Мазмұны




Скачать 143.53 Kb.
НазваниеМазмұны
Дата конвертации14.02.2016
Размер143.53 Kb.
ТипДокументы
источникhttp://edu.semgu.kz/ebook/umkd/4cc5fb0e-62d7-11e5-8cc8-f6d299da70eeоқытушыға арн. КРО.doc




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

СМЖ 3-дәрежелі

құжаты

ПОӘҚ

ПОӘҚ

042-18-28.1.21/01-2014


ПОӘҚ

Оқытушыға арналған пән

«Мәтін лингвистикасының өзекті мәселелері»

бойынша бағдарламасы

Баспа № __

____20___ ж




ПӘННІҢ ОҚУ- ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ


«Мәтін лингвистикасының өзекті мәселелері»


5В012100 «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы


ОҚЫТУШЫҒА АРНАЛҒАН ПӘН БАҒДАРЛАМАСЫ


СЕМЕЙ

2015


Алғы сөз


1 ҚҰРАСТЫРЫЛҒАН

Құрастырушы _______«___» ___20__ ж. ф.ғ.к., аға оқытушы Сағанаева Г.Б.

«Қазақ тілі мен әдебиеті» кафедрасы


2 ТАЛҚЫЛАНДЫ

2.1 «Қазақ тілі мен әдебиеті» кафедрасы мәжілісінде

Хаттама №___ «___» ___________2015 жыл


Кафедра меңгерушісі_______________Мұқанова Қ.Қ.

2.2 Филология факультет оқу- әдістемелік бюросының отырысында қарастырылды.

Хаттама №___ «___» ___________2015 жыл


Төрайымы_________________Сәмекбаева Э.М.


3 БЕКІТІЛГЕН

3.1 Университеттің оқу-әдістемелік кеңес мәжілісінде қаралып, баспаға ұсынылды

Хаттама №___ «___» ________2015 жыл


Төраға Искакова Г.К.


4. №2 БАСЫЛЫМ (02. 09. 2013ж. орнына)


Мазмұны


1 Қолдану саласы

2 Нормативтік сілтемелер

3 Жалпы ережелер

4 Оқу пәнінің мазмұны (модуль)

5 Студенттің өздік жұмыстарының тақырыптарының тізімі

6 Оқу-әдістемелік әдебиетімен қамтамасыз етілу картасы

7 Әдебиеттер


1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ

Пәннің оқу-әдістемелік кешеннің құрамындағы оқытушыға арналған пән бойынша «Мәтін лингвистикасының өзекті мәселелері» бағдарламасы

5В012100 «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша


2 НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР

Аталған оқытушыға арналған бағдарлама «Мәтінді лингвоталдау» пән бойынша оқу үрдісін ұйымдастыру тәртібін келесі құжаттардың талаптары мен ұсыныстарына сай бекітеді;

- Білім берудің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға білім беру ҚР МЖМБС №261-17.06.2011 стандарты;

-5В012100 «Қазақ тілін оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының типтік оқу жоспары;

- СТУ 042-СГУ-4-2014 Университет стандарты «Пәннің оқу-әдістемелік кешендерін әзірлеу және ресімдеу жалпы талаптары»;

- ДП 042-1.01-2014 Құжатталған рәсімдеме «Пәннің оқу-әдістемелік кешенінің құрылымы мен мазмұны»


3 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

3.1 Пәннің қысқаша мазмұны:

«Мәтін лингвистикасының өзекті мәселелері» пәні тілдік құрылымның элементтерінің мәтінде қолданыс кезіндегі ерекшеліктерін, мағыналық, эмоционалдық реңктерін айқындайды. Тіл білімінің басқа салаларындай, тек өзіне ғана тән бірліктер жоқ: ол фонетиканың объектісі – дыбыстарды да, лексикологияның объектісі – сөздерді де, морфологияның объектісі – морфемаларды да, синтаксистің объектісі – сөз тіркестері мен сөйлемдерді де, солардың бәрінің жиынтығын зерттейді. Бірақ, жоғарыда айтқандай, олардың тілдік қатысымның саласы мен мақсат-міндеттеріне сай жұмсалу, қызмет ету жағдайларын зерттейді.

3.2 Пәнді оқу мақсаты:

Көркем туындыны толық, терең әрі жан-жақты түсіну оны талдаудың түр-түрін жетік меңгертіп, әдеби шығарманың шынайы, көркем табиғатын таныту. Студенттерге теориялық білім беріп, сол теориялық түсінікті пайдаланып тілдік элементтердің құрылымдық ерекшеліктерін талдаулар жасау арқылы еркін пайымдай алатындай дәрежеде білім беру.

3.3 Пәнді оқудың негізгі міндеттері:

  • Көркем ойды бейнелейтін тіл құралдарының эстетикалық қасиетін ашу;

  • Көркем туындыны толық, терең әрі жан-жақты талдау;

  • Көркем шығармадағы кейбір сөздердің шығу тарихы, қолданылу аумағы мен жилігін анықтау;

  • Мәтіндегі сөздердің лексикалық және грамматикалық мағыналарының айырмашылықтарын ашып көрсету.

3.4 Білім алу нәтижелері:

Пәнді оқыту нәтижесінде студент мыналарды білуі керек:

- Мәтінді линвоталдау саласының өзекті мәселелерін біліп шығады;

- Алған білімдерін практикада қолдана білу керек;

- Тілді талдаудың негізгі әдістерін игеруі тиіс;

- Теориялық талдау жасай алады;

- Көркем туындыны толық, терең әрі жан-жақты талдауды ұғып алу керек;

- Өзіндік пікір айта алуы тиіс;

- Негізделген және қалыптасқан теориялық білімдерін жинап түсіну керек.

3.5 Пән пререквизиттері:

3.5.1 Тіл біліміне кіріспе

3.5.2 Қазақ тілінің стилистикасы

3.5.3 Қазіргі қазақ тілінің фонетикасы

3.5.4 Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы

3.5.5 Қазіргі қазақ тілінің сөзжасамы

3.6 Пән постреквизиті:

3.6.1 Қазақ тілінің лексикологиясы

3.6.2 Қазақ әдеби тілінің тарихы

3.6.3 Жалпы тіл білімі

3.6.4 Қазақ тілінің фонетикаcы


3.7 Жұмыс оқу жоспарынан үзінді:

1 Кесте

Курс


Семестр

Кредит

ДС (сағ)

СПС (сағ)

Лаб. (сағ)

ОСӨЖ

(сағ)

СӨЖ(сағ

Барл.

(сағ)

Бақылу түрі

3

5

2

15

15

-

15

45

90

емтихан



4 ОҚУ ПӘНІНІҢ (МОДУЛЬ) МАЗМҰНЫ

2 Кесте

Тақырыптар атауы және олардың мазмұны

Сағат саны

1

2

Дәріс сабақтары




1 модуль.

Пәннің теориялық-әдістанымдық негізі

1-тақырып.

Көркем мәтінді лингвистикалық талдаудың міндеттері мен принциптері. Көркем мәтінді лингвистикалық талдаудың әдіс-тәсілдері. Қазақ тіл білімінде көркем мәтіннің зерттелуі.

1

2-тақырып. Көркем мәтін түзілісінің стилистикалық-эстетикалық өрісі. Поэзияда мәтін түзу мәселесі. Шығармалардағы мәтін түзу. Көркем шығарманың мазмұны мен формасы.

1

2 модуль.

Көркем туындыларды тану, зерттеу.

3-тақырып.

Көркем шығармадағы тілдік құбылыстардың өзара және көркем шығарманың басқа компоненттерімен байланысы. Бейнелетін мазмұнға автордың қатынасы. Тілдік қолданыстағы дәстүр жалғастығы. Ғылыми дамудың жаңа бағыт бағдарына сүйену.

1

4-тақырып.

Көркем туындыдағы автордың баяндау, суреттеу тілі және кейіпкер сөзі. Көркем мәтіндегі дыбыстық қайталамалар.

1

3 модуль

Көркем мәтінді лексикалық-стилистикалық тұрғыдан зерттеу, сөздің көркемдік сипатын ашу

5-тақырып.

Қарсы мәндес сөздердің стильдік қолданысы

Поэзия тілінде қарсы мәндес сөздердің қызметі

Прозада қарсы мәндес сөздердің жұмсалуы

1

6-тақырып.

Синонимдердің стильдік қолданысы. Поэзия тілінде синонимдердің қызметі. Прозада синонимдердің жұмсалуы. Өлең мәтіндерін лингвистикалық талдау ерекшеліктері. Көркем мәтіндегі көп мағыналы сөздер мен омонимдердің қолданылу ерекшеліктері.

1

7-тақырып.

Фразеологизмдердің көркем мәтіндегі жұмсалым аясы. Көркем поэзия тілінде фразеологимдердің қолданылуы. Көркем проза тілінде фразеологизмдердің қолданылуы. Ж. Аймауытұлы шығармаларындағы фразеологизмдер. Перифраздар туралы.

1

8-тақырып.

Көркем мәтіндегі мақал-мәтел, афоризмдер, этнографизмдердің көркемдік ерекшеліктері. линвомәдени тілдік бірліктерді айқындау, олардағы ұлттық сипатты көрсету. Шешендік сөздер. Дискурс.

1

9-тақырып. Мәтіндегі көріктеуіш құралдардың стильдік қызметі. Теңеудің түрлері. Теңеудің көркем шығармада жұмсалуы. Метафораның тілдік-көркемдік қуаты. Метафораның лингвистикалық табиғаты. Көркем шығармада қолданылуы. Метонимияның лингвистикалық табиғаты. Көркем шығармада қолданылуы

1

4 модуль

Көркем мәтіндегі грамматикалық тұлғалардың қызметі.

10-тақырып. Мәтінді филологиялық талдау. Көркем мәтінді жасаудың лексика-семантикасы. Мәтін лексикаларының түрлік қабаттары: кәсіби, ауызекі, қарапайым, диалектілік т.б. лексикалардың шығарманың тақырыбы мен идеялық жақтарын талдаудағы лингвистикалык көрсеткіш.

2

11-тақырып.

Көркем мәтіндегі грамматикалық тұлғалардың қызметі. Сөз таптары, Шылаулар, қос сөздер

1

12-тақырып Көркем мәтіндегі грамматикалық тұлғалардың қызметі. Сұраулы сөйлем, бірыңғай мүшелердің стильдік қызметі. Мәтіндегі оқшау сөздерді, атаулы сөйлемдер, тыныс белгілер, инверсия, күрделі синтаксистік тұтастық, парцелляция, айқындауыш мүшелерді шығарма мазмұнына қатыстылығы тұрғысынан талдау.

1

13-тақырып.

Көркем мәтіндегі компазициялық баяндау формалары. Суреттеу. Баяндау. Ойталқы.

1

5 модуль

Мәтінді лингвокогнитивтік тұрғыдан зерттеу.

14-тақырып.

Поэтикалық мәтінді когнитивтік тұрғыдан зерттеу.

Мәтінді талдаудың логика-психологиялық және философиялық аспектісі.

1

15-тақырып. Мәтін типологиясы. Мәтіндердің функционалдық-стильдік типологиясы. Пәнге байланысты глоссарий бойынша жұмыс.

1

Семинар сабақтары




1 модуль.

Пәннің теориялық-әдістанымдық негізі

1-тақырып.

«Мәтінді лингвоталдау» пәнінің нысаны, өзге ғылым салаларымен байланысы.

1

2-тақырып.

Тілдік атаулардың негізгі нысаны — шығарманың сөздік құралы. Тілдік түсініктеменің аспектісін ашу. Тілдік тауарлардың сипаты, түрлері, ауқымы. Көркем мәтін лингвистикасының міндеттерін саралау.

1

3-тақырып.

Көркем мәтінді лингвистикалық талдауға қойылатын талаптар. Мәтіннің лингвистикалық категория ретінде жүйеленуі. Лингвистикалық талдаудың ұстанымдары (принциптері).

1

2 модуль.

Көркем туындыларды тану, зерттеу.

4-тақырып.

Мәтіндегі грамматикалық категориялар, мазмұнды категория (персонаж, уақыт, кеңістік, хабардың түпдерегі, автордың образы, оқушы образы). Көркем коммуникацияның үш тағаны: жазушы — шығарма - оқушы.

1

3 модуль.

Көркем мәтінді лексикалық-стилистикалық тұрғыдан зерттеу, сөздің көркемдік сипатын ашу




5-тақырып.

Абай шығармаларының лексикалық ерекшеліктері. Сөздердің мағынасы. Көп мағыналы сөздер, этимологиялық түсінік беру. Ауыс мағыналы сөздер, бейнелі сөздер, кірме сөздер, эмоциялы-экспрессивті сөздер.

Абай шығармаларының грамматикалық ерекшеліктері. Мәтіндегі шумақ, тармақ, бунақ, интонация, дыбыс үндестігі, қайталауларға мән беру. Автордың сөз жасау тәсілдерін анықтау. Синтетикалық және аналитикалық жолмен туындаған сөздердің арақатынасы, олардың мәтін мазмұнына үйлесімділігі.

1

4 модуль.

Көркем мәтіндегі грамматикалық тұлғалардың қызметі.

6-тақырып.

Мәтіннің синтаксистік композициясы. Кейіпкер тілі, мінездеу тәсілдері. Мәтіндерді салыстыра талдау. Көркем мәтінді кешенді талдау.

1

7-тақырып.

Қарсы мәндес сөздердің стильдік қолданысы

Поэзия тілінде қарсы мәндес сөздердің қызметі

Прозада қарсы мәндес сөздердің жұмсалуы

1

8-тақырып.

Синонимдердің стильдік қолданысы. Поэзия тілінде синонимдердің қызметі. Прозада синонимдердің жұмсалуы. Өлең мәтіндерін лингвистикалық талдау ерекшеліктері.

1

9-тақырып.

Көркем мәтіндегі көп мағыналы сөздер мен омонимдердің қолданылу ерекшеліктері.

1

10-тақырып.

Көркем тіл мен әдеби тіл, олардың арақатынасы.

1

5 модуль

Бейнелеуіш тәсілдердің тілдік табиғаты.

11-тақырып.

Теңеудің стильдік колданысы.

1

12-тақырып.

Эпитеттің көркем бейне жасаудағы стильдік қызметі.

1

13-тақырып.

Метафораның тілдік-көркемдік қуаты.

1

14-тақырып.

Метонимияның тілдік-стильдік қолданысы.

1

15-тақырып.

Көркем мәтіндегі грамматикалық тұлғалардың қызметі.

1


5 БІЛІМАЛУШЫЛАРДЫҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСТАР ТАҚЫРЫПТАРЫ

5.1 Мәтін теориясының қалыптасуы мен зерттелуі.

5.2 Сөздің қатысымдық сапалары (сөз байлығы, сөз тазалығы, сөз дәлдігі, сөз әсерлігі).

5.3 Мәтін лингвистикасының негізгі мәселелері мен ұғымдары, талдаудың негізгі аспектілері, деңгейлері, принциптері, талдаудың әдістері мен амалдары.

5.4 Жалпы тілдік норма, көркем тіл нормалары және жазушы стиліне тән сөз қолданыс.

5.5 Мәтіндегі тіл дыбыстарының стилистикалық сипаты

5.6 Қарама-қарсылықты мағынаның көркем мәтіндегі көрінісі.

5.7 Көркем шығармада синонимдердің қызметі

5.8 Қазақ тіліндегі фразеологизмдердің антонимдік ерекшеліктері.

5.9 Көркем шығармада теңеулердің қолданылуы

5.10 Метафораның тілдік құбылыс ретіндегі сипаттамасы

5.11 Перифраза құбылысының поэзия тіліндегі қызметі.

5.12 М.Өтемісұлы шығармаларына логика-этимологиялық, этнолингвистикалық талдаулар.

5.13 М.Мағауин шығармаларындағы ұлттық мәдениет, ұлттық менталитеттің тілдік көрінісі.

5.14 О.Бөкеев шығармаларындағы бейвeралды амалдар.

5.15 Дискурсты зерттеу мәселелері.


6 ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ӘДЕБИЕТТЕРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ КАРТАСЫ


3-Кесте

Оқулықтардың, оқу құралдарының атауы

Саны

Студенттердің саны

Қамтамасыз ету пайызы

1

2

3

4

Р.Сыздық,Б.Шалабай, А.Әділова Көркем мәтінді лигвистикалық талдау. Алматы, 2010.

12

4

100%

Қожахметова Қ. Фразеологизмдердің көркем әдебиетте қолданылуы. Алматы: Мектеп, 2011. -112б.

12

4

100%

ҚоңыровТ.Қазақ теңеулері. Алматы: Мектеп, 2009.- 192 б.

12

4

100%

НұржекееваЛ. Метонимияның лингвистикалық табиғаты. Алматы: Қазақ университе ті, 2012-80 б.










Серғалиев М. Көркем әдебиет тілі. Алматы, 2009. –172 б.










Сыбанбаева А.С. Метафораның тілдік болмысы және концептуалды метафоралар. Алматы: Қазақ университеті 2012. -161 б.










Сыздықова Р. Абай шығармаларының тілі. Алматы, 2008 - 334 б.










Сыздықова Р. Абайдың сөз өрнегі.Алматы,2008.-208 б.










Шалабаев Б. Көркем проза тілі. Алматы, 2010.- 128 б.













  1. ӘДЕБИЕТТЕР

      1. Негізгі әдебиеттер

      2. Р.Сыздық,Б.Шалабай, А.Әділова Көркем мәтінді лигвистикалық талдау. Алматы, 2010.

      3. Шалабай Б. Көркем әдебиет стилистикасы. Алматы, 2009.- 197 б.

      4. Қожахметова Қ. Фразеологизмдердің көркем әдебиетте қолданылуы. Алматы, 2011. -112б.

      5. Қоңыров Т. Қазақ теңеулері. Алматы, 2009.- 192 б.

      6. Нұржекеева Л. Метонимияның лингвистикалық табиғаты. Алматы: Қазақ университеті, 2012.- 80 б.

      7. Серғалиев М. Көркем әдебиет тілі. Алматы, 2009. –172 б.

      8. Сыбанбаева А.С. Метафораның тілдік болмысы және концептуалды метафоралар. Алматы: Қазақ университеті, 2012. -161 б.

      9. Сыздықова Р. Абай шығармаларының тілі. Алматы, 2008- 334 б.

      10. Сыздықова Р. Абайдың сөз өрнегі. Алматы, 2008- 208 б.

      11. Шалабаев Б. Көркем проза тілі. Алматы, 2010.- 128 б.



Похожие:

Мазмұны iconМазмұны кіріспе І – БӨлім. Кәсіпкерліктің мәні, мазмұны
Мемлекеттің кәсіпкерлік ісіне араласу жағдайы, себептері
Мазмұны icon«теориялық саясаттану» пәні бойынша № Мазмұны
Саясат ұғымы. Саясат табиғатын анытаудағы ағыттардың көптүрлілігі, оның мазмұны мен көлемі
Мазмұны iconМазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі
Тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі
Мазмұны iconПән тақырыптарының мазмұны Тақырып Саясат әлем теориялық зерттеу объектісі ретінде
Саясаттың мақсаты мен құралдары. Саясат мүмкіндік өнері ретінде. Саяси болмыстың құрылымы. Саясат әлемінің мазмұны. Саясатты кәсіби...
Мазмұны iconМазмұНЫ

Мазмұны iconМазмұны

Мазмұны iconМазмұНЫ

Мазмұны iconМазмұны
Глоссарий
Мазмұны iconМазмұны
Глоссарий
Мазмұны iconМазмұны
Кіріспе
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница