуы мүмкін. Дәрігердіц өзі әлі білмейтін техникалық тәсілдермен операцияны өз бетінше жасау өрекеттері де менменсу деп саналады. Ішкі қуыстарда, операция жасалған жараларда бөгде заттардың қалдырылуы да соған жатқызылады.

Медициналық қүжаттардың салақ жүргізілуінен де нем қүрайлық байқалуы мүмкін. Бүл арада ең алдымен науқас тарихы айтылып отыр, ал ол ауруханада жатқан науқастың негізгі қүжаты болып табылады. Оньщ емдеу, ғылыми-тәжірибелік және заң жағынан маңызы бар. Егер науқастың немесе оның туыстарының дәрігерлермен келіспеушілігі болса немесе науқас қылмыстың қүрбаны болса, сондай-ақ оның өзі қылмыскер болып шықса, науқас тарихы айғақ көзіне айналары ақиқат. Диагноздың қысқартылып жазылуы, дене жақтарының дүрыс көрсетілмеуі (оң жақтың орнына сол жақ және керісінше көрсетілуі), басқа емдеу мекемесіне ауыстырылатын немесе өлген науқастардың ауруы туралы қорытынды пікірдін (эпикриз) қысқаша жазылуы, т.б. салақтық көрінісі болады.

Медициналық қызметтегі әр түрлі кемшіліктер білімсіздіктің, яғни дәрігердің медициналық сауатсыздығының салдарынан болуы мүмкін. Білімсіздік салдарынан жасалған әрекеттердің зардаптарын қателік және оның үстіне жазатайым оқиға деп бағалауға болмайды. Бірқатар жағдайларда кінәлылар науқасқа келтірілген зиянды зардаптарына қарай, немқүрайдылығы үшін әкімшілік жауапкершілікке ғана емес, қылмысты жауапқа да тартылуы мүмкін.

Дөрігерлік қателіктер. Дәрігердің арам ойсыз байқамай адасуы дәрігерлік к,ателік деп түсініледі. Ал оған медицина-лық білімінің жеткіліксіздігі, диагностика мен емдеудің жетілдірілмегендігі немесе оның объективті түрде қиын жағдайларда жүмыс істеуі себеп болуы мүмкін. Бүл жағдайда дәрігер науқастың денсаулығына шарасыздықтан зиян келтіреді. Демек, дәрігер қасақана немесе абайламай (салақтықпен, менменсіп) әрекет жасамағанда ғана оны қателескен деу-ге болады.

Дәрігерлік қателіктер ішінен диагаоз қою мен емдеудегі қателіктерді атап көрсетуге болады. Диагноз қоюдагы қателіктер медициналық білімнің жетілмегендігі, дәрігерде диагноз қоюға қажетті қүралдардың болмауы, объективті жағдайлардың қиындығы, тексеру үшін уақыттың жеткі-ліксіздігі, аурудың симптомсыз немесе ауытқып өтуі, науқастың естүссіз ауыр жағдайда жатуы немесе оның мүлде мас болуы, пациенттің тексерілуден бас тартуы немесе оның дәрігерге кеш көрінуі, дәрігер даярлығының жеткіліксіздігі және тәжірибесінің болмауы салдарынан орын алуы мүмкін.

Емдеудегі қателіктер диагноз қоюдағы қателіктерден сирегірек кездеседі және кейде басқа дәрігердің диагнозды дүрыс қоймауынан, лабораториялық зерттеулердің нәтижелерін асыра бағалаудан немесе жете бағаламаудан болады. Қатерлі зардаптарға үшырататын қателіктердің ең көбі акушер-гинекологтар мен хирургтардың тәжірибесінде, әсіресе, күрделі және жедел операциялар жасаған жағдайларда кез-деседі. Ірі қан тамырларын, несеп жолын, нервілерді байқамай кесіп жіберу, қан тамырларын байлайтын жіптердщ (лигатуралар) кеаліп немесе сырғып кетуі және басқа да техни-калық қателіктер ең тәжірибелі деген клиника дәрігврлерінің тәжірибесінде де кездеседі.

Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1. Емдеудегі кемшіліктер.

2. Емдеудегі қателіктер.

Ұсынылатын нормативтік актілер

1ҚР ның Конституциясы 2007ж

2.ҚР сының «ҚР сының Президенті туралы» Конституцяилық заңы//

3.ҚР ның Үкіметі туралы заң 2006ж
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Похожие:

Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі

Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
Азаматтық құқықтың ғылым,әдебиет және өнер т б туындыларын пайдалануға байланысты туындайтын қарым қатынастарды реттейтін саласы
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
Азаматтық құқықтың ғылым,әдебиет және өнер т б туындыларын пайдалануға байланысты туындайтын қарым қатынастарды реттейтін саласы
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінің Қазақстан тарихы кафедрасының отырысында
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
Лист утверждения к рабочей ф со пгу 18. 1/06 программе дисциплины разработанной на основании
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
Стандарттау, метрология және сертификаттау мамандығының студенттерге арналған «Сапа менеджменті жүйелері»
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының Ғылым және білім министірлігі
«Ветеринариялық санитариялық сараптаудағы топографиялық анатомия және лимфа жүйесі» бойынша бағдарламасы
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
В020300 «тарих» мамандығы үшін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты арнайы пәннің типтік бағдарламасының негізінде жасалған....
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан Республикасының ғылым және білім министірлігі
М070300 «Ақпарақаттық жүйелер» мамандығы бойынша мемлекеттік емтихан пәндерінің тізімі
Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі iconҚазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
«Қазақстандағы ХХ ғ Шетел кәсіпкерлігінің қалыптасу тарихы» пәнінің оқу-әдістемелік кешені
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница