Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу




Скачать 451.93 Kb.
НазваниеАлтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу
страница4/4
докторы Д С
Дата конвертации05.02.2016
Размер451.93 Kb.
ТипДиссертация
источникhttp://www.amu.kz/science and researches/zdisser/091704D/a_altaeva.doc
1   2   3   4

SUMMARY

Altaeva Nursulu Zakiriyaevna


Dissertation for the degree of candidate of biological sciences

«Cytogenetic study of murine rodents inhabiting

in uranium-mining regions of Akmolinskaya oblast»


03.00.01- radiobiology


Project topicality. Republic of Kazakhstan is ranked as the world’s leading uranium ore reserves. About 25% of the world’s proven uranium ore reserves occur here. Large-scale mining activity of the 20 uranium deposits in Kazakhstan lasted more than 40 years. At that time uranium output approached to about 40% of the total quantity of uranium mined in former USSR. More than 200 million tons of radioactive wastes amassed as mill tailings, dense leaching piles of hydrometallurgical plants’ tailings and unprocessed and processed uranium ore which harmfully impact on the environment and the population health. Strategy of study concerning ecology effects conditioned by ionizing radiation includes as one main element an analysis of genetic processes in natural populations and ecosystems. Therefore analysis of cytogenetic effects of murine rodents inhabiting in influence zones of uranium-mining regions is one of the most important elements of radio-bio-ecological monitoring and are not completed so far.

Research goal is studying of radiation situation in the natural habitat of murine rodents in uranium-mining regions of Akmolinskaya oblast and assessment of cytogenetic effects induced by anthropogenic pollution impact on rodent population.

Research tasks:

  • To carry out a radiometric survey of habitat of murine rodents by gamma radiation equivalent dose rate gauging and alpha- beta-particles flux density determination with simultaneous soil, plants, and water sampling for following analysis of radionuclide content.

  • To determine content of radionuclides in the objects of environment and have cleared dose load of murine rodents inhabiting in investigation region;

  • To examine rate of genomic mutations and chromosomal aberrations in the murine rodents inhabited in conditions of radioactive environmental pollution.

  • To carry out cytogenetic analysis of murine rodent erythrocytes.

Scientific novelty

Radioecological situation in habitats of murine rodents was explored. It was shown that gamma radiation equivalent dose rate 6 times and beta-particle flux density 15 times exceed check measurements. In soil, plant, and water samples the concentrations of 238U, 226Ra, 232Th, and 210Pb exceed the testing level 2 to 52 times.

Absorbed dose by murine rodents inhabited in radioactive contaminated areas exceeds 10 to 19 times control animals.

For the first time murine rodents (Allactaga major Kern., Allactaga saltator Eversman.), inhabited in uranium-mining regions of Akmolinskaya oblast has studied by cytogenetic method. As a result of study of mutational processes in murine rodents it was ascertained that cytogenetic instabilities in bone marrow connected with increase of frequency of occurrence of cells with hyperdiploidy, polyploidy, and chromosomal aberrations. For the first time it is ascertained that the level of blood erythrocytes with micro-nucleus in murine rodents inhabited on radioactive contaminated territories reliably higher than analogues factor for conditional control populations.

Materials and methods

Research of radio-ecological state in the areas of habitat of murine rodents supposes implementation of radiometric survey and sampling of soil, plants, and water. Radiometric survey of dwelling places of murine rodents includes gauging of gamma radiation equivalent dose rate and determination of alpha- and beta-particles surface density of contamination carried out by dosimeter «RКS-01-SОLО» with appropriate blocks of detection.

Cytogenetic effects of radiation were studied by two species of murine rodents (Allactaga major Kern, Allactaga saltator Eversman.) inhabited in uranium-mining regions of Akmolinskaya oblast. Experimental animals were captured on the territory located to the North-East to tailing of Stepnogorsk Mining-Chemical Complex. As a control analogues species of murine rodents inhabited on the territories located 10-20 km apart from Stepnogorsk. Radiometric, radio-spectrometric, radiochemical, cytogenetic, and statistic methods were used in the research work.

Following statements are chosen for defence

1 Cytogenetic instability is reliably higher than the control level for murine rodents inhabited in conditions of chronically low level of radiation.

2 Rate of occurrence of cells with hypodiploidy, hyperdiploidy, polyploidy, and chromosomal aberrations and level of blood erythrocytes with micronucleus in murine rodents inhabiting in uranium-mining regions may be used in bio-indication purposes.

3 Anthropologic contamination of separate areas of habitat for natural populations of animals requires decontamination and territory rehabilitation action plan.

Conclusions

1 In habitat of murine rodents in influence zone of Stepnogorsk Mining-Chemical Complex tailing it is shown that gamma radiation equivalent dose rate and beta-particle flux density exceed from 6 to 15 times check measurements.

2 In soil, plant, and water samples the activity of radionuclides like 238U, 226Ra, 232Th, and 210Pb exceeds the testing level from 2 to 52 times. Dose of ionizing radiation absorbed by murine rodents inhabited in radioactive contaminated areas exceeds from 10 to 19 times the one absorbed by control animals.

3 Big Jerboa (Allactaga major Kern.) inhabited nearby of Stepnogorsk Mining-Chemical Complex tailing has rate of occurrence of cells with hypodiploidy, and hyperdiploidy in hematopoietic tissue which correspondingly 1,85, and 3,5 times exceeds the control level; and this factor of Jerboa (Allactaga saltator Eversman.) is correspondingly 1,7, and и 4,1 times higher than control level.

4 Rate of occurrence of cells with polyploidy in Big Jerboa (Allactaga major Kern.) from radioactively contaminated areas is 2,7 times higher than in control animal; and this factor of Jerboa (Allactaga saltator Eversman.) by 6,4 times exceeds control level.

5 Levels of chromosomal rearrangements of Big Jerboa (Allactaga major Kern.) from trail and control areas are 3,39±0,60% and 0,60±0,19% correspondently; and these factors of Jerboa (Allactaga saltator Eversman.) are 4,63±0,91% and 1,22±0,37%, correspondently which confirms existence of chronic exposure of ionizing radiation.

6 Rate of occurrence of blood erythrocytes with micro-nucleus in murine rodents (Allactaga major Kern. and Allactaga saltator Eversman.) inhabited on radioactive contaminated territories reliably from 2 to 2,6 times higher than analogues factor for conditional control populations.





Басуға 27.05.2010 жылы қол қойылды

Пішіні: 60х84/16 №1 баспаханалық қағаз.

Шартты баспа табағы: 1,0

Таралымы: 100 дана Тапсырыс: 192

____________________________________________________________

«Центр Элит» баспаханасында басылды

010000, Астана қаласы, Бөгенбай даңғылы, 48, тел.: 53-36-37, 31-96-62





1   2   3   4

Похожие:

Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconСабақтың тақырыбы
Биосфера – грекше биос өмір және тіршілік, «Sphaira» (сфера) шар, қоршаған орта деген сөздерінен алынған, яғни жер шарындағы адамзаттың...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconАқмола облысының Государственное учреждение
Согласно плана работы Управления образования Акмолинской области на 2015 год, по итогам проведенного районного тура Республиканского...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconІІ. Биосфераның пайда болуы Биосферадағы тіршіліктің пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар ІІІ
Биосфера – ерекше биос өмір және тіршілік, «Sphaira» (сфера) шар, қоршаған орта деген сөздерінен алынған, яғни жер шарындағы адамзаттың...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconДәріс № Маркетинг ортасын зерттеу
Маркетинг ортасы дегеніміз-ол фирманың маркетинг бөлімінің мақсаты клиенттермен байланысты орнатып,оны үзбей сақтау мүмкіндігімен...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconӘӨЖ: 613. 24(574) семіздікке шалдығУҒА Әсер ететін кейбір факторларды зерттеу
Зерттеу қортындысы бойынша жоғары қамсыздандырылған респонденттер семіздікке 2 есе, ал артық салмаққа 1,5 есе жиі шалдығатындығы...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу iconЖоғары оқу орнынан кейінгі білім беру орталығы
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы маңызды проблемалар, Ұйымдастыру, жоспарлау, ғылыми-зерттеу...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу icon«КЕҢістік» концептісіндегі жер-су атауларының вербалдануы
Теориялық ономастикадағы ұғымдардың бірі – кеңістік. Кеңістік – адамзат тіршілік ететін онтологиялық және ментальдық болмысқа ие...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу icon«КЕҢістік» концептісіндегі жер-су атауларының вербалдануы
Теориялық ономастикадағы ұғымдардың бірі – кеңістік. Кеңістік – адамзат тіршілік ететін онтологиялық және ментальдық болмысқа ие...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу icon1 Тұлғаның қорқынышы мен мазасыздығын
Апаттардың болуы бұл адам психологиясына сол мезетте ғана әсер ететін ситуациялар емес, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын тіршілік бетіндегі...
Алтаева НҰрсҰлу Закирияевна Ақмола облысының уран өндіретін өңірлерінде тіршілік ететін тышқан тәріздес кемірушілерді цитогенетикалық зерттеу icon2-тарау. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асырған кезде мекендейтін және тіршілік ететін қолайлы ортаны қамтамасыз ету
Р 2012 жылғы 13 қаңтардағы №542-iv заңы қараңыз (ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгiзiледі)
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница