МазмұНЫ




НазваниеМазмұНЫ
страница4/7
Дата конвертации07.02.2016
Размер0.86 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://kz.government.kz/docs/prog.doc
1   2   3   4   5   6   7

Дегенмен, 2002 жылы халыққа медициналық қызмет көрсету сапасы төмен күйінде қалып отыр немесе шығын облыстың бір тұрғынына республика бойынша орта есеппен 12000 теңгенің орнына 2320 тенгені құрады. Сондай-ақ, медицина кадрлерімен қамтамасыз ету республика бойынша көрсеткішінен төмен: дəрігерлермен қамтамасыз ету қалалық жерлердегі 10 мың адамға - 39,9, ауылдық жерлерде – республика бойынша орта көрсеткіш 9,2 сəйкес 50,5 жəне 12,2; орта медициналық персонал – 84,4 жəне 28,2 орта республикалық көрсеткіш - 93,0 жəне 44,3. Ауылдық жерлерде əлі де болса гепатит, туберкулез, ішек ауруларын, жаңа пайда болған ісік ауруларын емдеу проблемалары шешілмеген, сондай-ақ мамандар таңдау мүмкіндігі жəне емдеу əдістері жеткіліксіз.



1.3.3. Білім алуға қол жетімділік


Халық кедейлігі индексін құрайтын негізгі элементтердің бірі – білім алуға қол жетімділік болып табылады.

Облыста 2001-2002 оқу жылында 59 мектепке дейінгі балалар мекемесі жұмыс істеді. Ағымдағы жылы олардың саны 2 бірлікке артты. Мектепке дейінгі балалар мекемесіне қажеттіліктің аз болып отыру себебі материалдық жағдайдың тұрақты болмауы салдарынан деп түсіндіріледі. Жұмыссыздық жəне амалсыздан көшіп-қону отбасы бюджетіне əсер етеді, сондай-ақ көптеген отбасылардың мектепке дейінгі балаларының білім алуы есебінен үнемдеуіне тура келеді.

Сондықтан, оған қарамастан облыстың барлық мектептерінде ата-аналар есебінен мектепке дайындық сыныптары ұйымдастырылған. Ағымдағы жылы барлығы 19% балалар онымен қамтылған. Осының салдарынан, əсіресе ауылдық жерлердегі балалар мектепке базалық дайындықсыз барып отыр, бұл мектеп бағдарламасын игеруге қиындық туғызып, бастауыш білім алу сапасына көп əсер етуде. Толық қамтуды қамтамасыз ету үшін бюджеттен мектепке дейінгі дайындық жұмыстарын қаржыландыру мəселесін шешу қажет.

Қазіргі кезеңде облыста 3349 мектеп жасына дейінгі балалар тұратын 59 елді мекенінде мектептер жоқ, сонымен қатар, облыстың 6296 мектеп жасына дейінгі балалар тұратын 60 елді мекенінде тек қана негізгі мектептер, ал 4205 мектеп жасына дейінгі балалар санымен 88 елді мекенінде тек бастауыш мектептер бар. Бұл балалар үшін мектеп жанындағы интернаттар жұмыс істейді жəне балаларды тасу ұйымдастырылған, себебі бұл елді мекендерде нормативке сай мектеп құрылысы жоспарланбаған.

Осыған қарамастан, облыста соңғы 2 жылда 14 мектеп салынып, 16 мектеп ғимаратына күрделі жөндеу жүргізілді, 2005 жылға дейін бұрынғы мектептердің орнына 24 жаңа мектеп салу қажет, 45 мектеп күрделі жөндеуді қажет етеді.

Алматы мен Талдықорған қалаларына жақын орналасқан 3 ауданнан басқа, облыстың барлық аудан орталықтарында кəсіптік білім беру жүйесі бар. Сондықтан, кəсіптік білім беру мектептері жүйесін кеңейту қажеттілігі туындамай отыр. Алайда, кəсіптік білім беру мектептеріне қабылдау 9-сынып бітірушілер ішінен 3 пайызды ғана құрады, 11-сынып бітірушілер санынан – 3,7%. Егер жоғары жəне арнайы орта оқу орындарында оқитындар пайызын ескеретін болсақ, əсіресе ауыл мектебін бітірушілер ішінен, ол да төмен, онда олардың барлығы ата-аналарының бағуында, ештеңемен шұғылданбайды деп қорытынды жасауға болады. Бұл жастар қылмысының жəне жұмыссыздар санының өсуіне əкеліп соқтырады. Сондықтан, оқушыларды кəсіби бағдарлау мəселесі бүгінгі күнгі кезек күттірмейтін мəселе болып отыр.

Негізінен білім алуға қол жетімділік мəселесі кедей отбасыларда туып отыр. Облыста 2002-2003 оқу жылының басында оқушылардың үй-тұрмыстық жағдайларын тексеру нəтижесінде аз қамтамасыз етілген отбасылар ішінен мектеп жасындағы 57869 бала анықталды, олардың 3091-і оралмандар отбасынан, 3170-і жетім балалар, 443-і ойлау қабілеті кем балалар. Ағымдағы жылы əлеуметтік өзара көмек орталығымен жүргізілген балалық марафондары, қайырымдылық акциялары жəне басқа да өткізілген шаралар барысында 55 мың əлеуметтік қорғалмаған балаларға киім, аяқ киім, мектепке қажетті құрал-жабдықтар түрінде көмек көрсетілді. Жаппай білім беру Қоры есебінен аз қамтамасыз етілген отбасылардың 5221 оқушыға материалдық көмек көрсетілді.

Алайда, ыстық тамақпен қамтамасыз ету мəселесі толық шешілмей отыр. Облыс бойынша тұтастай алғанда ағымдағы жылы ыстық тамақпен 108039 оқушы қамтылған. Олардың ішінде 18563-і аз қамтамасыз етілген жəне көп балалы обасылардан. Кедей отбасылардың балаларының 18% ғана тегін тамақпен қамтамасыз етілді, себебі аудандар балаларды тамақтандыруға бюджеттен қаржының 1% бөлмей отыр.

Ағымдағы жылы жазғы демалыспен 220 мың бала қамтылды, оның ішінде 20 мыңға жуығы кедей отбасылардың балалары.

Білім беру саласындағы жағдайға талдау, бірінші кезектегі шешуді қажет ететін проблема, апатты жағдайдағы тұрған мектептердің құрылысы жəне басқа да жөндеуді қажет ететін мектептерге күрделі жөндеу жүргізу екендігін көрсетті. Мектеп алдындағы дайындық жəне балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру, кедей отбасылардың балаларын, жетім балаларды киіммен, аяқ киіммен, мектепке қажетті құрал-жабдықтармен, ыстық тамақпен қамтамасыз ету жөніндегі мəселелер күн тəртібінде өткір күйінде қалып отыр, бірақ олар кезең-кезеңмен шешілетін болады.

1.3.4. Аз қамтамасыз етілген халық тобына арналған мемлекеттік леуметтік көмек жүйесі


Атаулы көмек көрсетудің критерий лері ретінде кедейлік шегін анықтаған және жергілікті билік органдарына төлем мөлшерін белгілеу мүмкіндігін берген «Ең төменгі күнкөріс деңгейі туралы» Заңының 1999 жылы қабылдануына байланысты, халықты әлеуметтік қорғау жүйесінде бір қатар жақсылықтар байқалды. Елді мекендердің әлеуметтік-еңбек картасын жасау арқылы жергілікті жерлерде аз қамтамасыз етілген отбасыларды есепке алу және оларды персонификациялау жұмысы дұрыстала бастады. Аймақтардың экологиялық, әлеуметтік және экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып әлеуметтік көмек атаулы түрде берілетін болды.

Аз қамтамасыз етілген отбасыларға Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 22-шілдесінде қабылданған №1036 Қаулысы және соған ұқсас, облыс әкімінің 1999 жылғы 27-тамыздағы «Атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің Уақытша ережелерін бекіту туралы» №8-261 шешімі, оларға енгізілген өзгерістерімен қоса, 1999 жылдан бастап әлеуметтік көмек беру мәселелерін регламенттейтін негізгі құжат болып табылады. Жан басына шаққандағы бір айлық орташа табысы есеп-айырысу көрсеткішінің екі елеген мөлшерін аспайтын балалы отбасылардың жәрдемақысы – негізгі жәрдемақы болып табылады. Жалпы сомасы 63792,3 мың теңге жәрдемақының осы түрін 1999 жылы 7439 отбасы, жалпы сомасы 89656,3 мың теңге болатын жәрдемақыны 2000 жылы 31552 отбасы , 2001 жылы жалпы сомасы 84274,5 мың теңге болатын жәрдемақыны 28027 отбасы алды.


Сонымен қатар, жәрдемақының тағы 4 түрі төленуі, атап айтқанда:

-үйде тәрбиеленетін және оқитын мүгедек балаларға, туған балаларға берілетін әлеуметтік көмек, жұмыс істеген және жұмыс істемеген азаматтарды жерлеуге, тұрғын-үй көмегі. Төлемнің жалпы сомасы 1999ж. 4492 алушыға 57891,4 мың теңгені, 2000ж. - 10901 алушыға 57977,6 мың теңгені, 2001 жылы - 12913 алушыға 70217,9 мың теңгені құрады.

1999 жылы, әр үйді аралау жолымен облыста тұратын 375000 отбасының ішінен баласы бар 55185 отбасы (жалпы санның 15%), анықталды. Тексеру нәтижесі 19984 отбасының (36,2 %) атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаж екендігін көрсетті.

Аз қамтамасыз етілген отбасыларға әлеуметтік көмек көрсету проблемаларын Кедейлік және жұмыссыздықпен көресу бағдарламасы толық шешпейді. Халықтың аз қамтамасыз етілген тобының табыс деңгейін көтеруді ғана көздей отырып, бағдарламада халық табысының төмендігі сияқты кедейлік деңгейіне әсер ететін факторлар кешені ескерілмеген.

Халықты әлеуметтік қорғаудың 2002 жылға дейін күшінде болған жүйесі толық дәрежеде еңбек табысы мен өзіне-өзі көмектің өсуін ынталандыруға бағытталмаған. Сол проблемалардың ішінде мемлекеттік органдардағы халықты әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша қызметтің әлсіздігін атап айтуға болады. қабылданған шешімдердің жеткілікті түрде анық болмағаны, әлеуметтік көмек алудың мүмкіншілігі туралы ақпарат тарату жүйесінің дамымағаны, әлеуметтік қызмет көрсетуге мемлекеттік емес секторлардың жеткіліксіз қатысуы да өз әсерін тигізбей қоймады.

Ақырында, әлеуметтік бағдарламалардың аймақтардағы тиімділігін бағалау көбінесе адамдардың тұрғын деңгейіне әсер ету тұрғысынан емес, сандық көрсеткіштер бойынша жүзеге асырылған.

2002 жылдың 1-ші қаңтарынан ҚР «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заңының күшіне енуіне байланысты нақты табыстарын жасырғандықтан аз қамтамасыз етілген азаматтарды анықтау қиындай түсті. Сонымен қатар ауылдық жерлерде халықтың жиынтық табысын есепке алу әдістемесі жетілдірілмеген. Ауыл тұрғындары табыс деңгейі (қалаға қарағанда орта еңбекақысы төмен) мен жұмыспен қамту жағынан өте төмендігімен ерекшеленеді. Жеке адамдардың мал-жай шаруашылығы кейбір жағдайларда ауыл тұрғындарының табысын бағалау кезінде, көтеріңкі нәтижелерді көрсетіп, шаруашылық жүргізуден бас тартуды және масылдықты туындатады. Ал, атаулы әлеуметтік көмек алуға үміттенген отбасылардың жиынтық табысын анықтайтын Жаңа Ережеде қала тұрғындарының саяжай учаскелерінен келген табыстары саналмайды. әлеуметтік көмек көрсету өтініш білдіру принципі бойынша жүзеге асырылады да, көмек алушылар саны кірісі кедейлік шегінен төмен халық санына сәйкес бола бермейді.

Аудандар мен қалалардың 2002 жылғы деректері бойынша кедей халықтың басым көпшілігі Қапшағай қаласында, Балқаш, Алакөл,Ұйғыр және Кербұлақ аудандарында шоғырланған, осыған орай халыққа атаулы әлеуметтік көмек беру осы аймақтарда жүзеге асырылған, себебі тұрғындарының үштен бір бөлігінен астамы кедейлер.

Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заңын іске асыру, мемлекеттік әлеуметтік көмекке мұқтаж адамдарға көмектесуге жәрдемдесуі тиіс.


1.4. Кедейшіліктің инфрақұрылымдық аспектісі.


1.4.1. Халықты тұрғын – үймен жəне коммуналдық қызмет көрсетулермен қамтамасыз ету.


Тұрғын – үймен қамтамасыз ету – адамдардың əл ауқатын көтерудегі маңызды көрсеткіштердің бірі болып табылады.

2000 жылдың басында облыстың тұрғын – үй қоры 22403,4 шаршы метрді құрады.

Облыстың əр бір тұрғынының үймен қамтамасыз етілуі 14,3 ш. м-ді құрады.

Тұрғын – үй қорының құрылымында 98,5 пайызы жеке меншікті құрады. Соңғы жылдары мемлекет есебінен салынатын тұрғын-үй құрылысының көлемі азайып, тұрғын-үй үлесі қысқартылды. Құрылыстың жалпы көлемін арттыруға жеке тұрғын-үйлерді тұрғызу есебінен қол жеткізілді.

2001 жылы жалпы көлемі 138,0 мың шаршы м. тұрғын-үйлер пайдалануға берілді, бұл 2002 жылға қарағанда 22,1 пайызға көп.

Копперативтер, көп пəтерлі тұрғын-үйлерді күрделі жөндеуден өткізу түгел тоқтатылған.

Көп адамдар осы уақытқа дейін тозығы жеткен, ескі үйлерде, пəтерлерде тұруда. 939,4 мың. шаршы метрді тозығы жеткен тұрғын-үй қоры құрайды.

Пəтерлер мен үйлердің құрал-жабдықтарының жалпы санына пайыздық қатынасы: су құбыры – 40,5%, канализация – 26,5%, орталық жылыту жүйесі – 20%, ванналар – 16,9%, газ – 88,6%, ыстық сумен қамтамасыз ету – 14,4%.

Республика бойынша ең бірінші болып облысымыздағы коммуналдық қызметтердің бағасы көтеріліп, 90 жылдардың басындағы жаппай жұмыссыздық нəтижесінде халықтың көпшілігінің бірнеше жылдарғы қарыздары жиналып, халықтың онсыз да материалдық ауыр жағдайын одан əрі қиындата түсті.


1   2   3   4   5   6   7

Похожие:

МазмұНЫ iconМазмұны кіріспе І – БӨлім. Кәсіпкерліктің мәні, мазмұны
Мемлекеттің кәсіпкерлік ісіне араласу жағдайы, себептері
МазмұНЫ icon«теориялық саясаттану» пәні бойынша № Мазмұны
Саясат ұғымы. Саясат табиғатын анытаудағы ағыттардың көптүрлілігі, оның мазмұны мен көлемі
МазмұНЫ iconМазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі
Тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі
МазмұНЫ iconПән тақырыптарының мазмұны Тақырып Саясат әлем теориялық зерттеу объектісі ретінде
Саясаттың мақсаты мен құралдары. Саясат мүмкіндік өнері ретінде. Саяси болмыстың құрылымы. Саясат әлемінің мазмұны. Саясатты кәсіби...
МазмұНЫ iconМазмұНЫ

МазмұНЫ iconМазмұны

МазмұНЫ iconМазмұны
Глоссарий
МазмұНЫ iconМазмұны
Глоссарий
МазмұНЫ iconМазмұны
Кіріспе
МазмұНЫ iconМазмұны
Глоссарий
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница