Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі




НазваниеМазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі
страница5/12
Дата конвертации12.02.2016
Размер1.24 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://massaget.kz/userdata/users/user_21/1366194937.doc
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

ІІ ТАРАУ МЕМЛЕКЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ САЛЫҚТАРДЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ МЕН РӨЛІ (Қ.Р., КӨКСУ АУДАНЫ БОЙЫНША САЛЫҚ КОМИТЕТІНІҢ МЫСАЛЫНДА)

    1. Қазақстан Республикасы бойынша бюджетке түсетін салық түсімдерінің көрсеткіштік жағдайына экономикалық талдау

Республикамызда соңғы жылдары аймақтың экономикаға, аймақтарды дамытуға, дәлірек айтсақ, республикадағы әрбір аймақтың экономикалық өсуіне, әлеуметтік жағдайына, қаржы жағдайын тұрақтандыруға, халықтың әл-ауқатын көтеруге, отандық және шетелдік инвестицияларды тарту және оны тиімді пайдалануға, өнеркәсіпті, ауыл шаруашылығын, сонымен қатар шағын және орта бизнесті дамыту сияқты мәселелерді шешуге айтарлықтай көңіл бөлініп, нақты іс-шаралар кешені жүзеге асырылуда. Бұл жерде салық жүйесінің алатын орны зор.

Қазақстан Республикасы салық жүйесін басқару Қазақстан Республикасы Конституциясы бойынша Президентке, Парламентке, Үкіметке,Қаржы Министрлігіне жүктеледі.

Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынастар мен сәйкес құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі деңгейдегі бюджеттерді қамтиды.

Бюджеттің әр түрлі деңгейлері жиынтығында мемлекеттік бюджетті құрайтын республикалық және жергілікті бюджеттің болуын көздейді.

Жергілікті бюджеттердің құрылуының қазіргі механизмі Қазақстан Республикасының Конституциясымен, арнайы бюджеттік және салықтық заңнамалардың нормативтік актілермен, бюджет аясындағы мемлекеттік билік пен жергілікті өзін-өзі басқару арасындағы өкілеттіліктер мен жауапкершіліктерді бөлуді анықтайтын басқа да заңдармен қамтамасыз етіледі.

Қазақстан Республикасының аймақтық бірегей бюджеті жергілікті бюджет бола отырып, елдің бюджет жүйесінің дербес буыны болып табылады. Бюджеттік қаржылардың орталақтандырылу деңгейін сипаттайтын әр түрлі деңгейлер бойынша бюджеттің табыс бөлігінің бөліну құрылымын айқындайтын 1-кесте деректеріне назар аударайық.


Кесте-4 Қазақстан Республикасындағы бюджеттердің әр түрлі деңгейлері бойынша табыстардың бөліну құрылымы.



Бюджет түрлері

2001ж

2002ж

2003ж

2004ж

2005ж

Млн.тг

%

Млн.тг

%

Млн.тг

%

Млн.тг

%

Млн.тг

%

Республикалық

250352

53,5

317748

54,1

393584

53,6

505709

62,6

722000

59,7

Жергілікті

217575

46,5

269290

45,9

340352

46,4

302331

37,4

486376

40,3

мемлекеттік

467927

100

587039

100

733660

100

807852

100

1208376

100

Диаграмма №1



4-ші кестені талдау нәтижесінде республикалық бюджетте қаражаттардың орталықтану деңгейі 2001 жылғы 53,5 пайыздан 2005 жылы 59,7 пайызға дейін жоғарылағанын байқап отырмыз.

Кестеде келтірілген деректерді «жағымсыз»құбылыс ретінде сипаттап, оны орталықтану тенденциясының көрінуі деп бағалауға болады. Бұл табыстарды орталықтандыру саясатының жүргізіліп отырғандығын дәлел болса керек. Жалпы алғанда республикалық және жергілікті бюджеттер арасындағы табыстардың бөлінуі 2001жылы орташа есеппен алғанда 56,7/43,3 шамасында болып келеді.


Кесте-5 Алматы облысы бойынша 2003, 2004, 2005ж. аралығында түскен салықтық түсімдер динамикасы.




Көрсеткіштер атауы



2003ж

2004ж

2004ж

2003ж

қарағанда

ғы өсім темпі

Ауытқуы

(+/-)

2005ж

2005ж

2004ж

қарағандағы

өсім

темпі

Ауытқуы

(+/-)

болжам

Нақты түсім

%

болжам

Нақты түсім

%

болжам

Нақты түсім

%

Барлық салық

Оның ішінде

11388167

11357888

99,7

18566846

19791078

106,6

174,2

1224232

25061573

26321211

105,0

133,0

1259638

Республикалық бюджет

5083404

5060004

99,5

11348280

11869110

104,6

234,6

520830

15157872

15262197

100,7

128,6

104325

Жергілікті бюджет

6304763

6297884

99,9

7218566

7921968

109,7

125,8

703402

9903701

11059014

111,7

139,6

1155313

Орта айлық түсім

949014

946491

99,7

1547237

1649257

106,6

174,2

102019

2088464

2193434

105,0

133,0

104970

Орта күндік түсім

43137

43022

100

70329

74966

106,6

174,2

4637

94930

99702

105,0

133,0

4771



Диаграмма №2



5-кестеде жалпы Алматы облысы бойынша 2003-2005 жылдар аралығындағы республикалық бюджетке және жергілікті бюджетке түскен салықтық түсімдер көрсетілген.

2003 жылы болжанған-11388167мың теңге, нақты түсім 11357888мың теңге болды. Ол-99,7%-ды құруда. 1999 жылға қарағанда өсім темпі 150,5% болды, жалпы ауытқуы +3813340 мың теңгені құрады.

Оның ішінде, республикалық бюджеттің нақты түсімі-5060004мың теңге болды, өткен жылмен салыстырғанда түсім темпі анағұрлым өскендігін байқаймыз, бірақ болжам-99,5% орындалып отыр.

2004 жылы болжанған-18566846 мың теңге, нақты түскен түсім 19791078мың теңге. Ол-106,6% құруда. Жоспар толығымен орындалды. Соның ішінде республикалық бюджетке 11869110мың теңге түссе, жергілікті бюджетке 7921968 мың теңге түскен.

2003жылмен салыстырғанда өсім темпі 174,2% болды, жалпы ауытқу + 1224232мың теңгені құрады.

2005 жылы жалпы болжам 25061573мың теңге, нақты түскен түсім 26321211 мың теңге.

Ол-105,0% құруда. Бұл жылы жоспар толығымен орындалды. Соның ішінде республикалық бюджетке 15262197мың теңге түссе, жергілікті бюджетке 11059014 мың теңге түскен. Ол 2004жылға қарағанда өсім темпі 133,0% болды, жалпы айытқу + 1259638 мың теңге.

Кесте-6 Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуы





Республикалық бюджет

Жергілікті бюджет

2005 жылғы

1 қаңтарға

қассалық

атқарылуы млн. тенге

Қорытыңдысына %-бен

Бір жылға бекітілген бюджетке кассалық атқарылуының % -ы

2005 жылғы

1 қаңтарға

қассалық

атқарылуы млн. тенге

Қорытыңдысына %-бен

Бір жылға бекітілген бюджетке кассалық атқарылуының % -ы

1

2

3

4

5

6

7

Түсімдер

722034

100,0

101,7

486289

100,0

104,4

Табыстар оның ішінде

649000

89,9

101,7

355676

73,1

104,2

Салық түсімдері

603396

93,0

104,0

343855

96,7

104,4

Салықтық емес түсімдер

39348

6,1

76,4

5575

1,6

86,8

Капиталмен жасалатын операциялардан түскен табыстар

6256

1,0

94,6

6246

1,8

111,5

Алынған ресми трансферттер

57630

8,0

100,0

122926

25,3

107,2

Кредитті қайтару

15404

2,1

106,7

7696

1,6

76,5

Шығыстар

768935

100,0

97,0

479119

100,0

99,5

Шығындар оның ішінде:

730459

95,0

97,1

471955

98,5

99,8

Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызмет көрсету

42738

5,9

96,0

21220

4,5

146,1

Қорғаныс


40415

5,5

91,3

7153

1,5

100,3

Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік

73779

10,1

99,9

17771

3,8

99,6

Білім беру

23203

3,2

98,9

130966

27,7

99,2

Денсаулық сақтау

19104

2,6

100,5

74087

15,7

98,9

Әлеуметтік қамтамасыз ету және әлеуметтік көмек беру

202043

27,7

97,9

40145

8,5

97,3

Тұрғын үй-коммуналдық шарушылық

Мәдениет, спорт,

Туризм және ақпараттық кеңістік



10321


12879



1,4


1,8



99,5


99,5



33986


20910



1,2


4,4



94,7


96,8

Отын-энергетикалық кешен және жер қойнауын пайдалану

8486

1,2

99,2

783

0,2

100,0

Ауыз су, орман,балық шаруашылығы және қоршаған ортаны қорғау

41337

5,7

93,0

7022

1,5

98,5

Өнеркәсіптік және құрылыс

1364

0,2

92,0

2501

0,5

95,5

Көлік және байланыс

58812

8,1

96,5

25620

5,4

96,1

өзгелер

68010

9,3

97,1

30973

6,6

98,1

Борыш қызметі

34338

4,7

90,8

1170

0,2

91,4

Ресми трансферттер

93630

12,8

99,8

57650

12,2

100,0

несиелер

38476

5,0

93,8

7162

1,5

82,9

Бюджет тапшылығы

-46901







7179









2004 жылғы Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуын сипаттайтын 6-кесте деректеріне назар аударайық.

2005жылдың 1 қантарына Республикалық бюджетке түскен түсімдер көлемі 772млрд.теңгені құрады, бұл 2004 жылдың тиісті кезеңінің (565,3 млрд.теңге)деңгейінен 27,7% артық. 2004 жылдың тиісті кезеңімен (541,6 млрд теңге) салыстырғанда несиелерді есепке алғандағы шығыстар 42%-ға өсті және 2005 жылдың 1 қантарына 768,9млрд.теңгені құрады. Бюджеттің тапшылығы 46,9млрд.теңге деңгейінде анықталып отыр.

Есепті кезеңде республикалық бюджеттің 89,9%-ын табыстар, соның ішінде салықтар - 93%-ын құрады. Түсімдер көлеміндегі ресми трасферттер үлесі-8%.

Шығындардың негізгі бөлімі-35,2% әлеуметтік саламен жалпы мемлекеттік қызметтер-21,5% үлесінде.

2004 жылғы тиісі кезеңмен салыстырғанда бұл шығындар тиісінше 27,4% және 25,5% артты, өндірістік салаға шығындар 54,8%-ға өсті. Осы кезең ішінде жергілікті бюджетке түскен түсімдер 486,3 млрд.теңгені, несиені есепке алғандағы шығыстар 479,1млрд теңгені құрады, бұл 2004 жылдың осы кезеңіне қарағанда тиісінше -26% және 21,4% артық (түскені-386лрд.теңге, несиені есепке алғандағы шығыстар 394,5 млрд.теңге). Бюджет тапшылығы 7,2 млрд.теңге деңгейінде анықталды.

2005 жылдың 1 қантарына жергілікті бюджетке түскен түсімдердің құрылымындағы табыстар-73,1%.(соның ішінде 96,7%- салық түсімдері).

Жергілікті бюджет шығындарының елеулі бөлігі әлеуметтік салаға (51,9%) жұмсалған, оның ішінде: білім беруге-27,7%, әлеуметтік қамтамасыз ету, әлеуметтік көмекке-8,5%, денсаулық сақтауға-15,7%

2004 жылғы тиісті кезеңнің деректерімен салыстырғанда жергілікті бюджеттің шығындары тұтастай алғанда-22,4%, олардан өндірістік салаға-51,1%, борышты өтеуге-29,5%, әлеуметтік салаға-24,1-ға өсті.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

Похожие:

Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconМазмұны
Салық салу механизмі кез келген экономикалық жүйедегі күрделі мәселенің бірі. Салық салу мемлекеттік реттеудің маңызды әдісі болып...
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconКіріспе
Салықтардың экономикалық мәні, қағитаттары, қызметтері түрлері
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconСалықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны 5-12б
Тарау Қазақстан Республикасының әлеуметтік қатынастарға әсер ету тұрғысындағы салық жүйесі 33-42б
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconСалықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны 5-12б
Тарау Қазақстан Республикасының әлеуметтік қатынастарға әсер ету тұрғысындағы салық жүйесі 33-42б
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconМазмұны Кіріспе і-тарау. Туризм саласындағы маркетингтің сипаттамасы мен шетелдік тәжірибесі
Тарау. Қазақстан Республикасының туризм саласындағы маркетингті дамыту және жетілдірі жолдары
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconҚорытынды Пайдаланған әдебиеттер Кіріспе
Оның мазмұнын төмендегідей маңызды терминдер сипаттайды: салық міндеттемесінің есебі, міндеттеме тәсілімен табыс салығының есебі,...
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconҚ азақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Тақырып Салықтардың экономикалық мәні. Салық және салық салу жүйесінің құрылу негіздері
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconМазмұны кіріспе І – БӨлім. Кәсіпкерліктің мәні, мазмұны
Мемлекеттің кәсіпкерлік ісіне араласу жағдайы, себептері
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconОӘҚжжб келісілген
Тақырыпқа қысқаша сипаттама: тақырыпта маркетингтің мәні мен мазмұны, тұжырымдамалары, түрлері мен қағидалары, қызметтері, мақсаттары...
Мазмұны Кіріспе І тарау. Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі iconІ. ҚР салық жүйесіндегі тұрғын үй мақсатындағы жерлерге салық салудың экономикалық мәні 5
Кіріспе 3
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница