Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді




НазваниеДиссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді
страница4/4
К М Булатова
Дата конвертации06.02.2016
Размер0.64 Mb.
ТипДиссертация
источникhttp://kiz.kz/user_content/upload/Zashita/Avtoreferat_Yusaevoy D.A.doc
1   2   3   4

ҚОРЫТЫНДЫ


1. Электрофорез әдісімен күнбағыс дәнінің қор белогы гелиантининді бөліп алудың және белоктық сынамаларды дайындаудың (рН 6,9 ортада, алдын-ала майсыздандырмай, трис HCl буферімен тікелей экстракциялау) және белокты электрофорез әдісі арқылы фракциялау жағдайы (Laemmli әдісімен өзгертілген (1970), 12% полиакриламидті гелі) анықталды, белоктық спектрлардағы компоненттерді тіркеу жүйесі (А зонасы ҚЭЖ 20-34, В зонасы ҚЭЖ 39-58, С зонасы 62-94 компоненттер қатарынан тұрады) жасалды.

2. Гелиантининнің спектрлары бойынша күнбағыстың 5 сортына идентификациялау жүргізіліп, олардын полиморфтылық деңгейі анықталды. Атап айтсақ, Скороспелый 40 сорты (пайыздық қатынасы 65;20;15) 3 биотиптен, Жайна сорты да (пайыздық қатынасы 47,7;24,4;25,9) 3 биотиптен, сондай-ақ, Гулбагыс сорты да ( пайыздық қатынасы 48,2;31,0;20,8) биотиптен, ал Заря сорты 4 биотиптен ( пайыздық қатынасы 45,8;25;20,8;8,3), Белоснежный сорты (51,0;49,0) 2 биотиптен тұратындығы көрсетілді.

3. Гелиантинин спектрлары негізінде 16 ата-аналық линиялардың тазалығына бақылау жүргізілді, экологиялық сортсынақтың 64 сорты мен будандары идентификацияланды, ЖШС «ШҚАШҒЗИ» селекциясының 4 буданының (Казахстанский 1, Казахстанский 5, Солнечный 20, Юбилейный 40) аталық түрлерінің маркерлік компоненттері анықталды.

Бұл зерттеудің нәтижесінде "Күнбағыстың F1 ұрпағының будандасу деңгейі және өздігінен тозаңданатын линиялар тазалығы мен біркелкілігін бағалау тәсілі", патентін алу үшін талапнама дайындалды, тіркелген №2008 (0043) 21.04.2008 жылдан.

4. Кластерлі талдау әдісі бойынша өздігінен тозаңданатын аналық линиялар белок құрамы, бос пролин және өсу мерзімінің ұзақтығы бойынша 4 топқа бөлінді. Ең көп жинақталған линиялар саны өсу мерзімінің ұзақтығы 92 –ден 95 күн аралығындағы топта орналасқан. Аталық түрлердің коллекциялық үлгілері 6 кластерден тұрады. Мұнда дәндегі белок құрамы 16,5 – тен 20,6 % - ға дейін, бос пролин деңгейі 20,0 мг%-тен 55,4%-ке дейін ауытқыса, өсу мерзімінің ұзақтығы 92 –ден 102 күн аралын көрсетті.

5. Экзогенді элиситор (салицил қышқылы) әсеріне жауап ретінде екі жапырақшалы өскіндерде қатынасты электрофоретикалық жылжымалылығы 51 және 62-ге тең. анодты пероксидаза изоформдарының белсенділігі күнбағыстың төзімді үлгілерінде бақылаумен салыстырғанда артады.

6. Күнбағыстың 173 өздігінен тозаңданатын линиялары, сортары мен будандарының майлылығы, белок құрамы мен бос пролин деңгейі бойынша биохимиялық бағалаулар жүргізілді. Өсу мерзімінің ұзақтығы мен дәндегі белок және бос пролин мөлшерлерімен кері байланыста (r=-0,5; - 0,65, сәйкес), ал майлылығы мен өнімділігі арасында оң байланыс (r=0.6) белгіленсе, майлылығы мен бос пролин арасында теріс корреляция (r =-065), анықталды.


СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ІС-ТӘЖІРИБЕГЕ ҰСЫНЫСТАР


  1. Күнбағыстың Жайна, Гульбагыс, Заря және Скороспелый 40 сорттары селекцияда генетикалық әртүрліліктің көзі ретінде пайдалануға ұсынылады.

  2. Күнбағыстың сорттарының тұқымшаруашылығы процесінде типтілікті бағалауда грунттық бақылау мен қатар дәндегі белок қоры –гелиантининнің құрамы бойынша жүргізу ұсынылады.

  3. Будандардың ғылыми-зерттеу мекемелері – оригинаторларына және мамандандырылған тұқымшығару шаруашылықтарына тұқымның сапасы мен типтілігін сақтау шараларын жүргізу үшін линиялардың тазалығы мен типтілігін және күнбағыстың F1 буданы тұқымдарының будандасу деңгейін гелиантинннің электрофоретикалық спектры бойынша анықтайтын зертханалық әдісі ұсынылады.

  4. Тұқымдағы бос пролин деңгейі күнбағыстың тезпісушілік селекциясында перспективті болып табылады.



Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған ғылыми еңбектер тізімі.


  1. Юсаева Д.А., Булатова К.М.. Күнбағыс сорттарын идентификациялаудағы гелиантинин полиморфизмі //ҚазҰУ Хабаршысы., биология сериясы.- №3 (33).-2007.- 48-52 б.

  2. Юсаева Д.А., Болатова К.М. Күнбағыстың ерте және тез пісетін түрлерінің биохимиялық ерекшеліктері. // С.Торайғыров атындағы ПМУ Хабаршысы. Химия –биологиялық сериясы, 2008., №1.-188-197б.

  3. Юсаева Д.А., Булатова К. Тұқымдардың сапасы мен өздігінен тозаңданатын линиялар тазалығын бағалаудағы күнбағыс гелиантинині. СМУ Хабаршысы. «Жаратылыстану ғылымдары» сериясы. -2009. № (1). 159-165б.

  4. Юсаева Д.А., Булатова., Дидоренко С.В. Электрофорез гелиантинина в идентификации сортов подсолнечника. // Сборник тезисов Международной научно-практической конференции: Научные основы производства конкурентноспособной продукции сельского хозяйства. Усть-Каменогорск. 2005. С.227-228.

  5. Булатова К.М., Юсаева Д.А, Муратов А.И. Биохимические особенности скороспелых и раннеспелых форм подсолнечника //Сб. тез. и докл. Республиканской научно-теоретической конференции «Сейфуллинские чтения–3» , посвященной 50-летию основания КазГАТУ им. Сейфуллина. - Астана.- 2007.- С.91.

  6. Юсаева Д.А. Күнбағыс селекциясы мен тұқымшаруашылығындағы белоктық маркерлер. //Сб. тез. и докл. Республиканской научно-теоретической конференции «Сейфуллинские чтения – 4», посвященной 50-летию основания КазГАТУ им. .Сейфуллина. - Астана.- 2008.- С. 101.

  7. Юсаева Д.А. Күнбағыстың өскіндеріне экзогенді элиситорлармен әсер еткендегі пероксидаза ферментінің өзгеруі. «Өсімдік шаруашылығы мен егіншіліктің өзекті мәселелері» атты жас ғалымдар мен аспиранттардың IV халықаралық конференциясы (2009 жыл 3-4желтоқсан). Алмалыбақ, 2009. 197-198б.

Патент алу үшін берілген талапнама

Булатова К.М., Юсаева Д.А. "Күнбағыстың F1 ұрпағының будандасу деңгейі мен өздігінен тозаңданатын линиялар тазалығы мен біркелкілігін бағалау тәсілі" патенттік талапнамасы, тіркелген № 2008/0043.1


ЮСАЕВА ДАМИРА АНАРБЕКОВНА


«Использование физиолого-биохимических методов в селекции и семеноводстве подсолнечника»


Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук по специальности 06.01.05 –Селекция и семеноводство


Резюме


Цель исследований: Cовершенствование селекции и семеноводства подсолнечника на основе физиолого-биохимических методов.

Задачи исследований:

  • Выявить оптимальные условия выделения запасных белков семян подсолнечника, подготовки белковой пробы, фракционирования методом электрофореза, разработка системы регистрации компонентов белкового спектра;

  • Определить степень полиморфности сортов подсолнечника на основе биохимических маркеров;

  • Установить однородность и чистоту родительских линий гибридов подсолнечника по спектру запасного белка семян –гелиантинина;

  • Разработать биохимический способ контроля уровня гибридности семян гибридов подсолнечника;

  • Установить сходство –различие коллекционных линий материнского и отцовского типа по биохимическим и хозяйственно-ценным признакам;

  • Изучить биохимические показатели самоопыленных линий, сортов и гибридов подсолнечника, установить их ценные взаимосвязи с селекционными признаками.

Научная новизна исследований: Разработаны методы дифференциации сортов, гибридов и коллекционных образцов подсолнечника, на основе белковых спектров, биохимических показателей начато изучение генофонда подсолнечника , выявлены маркерные признаки для практической селекции. Впервые в Казахстане проведена идентификация сортов, гибридов и линий подсолнечника и определена поэтапность применения биохимических маркеров в семеноводстве.

Результаты исследований: Выявлены оптимальные условия выделения запасных белков семян подсолнечника – гелиантининов, подготовки белковой пробы (рН среды 6,9, без предварительного обезжирования, прямая экстракция трис HCl буфером) условия фракционирования методом электрофореза (в модификации Laemmli (1970), 12% полиакриламидном геле), разработана система регистрации компонентов в белковом спектре (зона А включает компоненты с ОЭП 20-34, зона В - с ОЭП 39-58, зона С – с ОЭП 62-94 ).

Проведена идентификация 5 сортов подсолнечника по спектру гелиантинина, установлена степень их полиморфности. Показано, что сорт Скороспелый 40 состоит из 3 биотипов ( с соотношением 65:20:15%), сорт Жайна также состоит из 3 биотипов (47,7:24,4:25,9%). В сорте Гулбагыс выявлено 3 основных биотипа, с процентным соотношением 48,2; 31,0 и 20,8 %, в сорте Заря выявлено 4 биотипа (с соотношением 45,8;25; 20,8; 8,3%), сорт Белоснежный включает 2 биотипа (51,0; 49,0%).

На основе спектра гелиантинина проведен контроль чистоты 16 родительских линий, идентифицированы 64 сорта и гибрида экологического сортоиспытания, выявлены маркерные компоненты отцовской линии в спектре белков 4 гибридов селекции ВКНИИСХ (Казахстанский 1, Казахстанский 5, Солнечный 20, Юбилейный 40).

В результате этих исследований подана заявка на патент «Способ оценки типичности и чистоты самоопыленных линий и уровня гибридности F1 семян подсолнечника», регистрационный № 2008(0043) от 21.04. 2008г.

Методом кластерного анализа коллекционные линии материнской формы распределены на 4 группы в зависимости от содержания белка и свободного пролина в зерне, по длине вегетационного периода. Наибольшее число линий представлено в группе скороспелых форм с длиной вегетационного периода от 92-95 дней. Коллекционные линий отцовской формы распределились в 6 кластерах с варьированием содержания белка в семенах от 16,5 до 20,6%, свободного пролина от 20,0 до 55,4 мг%, длиной вегетационного периода от 92 до 112 дней.

У устойчивых к болезням форм подсолнечника относительная активность анодных изоформ пероксидазы семядольных листьев с ОЭП 51 и 62 повышается в ответ на воздействие экзогенного элиситора (салициловой кислоты).

Проведена биохимическая оценка 173 самоопыленных линий, гибридов и сортов подсолнечника по масличности, содержанию белка, свободного пролина в семенах. Уровень белка и свободного пролина в семенах отрицательно коррелируют с длиной вегетационного периода (r = -0,5; 0,65, соответственно) между масличностью и урожайностью отмечена положительная корреляция (r=0.6), тогда как с уровнем свободного пролина и масличностью наблюдается отрицательная взаимосвязь ((r= -0.65).


YUSAEVA DAMIRA ANARBEKOVNA


« Physiological and biochemical methods using in breeding and seed growing of sunflower»

Abstract of a dissertation for the degree of Candidate of Biological Sciences on specialty 06.01.05 –Breeding and Seed growing

Summary

Aim of investigations: To improve the sunflower breeding and seed growing on the base of physiological and biochemical methods.

Tasks of investigations:

-To reveal the optimal conditions of sunflower seed storage protein, the protein probe preparing, fractionating by electrophoresis method, to develop the system of protein spectrum components;

-To determine the level of sunflower varieties polymorphism on the base of biochemical markers;

-To establish the uniformity and purity of parental lines of sunflower hybrids on seeds storage protein -helianthinin;

To develop the biochemical way of sunflower seeds hybridity level control;

-To establish the similarity-difference of maternal and paternal type collection material on biochemical and economical-value traits;

-To study the biochemical indices of selfpollinated lines, varieties and hybrids of sunflower, to determine their value linkage with breeding traits;

Scientific novelty of investigations: Methods of differentiating varieties, hybrids and collection samples of sunflower were developed, on the base of protein spectrum and biochemical indices was started sunflower genefund studying, the marker traits for the practical breeding were revealed. For the first time in the Kazakhstan identification of sunflower varieties, hybrids and lines was done, tirms of using biochemical markers in seed growing was determined.

Results of investigations: The optimal comditions of sunflower seeds storage protein –helianthinin exstraction and protein sample preparing (pH of medium 6,9, without preliminary defatting, direct extraction by TRIS HCl buffer), the protocol of electrophoresis fractionating(modified method Laemmli,1970,12% PAAG) were determined, the system of protein spectrum components registration (subgroup A with components having comparing electrophoretic mobility –CEM -20-34, subgroup B – with components’ CEM 39-58, subgroup C, CEM 62-94).

Identification of 5 sunflower varieties on the base of helianthinin spectrum was done and the level of their polymorphism was established.

It was shown that variety Skorospely 40consist from 3 biotypes (with ratio 60:20:15%), variety Zhayna consist from 3 biotypes (47,7:24,4:25,9%) too. In the variety Gulbagys were revealed 3 main biotypes with percent ratio 48,2: 31,0:28,8%, in the variety Zarya 4 biotypes were revealed (with ratio 45,8:25,0:20,8%), variety Belosnezhny inckude 2 biotypes (51,0:49,0%).

Thanks to helianthinin spectrum the purity testing of 16 parental lines was carried out, 64 varieties and hybrids of ecological variety testing nurserywere identified, the marker components of fathers line in the spectrum of VKNIISKH hybrids (Kazakhstanskiy 1, Kazakhstanskiy 5, Solnechny 20, Yubileyny 40)

In the results of these investigations the document for patent “ The way of scoring the trueness tu type, and purity of self pollinated sunflower lines and level of F1hybrid seeds”, were passed, registration № 2008(0043) from 21.04.2008.

Dy the method of claster analysis the collection lines of maternal form dispersed for 4 groups in dependence of protein and free proline content in seeds, on vegetation period length. The most lines number were in the early ripening group with the length of vegetation period from 92-95 days. Collection lines of paternal form dispersed in 6 clasters with seeds protein content varied from 16.5 to 20.6%, free proline content varied from 20.0 to 55.4 mg/%, vegetation period length varied from 92 to 112 days.

Relative activity of anode izoperoxidases with REM 51 and 62 are increased in the cotyledon’s leaves of resistant to deseases sunflower form as a reflex to the effect of exogene elicitors (salysilic acid).

The biochemical testing of 173 felfpollinated lines, hybrids and varieties of sunflower seeds on oiliness, content of protein and free proline. The level of protein and free proline negative correlated with vegetation period length ((r = -0,5; 0,65, accordingly), between oiliness and yielding positive linkage is marked(r=0.6), were the level of free proline negative linked with oiliness ((r= -0.65).

1   2   3   4

Похожие:

Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconДиссертациялық жұмыс Қазақ Ұлтық Аграрлық Университетінде жүргізілді
Диссертация «19» қараша 2010 жылы Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының жанынан құрылған бд 55. 05....
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconДиссертация 12 мамырда 2009 ж сағат 14 00 «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты»
Диссертациялық жұмыс: Қазақстан республикасының ауыл шаруашылық министрлігі «ҚазАгроИнновация» АҚ «Қазақ өсімдік қорғау және карантин...
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconАбдуллаев Әбибулла Асанбайұлы Жаздық қатты бидайды сандық белгілерінің селекциялық және генетикалық көрсеткіштері арқылы сұрыптау тиімділігі
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында орындалған
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconКурс зу-11-1 № Циклы тк № Пәндердің атауы
Постреквизиттер: Егіншілік және өсімдік шаруашылығы, топырақты эрозиядан қорғау, жерді
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconОңтүстік-Батыс мал және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты
Тоо «юго-западный Научно-исследовательский институт животноводства и растениеводства»
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconТопырақ жабынының қазіргі кездегі жағдайы, топырақ құнарлылығын сақтау және қалпына келтіру
...
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconАқан Жұнысов, Солтүстік Қазақстан өсімдік және мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының доценті Руслан Шәріпов
Ылдан-жылға құс басы көбейіп, бұл саладан өндірілетін өнім көлемі де өсіп келеді. 2000 жылдан 2012 жылға дейін құс басының саны 70...
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді icon1. Зерттеу тақырыбының өзектілігі және оның жалпы ғылыми, жалпы мемлекеттік бағдарламалармен (практикалық және ғылым мен техника дамуының сұраныстарымен) байланысы
Д. 14. 31. 03. Диссертациялық кеңесте қорғалатын ҚҰлбарақов сәмен Оразғалиұлының 10. 01. 02 – қазақ әдебиеті мамандығы бойынша филология...
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconАлтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу
Диссертациялық жұмыс «Астана медицина университеті» АҚ Радиобиология ғылыми орталығында және Қр бғм жалпы генетика және цитология...
Диссертациялық жұмыс Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының «Аналитикалық зертханасында» жүргізілді iconДиссертация Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ғылыми-техникалық кітапханасында танысуға болады
Диссертациялық жұмыс Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті Тарих, құқық және экономика институтының «Тарих, саясаттану...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница