«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі




Название«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі
страница6/7
Дата конвертации30.11.2012
Размер0.84 Mb.
ТипДокументы
источникhttp://fizmat.kaznpu.kz/attachments/article/81/Жас_физ_каз.doc
1   2   3   4   5   6   7

Студенттердің оқытушы жетекшілігімен жасайтын өзіндік жұмыстары (СОӨЖ)



СОӨЖ арналған тапсырмаларының тақырыбы мен мазмұны

Өткізу түрлері

Сағат саны

Семестр аптасы

1

Оқушы денесінің даму деңгейін анықтау

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

1

2

Вегетативті жүйке жүйесінің бөлімдері және қызметі

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

2

3

Оқушылардың әр типтегі жоғары нерв әрекетін жеке қарастыру

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

3

4

Ұйқы физиологиясы. Жылдам әрі баяу ұйқы және оның маңызы. Ұйқы гигиенасы, ширығу кезеңі

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

4

5

Бас мидың ассиметриясы және «солақайлық» мәселесі

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

5

6

Ұл балалар мен қыздарға жыныстық тәрбие беру.

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

6

7

Қан және қан айналымының жастық ерекшеліктері

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

7

8

Әртүрлі жас кезеңдеріндегі топтардың тамақтану мөлшері

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

8

9

Оқушылардың дене сымбатын дұрыс қалыптастыруды тәрбиелеу

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

9

10

Балаларды оқыту мен олардың назар аудару және еске сақтау үрдістерінің физиологиялық механизмдері

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

10

11

Балалар мен жасөспірімдер арасында жұқпалы аурулардың алдын алуда оқу-тәрбие мекемелерінің санитарлық жағдайының маңызы

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

11

12

Балалар мен жасөспірімдердің арасындағы гиподинамияның алдын алу шараларында педагогикалық қызметкерлерінің ролі.

әңгімелесу, сабақ сұрау

2

12

13

Физикалық даму – баланың денсаулық жағдайы мен әлеуметтік аманшылығының маңызды көрсеткіші.

әңгімелесу, сабақ сұрау

3

13,14

14

Оқушылар режиміне қойылатын гигиеналық талаптар

әңгімелесу, сабақ сұрау

3

15


Барлығы







30





Студенттердің өзіндік жұмысы (СӨЖ)



СӨЖ арналған тапсырмалардың тақырыбы мен мазмұны

Бақылау түрлері

Сағат саны

Семестр аптасы

1

Мектеп ғимараттары мен жақынаумағын жоспарлауға, оқу бөлмелеріне, ауасы мен жарықтандырылуына қойылатын гигиеналық талаптар. Алты жастағы баланың оқу және жазу гигиенасы.

Конспект, әңгімелесу


3


1

2

Оқушылардың денелік дамуының жағдайы мен оны анықтайтын әдістер. Акселерация, ретардация, реактивтілік пен резистенттік туралы ұғымдар.

Конспект, тест түрінде бақылау

3

2

3

Жоғары жүйке әрекетінің типтері, олардың пластикалығы. Балалардың жоғары жүйке әрекетінің типологиялық ерекшеліктері. Әртүрлі жүйке орталықтарының әрекеттесуі нәтежиесі ретінде мидың интеграциялаушы қызметі. Функциональдық жүйе туралы түсінік.

Конспект, тест түрінде, бақылау жұмысы


4


3,4

4

Балалар мен жасөспірімдердің еңбекке қабілеттілігі. Оларда шаршаудың пайда болуының ерекшеліктері.оқушыларда кездесетін невроздар, оның дамуына жол бермеу

Конспект, аралық бақылау жұмысы

3

5,6

5

Есту талдағышы. Құлақтың құрылысы мен акустикалық қасиеттері. Есту талдағышының жас ерекшеліктері. Есту гигиенасы.

Конспект, бақылау жұмысы

3

7,8

6

Гигиеналық және жыныстық тәрбиелеудің қағидалары, түрлері, амалдары мен әдістері.


Конспект, аралық бақылау жұмысы

3

9,10

7

Тағамдық уланулар мен олардың алдын алу.

Конспект, бақылау жұмысы

2

11,12

8

Тыныс алу ағзаларының жас ерекшеліктері

Конспект, әңгімелесу

2

13

9

Шынықтырудың физиологиясы мен гигиенасы. Дәстүрлі және дәстүрлі емес сауықтыру жүйелері.

Конспект, бақылау жұмысы

3

14

10

Тірек-қимыл аппаратының бұзылуларының алдын алу

Конспект, аралық бақылау жұмысы, тест түрінде бақылау

4

15

Барлығы

30

15


Емтиханға дайындалуға арналған сұрақтар

  1. Жас физиологиясы және мектеп гигиенасы пәні, маңызы, мақсаты

  2. Организм өсуі мен дамуының заңдылықтары(біртұтастық, организм мен ортаның бірлігі, гомеостаз)

  3. Организм функцияларының реттелуі(нервті және гуморальдық) және өздігінен реттелу принциптері

  4. Өсу мен даму ұғымдары және онтогенездік даму заңдылықтары

  5. Организм дамуының кезеңдері және жасты кезеңдеудің критерилері

  6. Балалар мен жасөспірімдер денесінің даму деңгейін бағалаудың тәсілдері және антропометриялық зерттеулердің қолданбалы маңызы

  7. Нерв жүйесінің маңызы, құрылысының жалпы жоспары

  8. Нерв орталығы туралы анатомиялық және физиологиялық түсінік

  9. Нерв жүйесінің негізгі элементі нейрон екендігі. Оның жеке бөлімдерінің функционалдық маңызы және нейрондарды классификациялау

  10. Синапстар,олардың қызметі, түрлері

  11. Рефлекс туралы түсінік, Рефлекторлық доға, рефлекс уақыты

  12. Рецепторлар, олардың түрлері

  13. Рефлекстер классификациясы

  14. Тітіркенгіштік және тітіркендіргіштер

  15. Қозғыштық және қозу, қозғыш құрылымдар және қозу толқынының маңызы және туу механизмі

  16. Тежелу және оның организм функцияларын ұйымдастырудағы рөлі

  17. Жұлын және оның қызметтері

  18. Артқы ми және мишық, олардың қызметтері

  19. Ортаңғы ми және аралық ми, олардың қызметтері

  20. Алдыңғы ми,олардың қызметтері

  21. Шартты рефлекстер жасауға қажетті жағдайлар және шартты рефлекстер тежелуі

  22. Шарттсыз және шартты рефлекстер айырмашылықтары

  23. Ес физиологиясы

  24. Адамның жоғары нерв әрекетінің сапалы ерекшеліктері

  25. Сенсорлық жүйелер, олардың құрылымы мен қызметтерінің жалпы заңдылықтары

  26. Ішкі секреция бездері, гормондар рөлі

  27. Қанның құрамы мен қызметтері

  28. Тыныс алу физиологиясы

  29. Ас қорыту процесі

  30. Сыртқа шығару процесі, бүйректің қызметі.

Тест тапсырмалары:

Жас физиологиясы нені зерттейді?

A) Адамның дене құрылысы

B) Адамның жасы

C) Жеке даму кезіндегі организмнің функционалдық ерекшеліктері

D) Әр түрлі жас кезеңдерінде структуралық өзгерістері

E) Тіршіліктің түрлі кезеңдеріндегі морфологиялық ерекшеліктері.

*****

Мектеп гигиенасы нені зерттейді?

A) Мектепті

B) Оқушыларды

C) Оқушылар мен сыртқы орта ара қатынастарының ерекшеліктерін

D) Оқушылар мен мұғалімдердің ара қатынастарының ерекшеліктерін

E) Оқушылардың мектептегі психикасын қалыптасуын.

*****

Гомеостаз деген не?

A) Организм функциясын реттейтін механизм

B) Ішкі мүшелердің салыстырмалы тұрақтылығы

C) Ішкі ортаның салыстырмалы тұрақтылығы

D) Организм мен сыртқы орта әрекеттерінің салыстырмалы тұрақтылығы

E) Сыртқы ортаның салыстырмалы тұрақтылығы

*****

Онтогенез деген не?

A) Индивид

B) Клеткалардың пайда болуынан бастап оның өліміне дейінгі кезең

C) Особьтың шығу тегі

D) Аналық клеткалардың ұрықтануынан бастап организмнің өлгеніне дейінгі кезең

E) Дүниеге келгеннен бастап өлімге дейінгі особьтардың жеке дамуы

*****

Нерв жүйесі құрылысының жалпы жоспары қандай?

A) Ми,жұлын, сүйек майы

B) Орталық нерв жүйесі, шеткі нерв жүйесі

C) Лимбиялық бөлім, вегетативтік нерв жүйесі

D) Соматикалық ,вегетативтік нерв жүйесі

E) Нерв клеткалары және оның өсінділері

*****

Нейрон деген не?

A) Нерв талшықтары

B) Нерв

C) Нерв клеткалары

D) Аксон және дендрит тобы

E) Нерв клеткасының денесі

*****

Синапс деген не?

A) Нейрондардың аралық кеңістігі

B) Клеткаларды байланысқа түсіретін морфофункционалдық құрылым.

C) Нейрон аралық байланысты іске асыратын құрылым.

D) Тканьдер аралықтарын жанастыру жері

E) Мүшелер аралықтарын жанастыру жері.

*****

Қозғыштық деген не?

A) Тітіркендіруге клетканың жауап реакциясы

B) Тітіркендіруге жауап ретінде қозу тудыра алатындық қасиет

C) Тітіркендіруден жүретін биофизикалық өзгерістер

D) Тітіркендіруге жауап ретінде байқалатын химиялық өзгерістер

E) Тітіркендіруге байқалатын физика – химиялық құбылыстар.

*****

Рефлекс деген не?

A) Тітіркендіруге клетканың реакциясы

B) Организмнің активті жағдайы.

C) Нерв жүйесінің қатысуында ішкі және сыртқы ортаның тітіркендіруіне организмнің қайтаратын жауап реакциясы

D) Ішкі және сыртқы ортаның тітіркендіруіне нерв жүйесінің жауап реакциясы

E) Тітіркендіргіштердің әсер етуі кезіндегі орталық нерв жүйесінде байқалатын белсенді процесі.

*****

Рефлекторлық доға дегеніміз не?

A) Рефлекс тудыратын қозу импульстерінің жүретін жолы

B) Рефлексті қамтамасыз ететін нерв торы.

C) Нерв орталықтарының арасындағы байланыс

D) Синапстардың динамикалық қосылыстары

E) Нейрондар аралығындағы сақиналы байланыс

*****

Рецептор деген не?

A) Атқарушы мүше

B) Орталыққа тепкіш афференттік нерв талшығы

C) Тітіркендіргіштің әсерін сезетін құрылым

D) Нерв орталығы мен атқарушы мүшенің арасындағы жалғастырушы түйін

E) Рефлекторлық доғаның соңғы түйіні

*****

Тежелу деген не?

A) Пассивті нерв процесі

B) Тітіркендіруге қайтарылатын белсенді жауап формасы

C) Нерв процесінің жиелігінің сиректеуі

D) Бұлшық еттер күшінің бәсеңдеуі

E) Шаршау формасы

*****

ОНЖ- гі тежелу құбылысын ашқан кім?

A) Ухтомский

B) Павлов

C) Введенский

D) Сеченов

E) Шеррингтон.

*****

Жұлын қандай қызмет атқарады?

A) Рефлекторлық, координациялық

B) Өткізгіштік интеграциялық

C) Рефлекторлық, өткізгіштік

D) Реттеуші және рефлекторлық

E) Интеграциялық және байланыстырушы

*****

Ми қандай бөлімдерден тұрады?

A) Рефлекторлы және өткізгіштік

B) Артқы ,ортаңғы ми, мишық, ми бағаны, алдыңғы ми

C) Сопақша ми, Вароли көпірі,артқы ми, ортаңғы ми, мишық, аралық ми, алдыңғы ми

D) Артқы ми, ортаңғы ми, мишық , аралық ми, алдыңғы ми.

E) Сопақша, ортаңғы, аралық , алдыңғы, үлкен жарты шарлар, лимбиялық жүйе.

*****

Ортаңғы ми қандай негізгі қызмет атқарады?

A) Зат алмасуды реттейді.

B) Ішкі мүшелердің жұмысын реттейді

C) Көру, есту рефлекстерін жүзеге асыруға қатысады, ет тонусын реттейді

D) Фазалы қозғалыстарды жүзеге асыруға қатысады

E) Гомеостазды ұстауға жауапты

*****

«Ми рефлекстері» деген еңбектің авторы кім?

A) Введенский

B) Павлов

C) Шеррингтон

D) Сеченов

E) Декарт

*****

Рефлекторлық принципті ұсынған кім?

A) Павлов

B) Сеченов

C) Ухтомский

D) Декарт

E) Прохазка

*****

Шартты рефлекстер туралы ілімнің негізін салған кім?

A) Маршалл Голл

B) Иоганнес Мюллер

C) Павлов

D) Сеченов

E) Декарт

*****

Шартты рефлекстің жасалу негізі неде?

A) Шартты байланыстардың болуы

B) Суммация

C) Доминанта

D) Қозу мен тежелу процестерінің өзара әрекеттесуі

E) Биоэлектрлік процестердің пайда болуы

*****

Динамикалық стереотип дегеніміз не?

A) Өмір сүру барысында пайда болған жүйе

B) Шартты-рефлекторлық және шартсыз-рефлекторлық актылардың жүйелі мақсаты

C) Шартты тітіркендіргіштер комплексі

D) Қозу мен тежелу жүйелерінен пайда болған шартты байланыстардың комплексі

E) Сыртқы тітіркендіргіштер комплексінің қатаң жүйелі әсерінен шартты рефлекстердің тұрақты жүйесінің жасалуы

*****

Болмыстың екі сигналды жүйесі туралы ілімді жасаған кім?

A) Сеченов

B) Введенский

C) Павлов

D) Анохин

E) Ухтомский

*****

Павлов бойынша ЖНӘ-ң қандай типтерін атауға болады?

A) Күшті, әлсіз, орташа

B) Күшті, ұстамсыз: күшті, ұстамды, ширақ; күшті, ұстамды инертті; әлсіз

C) Ұстамсыз, ширақ, лабильді, әлсіз

D) Ұстамсыз, инертті, ширақ, әлсіз

E) Әлсіз ұстамсыз, ұстамды, меланхоликтау

*****

Доминанта жөніндегі ілімді жасаған кім?

A) Павлов

B) Сеченов

C) Шеррингтон

D) Дюбуа-Реймон

E) Ухтомский

*****

Ес қандай процестерден құралады?

A) Түсіріп алу, сақталу, ұмыту

B) Түсіріп алу есте сақтау, еске түсіру, консолидация (нықталу)

C) Түсіріп алу, сақтау, еске түсіру

D) Түсіріп алу, есте сақтау, өшу, нықтау

E) Сақталу, есте сақтау, нықтау, ұмыту, еске түсіру

*****

Эмоция деген не?

A) Адамның өзіне және басқа кісілерге нақты қажеттілігі мен мотивациясы анықтайтын қатынасы

B) Қажеттілік пен мотивацияға негізделген адамның айналаға және өзіне қатынасы

C) Мотивацияның бір түрі

D) Адам қажеттілігін қанағаттандыру нәтижесі

E) Мотивациялық ниеттену реңі

*****

Анализаторлар жөніндегі ілімді жасаған кім?

A) Сеченов

B) Гельмголц

C) Гранит

D) Павлов

E) Ломоносов

*****

Көз алмасы қандай қабықшалардан тұрады?

A) Қасаң қабық , көз бұршағы, торлы қабық

B) Ақшыл қабық, ішкі қабық, тамырлы қабық және торлы қабық

C) Сыртқы, белокты, ортаңғы түсті және ішкі

D) Ақшыл, тамырлы және торлы қабық

E) Белокты, түсті және рецепторлы қабық

*****

Көздің оптикалық жүйесін құрайтын не?

A) Қасаң қабық, көздің алдыңғы және артқы камерасының сұйық заты, көз бұршағы және шыны тәрізді дене

B) Қасаң, түсті қабық, көз бұршағы және шыны тәрізді дене

C) Қасаң қабық, көз бұршағы, торлы қабықтағы сары дақ

D) Қасаң қабық, түсті қабық, көз бұршағы, торлы қабық

E) Қасаң қабық, көз бұршағы, көз қарашығы

*****

Аккомодация деген не?

A) Заттарды жарықта және қараңғыда көздің анық ажырата білуге бейімделуі

B) Көздің әртүрлі қашықтықта тұрған заттарды анық көруге бейімделу қабілеті

C) Әртүрлі көлемдегі заттарды көздің анық ажыратуға бейімделу қабілеті

D) Заттарды түстері бойынша көздің анық ажыратуға бейімделуі

E) Әртүрлі тіршілік жағдайында көздің заттарды анық көруге бейімделу қабілеті

*****

Түсті ажырату немен қамтамасыз етіледі?

A) Колбашалармен

B) Биополярлы клеткалармен

C) Ганглиозды клеткалармен

D) Таяқшалармен

E) Амакринді клеткалармен

*****

Есту мүшесі қандай бөлімдерден тұрады?

A) Сыртқы және ішкі құлақ

B) Сыртқы, ортаңғы және ішкі жартылай дөңгелек каналдар

C) Сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақ

D) Сыртқы, дабыл жарғағы, сопақша терезе

E) Құлақ қалқаны, евстахи түтігі

*****

Сыртқы құлақ деген не?

A) Құлақ қалқаны, дабыл жарғағы

B) Құлақ қалқаны, есту сүйекшелері

C) Құлақ қалқаны және сыртқы есту жолы

D) Жартылай дөңгелек каналдары және сыртқы есту жолы

E) Құлақ қалқаны, евстахи түтігі

*****

Жұмыс қабілеті деген не?

A) Жұмысты ұзақ орындау сапасы

B) Адамның энергияны максимум дамыту барысында оны үнемді жұмсай отырып, еңбектің белгілі бір түрін сапалы атқарып, қойған мақсатқа жету мүмкіндігі.

C) Еңбек әрекетін максимальді дамыту қабілеті

D) Жұмыс көлемін көбірек орындау

E) Қысқа мерзімде көбірек жұмыс атқару қабілеті

*****

Шаршау деген не?

A) Еңбекті қызу орындау барысында жұмыс қабілетінің төмендеуі

B) Еңбекті ұзақ орындаудан өнімділігінің төмендеуі

C) Мидың әрекетті реттеу механизмінің бұзылуы

D) Функциональдық жүйелердегі алмасу процестерінің бұзылуы

E) жұмысты ұзақ, тым артық, сондай- ақ монотонды немесе қарқынды орындау нәтижесінде жұмыс қабілетінің төмендеуі

*****

Эндокриндік жүйе дегеніміз не?

A) Ферменттерді жасаушы бездер

B) Витаминдерді жасаушы бездер

C) Гормондар жасаушы бездер

D) Сыртқы секреция мүшелер

E) Ішкі мүшелер

*****

Қандай негізгі ішкі секреция бездерін білесіздер?

A) Бауыр, ұйқы безі, гипофиз, қалқанша без, сілекей безі, тимус

B) Гипофиз, қалқанша без, айыршық, ұйқы, бүйрек үсті, эпифиз

C) Эпифиз, гипофиз, қалқанша, тимус, ұйқы, бүйрек үсті, жыныс бездері

D) Гипофиз, эпифиз, қарын, бүйрек, жыныс

E) Сілекей, қарын, бауыр, ұйқы безі

*****

Қалқанша без қандай гормон жасайды?

A) Тиреотропин

B) Динодтиронин

C) Тироксин

D) Тиреоглобулин

E) Тиронин

*****

Ұйқы безінің негізгі гормонын қалай деп атайды және оның негізгі әсерінің мәні неде?

A) Инсулин, минеральдық заттар мен судың алмасуына әсер етеді

B) Инсулин, белоктың алмасуына әсер етеді

C) Инсулин, майдың алмасуына әсер етеді

D) Инсулин, углеводтың алмасуына әсер етеді

E) Инсулин, энергиялық алмасуға әсер етеді

*****

Тірек – қимыл аппаратына жататындар не?

A) Қаңқа

B) Аяқ-қол сүйектері

C) Аяқ сүйектері

D) Қаңқа және бұлшық еттер

E) Омыртқа жотасы және аяқтар

*****

Қаңқа қандай бөлімдерге бөлінеді?

A) Бас сүйек, аяқ-қол қаңқасы

B) Омыртқа жотасы, аяқ-қол қаңқасы

C) Аяқ және қол сүйектері

D) Омыртқа жотасы, көкірек клеткасы, бас сүйек

E) Бас сүйек, омыртқа жотасы, көкірек клеткасы, аяқ-қол сүйектері

*****

Адам организмінде бұлшық еттердің қандай типтерін ажыратуға болады?

A) Көлденең-жолақ еттері, біріңғай салалы ет

B) Ішкі мүшелердің көлденең-жолақ еттері, қаңқа және жүректің біріңғай салалы еті

C) Көлденең-жолақ қаңқа еті, жүрек еті және ішкі мүшелердің біріңғай салалы еті

D) Жүрек және ішкі мүшелердің біріңғай салалы еттері

E) Жүрек және ішкі мүшелердің көлденең-жолақ бұлшық еттері

*****

Жалпақ табан неден байқалады?

A) Табан иінінің ұзындығы немесе көлденеңінің жартылай немесе толық төмен түсуі

B) Табан тірек беті көлденеңінің 1/3-ін алып жатады

C) Табан алдыңғы бөлімімен еденге жанасады

D) Табан артқы бөлімімен еденге жанасады

E) Табанның ортаңғы бөлімі жермен жанасады

*****

Ас қорыту деген не?

A) Тамақтың физикалық өңделу процесі

B) Тамақтың химиялық өңделу процесі

C) Тамақтың жеңіл еритін формаға келуі

D) Тамақтың физикалық және химиялық өзгерістерінің жиынтығы және соның нәтижесінде қанға сіңе алады

E) Тамақтың ферменттер мен гормондар әсер етуінен болатын механикалық және химиялық өзгерістерінің жиынтығы

*****

Метаболизм деген не?

A) Ірі органикалық қосылыстың жасалуы

B) Қарапайым еритін қосылыстың жасалуы

C) Кез келген жүйеге тән белгілер

D) Тірі жүйелерде әр түрлі химиялық қосылыстардың бұзылуы, жасалуы

E) Әр түрлі заттардың организмге түсуі және организмнен шығарылуы

*****

Анаболизм деген не?

A) Сол тірі жүйеге тән күрделі органикалық қосылыстардың биологиялық синтезі

B) Клеткалардың құрылымдық компаненттерінің жасалуы

C) Негізгі қосылыстардың организмде синтезделуі

D) Организмнің негізгі құрылымдық бірлігі- клеткалардың қалыптасуы

E) Мүшелердің жасалуы және дамуы

*****

Катаболизм деген не?

A) Күрделі органикалық қосылыстардың оларды құрайтын жай бөлшектеріне айналуы; энергия босайды.

B) Гормондар қатысуында жоғарғы молекулалы қосылыстардың жай молекулаларға ыдырауы

C) Организмде байқалатын биохимиялық және биофизикалық реакциялар

D) Тотығу – тотықсыздану сипатты биохимиялық реакциялар

E) Энергияның босауы байқалатын биохимиялық тасымалдау реакциялары

*****

Қанның формалы элементтеріне жататындар не?

A) Гемоглобин, лейкоциттер, эритроциттер, тромбоциттер

B) Эритроциттер, лейкоциттер, тромбоциттер

C) Фибрин, эритроциттер, лейкоциттер

D) Альбумин, глобулин, эритроциттер, лейкоциттер

E) Фибриноген, эритроциттер, лейкоциттер

*****

Лейкоциттердің қандай типтерін ажыратуға болады?

A) Дәнді, көп дәнді, аз дәнді, дәнсіз

B) Лимфоциттер, базофильдер, моноциттер

C) Моноциттер, лимфоциттер, эозинофилдер

D) Гранулоциттер, моноциттер, лимфоциттер

E) Нейтрофилдер, базофилдер, эозинофилдер

*****

Лейкоциттер қандай негізгі қызмет атқарады?

A) Тыныс алу

B) Қан ұйыту

C) Қорғаныш

D) Қалыпқа келтіру

E) Бейімделу

*****

Қан аздық деген не?

A) Қан мөлшерінің төмендеуі

B) Қандағы плазма үлесінің күрт азаюы

C) Тромбоциттер санының күрт төмендеуі

D) Лейкоциттер санының күрт төмендеуі

E) Қандағы гемоглобиннің күрт төмендеуі және эритроциттер санының азаюы

*****

Қан айналудың жалпы схемасы неден тұрады?

A) Үлкен, орта және кіші қан айналу шеңберінен

B) Үлкен және кіші қан айналу шеңберінен

C) Артерия – веналық шеңберден

D) Артериялық , веналық және капиллярлық жүйеден

E) Қолқа, өкпе артериясы, төменгі және жоғарғы қуыс веналардан

*****

Жүрек циклы неден құралады?

A) Сол жақ қарынша систоласы, қарынша диастоласы, пауза

B) Жүрекше систоласы, қарынша систоласы, пауза

C) Қарынша мен жүрекшенің жиырылуы

D) Жүрекше мен қарыншаның жиырылу және босаңсуы

E) Миокардтың жиырылуы, атипті тканнің жиырылуы

*****

Систолалық көлем деген не?

A) Жүрекшелердің бір рет жиырылуы кезіндегі шығатын қанның мөлшері

B) Сол жақ жүрекшеден бір рет жиырылуы кезінде шығатын қанның көлемі

C) Екі қарыншаның бір рет жиырылуы кезінде шығатын, қанның жалпы көлемі

D) Қарыншаның бір рет жиырылу кезінде шығарылатын қанның мөлшері

E) Екі қарыншадан бір минутте шығатын қан көлемінің қосындысы

*****

Минуттық көлем деген не?

A) Жүректің бір минуттегі соғу жылдамдығы

B) Жүрекке бір минутте түсетін қанның мөлшері

C) Жүрекшеден бір минутте шығатын қанның мөлшері

D) Қарыншадан бір минутте шығатын қанның мөлшері

E) Екі қарыншадан бір минутте шығатын қан көлемінің қосындысы

*****

Жаңа туған бала жүрегінің бір минуттағы жиырылу жиілігі қандай?

A) 60

B) 70

C) 90

D) 120

E) 140-135

*****

Ересек адам жүрегінің бір минуттегі жиырылу жиілігі қандай?

A) 140

B) 120

C) 90

D) 75

E) 40

*****

Гипертония деген не?

A) Қан қысымының қалыпты деңгейі

B) Дені сау адамның көрсеткіші

C) Қан қысымының жоғарылаған деңгейі

D) Қан қысымының төмендеген деңгейі

E) Жүрек қысымының әлсіреу нәтижесі

*****

Жүрек жұмысын қандай химиялық заттар күшейтеді?

A) Ацитилхолин , кальций ионы

B) Инсулин, калий ионы

C) Адреналин, калий ионы

D) Көмір қышқыл иондары, СО2

E) Адреналин, кальций йондары

*****

Тыныс алу ұғымына қандай процестер кіреді?

A) Өкпеде газ алмасу

B) Сыртқы тыныс алу, өкпедегі газ алмасу, қанның оттегімен қанығуы, көмір қышқыл газының бөлінуі

C) Сыртқы тыныс алу, өкпедегі газ алмасу, қанның газдар тасмалдауы, тканьдардағы газ алмасу

D) Өкпе вентиляциясы (желдету) , қанның газдарды тасымалдауы, ткандардағы газ алмасу

E) Өкпедегі газ алмасу, тканьдердегі газ алмасу, қанның газдарды тасмалдауы

*****

Газ алмасу қандай механизм бойынша жүзеге асады?

A) Фильтрациялық (сүзілу)

B) Осмостық

C) Диффузиялық

D) Тыныс алу насосының жұмысы

E) Электрохимиялық градиент

*****

Тамақтанудың организм үшін маңызы неде?

A) Тамақтану адамның қалыпты тіршілік қызметі мен дамуы үшін қажет

B) Тамақтың құрамында организм үшін қажетті белок, май, липоид, углевод, минералдық зат, витамин аз жеткілікті мөлшерде болуы керек.

C) Тамақ организм үшін құрылыс материалы және тіршілік әрекеттеріне қажет энергияның көзі.

D) Тамақ сапалы болуы керек

E) Тамақ алуан түрлі болуы керек.

*****

Денсаулық деген не?

A) Аурулардың болмауы

B) Организмнің сыртқы ортамен теңдікте болуы

C) Адамның физикалық , психикалық және әлеуметтік ахуалының қанағаттық деңгейі.

D) Ұрпақ әкелумен ұштасатын өмір ұзақтығының сақталуы

E) Әр түрлі жағдайларда гомеостазды сақтау қабілеті

*****

Адамның терісі қандай қызмет атқарады?

A) Сыртқа шығару ,қорғаныс

B) Гомеостатикалық , рецепторлық , қорғаныс, термореттеушілік сыртқа шығару, тыныс алу

C) Тірек , қорғаныс, алмасу, секреторлық, экзокриндік

D) Дененің жабыны ретінде қорғаныс, тыныс алу, тұрақтандырғыш

E) Дем алу, дем шығару, желдетуші, минуттық.

*****

Организм өсуі мен дамуының ретардациясы деген не?

A) Өсу мен дамудың тездеуі

B) Өсу мен дамудың бір қалыптастығы

C) Өсу мен дамудың баяулауы

D) Өсу мен дамудың аяқталуы

E) Өсу мен дамуға әсер етуші факторлар кешені

*****

Репродуктивтілік денсаулық деген не?

A) Ұрпақ жаңғырту процестерін жүзеге асыру

B) Ұрпақ жалғастыру

C) Толық физикалық, психикалық және әлеуметтік ахуал жеткіліктілігінде ұрпақ жалғастыру

D) Бедеуліктің алдын алу және емдеу

E) Жыныс жүйелерінің ауруын алдын алу және емдеу

*****

Мектепте сабақ кестесін жасауға қойылатын негізгі физиологиялық және гигиеналық талаптар қандай?

A) Мектеп ғимараты мен сыныптардың аумағын ескеру

B) Оқушылардың жұмыс қабілетін деңгейі мен пәндер ерекшеліктерін басшылыққа алу

C) Оқушылардың жас ерекшеліктеріне баса көңіл бөлу

D) Мектептің кәсіби бағдарына баса назар аудару

E) Сыныптағы оқушылар санына бағдар ұстау

*****

Нейронның қызметі:

A) Интегративтік

B) Трофикалық ;

C) Медиатор түзеді;

D) Биопотенциалдар тудырады.

E) Аталғандардың бәрі дұрыс;

*****

Ас қорытылуда майлар ыдырау өнімдері.

A) Амин қышқылдары

B) Моносахаридтер

C) Глицерин мен май қышқылдары.

D) Минералдық тұздар

E) Витаминдер

*****

Бүйрек үсті безінің қыртыс бөлімінің гормондары:

A) Инсулин, глюкагон

B) Соматостатин, соматотропин

C) Тиреотропты, адренокортикотропты гормондар.

D) Кортикостероидтер

E) Тиреокальцитонин, паратгормон

*****

Шартсыз рефлекстердің ерекшеліктері:

A) Жеке басқа тән

B) Тұрақсыз

C) Түрге тән, туа біткен.

D) Пластикалық қасиеті бар

E) Шартты рефлекстер негізінде пайда болады.

*****

Сілекей бөлу орталығы:

A) Жұлында.

B) Мишықта.

C) Ортаңғы мида.

D) Сопақша мида

E) Жарты шарлар қыртысында

*****

Стресс деген не?

A) Төтенше жағдайларда қабыну процесінің өршуі.

B) Организм қиын жағдайда тап болғанда қарсы тұрушылық қабілетінің күрт төмендеуі

C) Төтенше қолайсыз жағдайда организм мүмкіндігінің кемуі.

D) Төтенше қолайсыз жағдайда организмнің иммундік қызметінің жандануы

E) Төтенше жағдайға тап болған организмнің ширығу күйі

*****

Жылу реттеу орталығы қайда орналасқан?

A) Мишықта

B) Ортаңғы мида

C) Сопақша мида

D) Гипоталамуста

E) Үлкен жарты шарлар қыртысында.

*****

Жылу жасаудың ең басты органы не?

A) Бауыр

B) Өкпе

C) Тері

D) Еттер

E) Бүйректер

*****

Май эмульсиялануы ненің әсері?

A) Липазалардың

B) Амилазалардың

C) Трипсиннің

D) Өттің

E) Пепсиннің.

*****

Гликоген қайда жиналады?

A) Өкпеде

B) Талақта

C) Бауырда

D) Бүйректерде

E) Ұйқы безінде

*****

Зат алмасуды реттейтін жүйе:

A) Соматикалық нерв жүйесі

B) Вегетативтік нерв жүйесі

C) Қан айналу жүйесі

D) Иммундық жүйе

E) Ретикулоэндотелиальдық жүйе

*****

Аскорбин қышқылының жетіспеушілігінен туындайтын аурулар.

A) Ымырттағы көрмеушілік

B) Рахит

C) Цинга

D) Бер-бери

E) Пеллагра

*****

Өзіне-өзі сенбейтін уайымшыл темперамент

A) Холерик

B) Флегматик

C) Сангвиник

D) Меланхолик

E) Аралас

*****

D- дәрумені /витамині/ жетіспеушілігінен туындайтын кемшілік-

A) Ымыртта көрмеушілік

B) Рахит

C) Цинга

D) Геморрея

E) паралич

*****

Пепсин ферментінің ас қорыту жолындағы белсенділігі ең жоғары бөлігі.

A) Жұтқыншақта

B) Асқазанда

C) Бауырда

D) Тоқ ішекте

E) Сол барлық бөліктерде

*****

Қанның клетка аралық заты

A) Лимфа

B) Плазма

C) Қан

D) Қан сүйықтығы

E) Гель

*****

Тромбоциттердің әсерінен белсенетін жүйе-

A) Реттеуші жүйе

B) Нервтік жүйе

C) Қанның ұюы

D) Лимфа жүйесі

E) Сыртқа шығару

*****

Мидың төменгі қосалқысы гипофиз безінің соматотропты гормоны жетіспегенде пайда болатын ауру.

A) Гигантизм

B) Акромегалия

C) Ергежейлік

D) Микседема

E) Базед ауруы

*****

Майдың мономері деген не?

A) Липидтер

B) Липойдтар

C) Май қышқылдары, глицеридтер

D) Май қышқылдары және глицерин

E) Майлар және май еместер

*****

Организм бір тұтастығығы деген не?

A) Бөлінбеуі

B) Жүйелілігі

C) Құрылысы мен функциясының бірлікте болып біріңғай міндетті орындайтын супержүйе ретінде ұйымдасуы

D) Организм клеткаларын құрайтын тұтастық

E) Организмдер мен жүйелерінің біртұтастығы

*****

Организм мен ортаның бірлігі деген не?

A) Организм мен ортаның бір екендігі

B) Ішкі және сыртқы ортаның байланысы

C) Организмді сыртқы ортадан бөліп қарастырмайтындығы

D) Организмнің сыртқы ортаға қатысы

E) Организмнің тұрақтылығын физикалық механизмдерін қамтамасыз ететін

*****

Нервтік реттелу дегенді қалай түсіндіруге болады?

A) Нерв талшықтар көмегімен реттелу

B) Функцияның реттелуі нерв арқылы іске асады

C) Функцияның координациясы нерв жүйесінің көмегімен жүзеге асады

D) Организм функциясының реттелуі ми қыртысының көмегімен жүзеге асады.

E) Организм функциясының басқарылуы нерв клеткалары арқылы болады

*****

Организмнің өсуі мен дамуы деген не?

A) Материяның жалпы биологиялық қасиеті

B) Мүшелер құрылысының жасқа байланысты өзгеруі

C) Организм көлемінің өзгеруі

D) Организм жеке дамуы кезінде байқалатын сандық және сапалық өзгерістер

E) Жеке өмір сүру барысындағы дифференцировка және форма құру процестері

*****

Нерв орталықтары деген не?

A) Нерв талшықтарының жиынтығы

B) Мидың жеке бөлімдерінде ораналасқан нервтердің функциясының бірлестігінің клетка тобы

C) Нервтер және глиалды

D) Орталық жүйесінің әр түрлі бөлімдерінде ораналасқан нейрондардың «ансамбілі»

E) Орталық синапстардың функциясының бірлігі

*****

Тыныштық потенциалы деген не?

A) Тітіркендірмеу кезіндегі мембрананың екі жақ бетіндегі потенциал айырмашылығы

B) Клеткалардың тыныштық жағдайы

C) Табалдырықтан төмен күшпен тітіркендіру кезінде екі жақ бетіндегі потенциал айырмашылығы

D) Мембранада иондардың өту өзгерісі

E) Мембрананың екі жағында потенциалдар айырмашылығының болмауы

*****

ОНЖ – қозудың өтуінде қандай ерекшелік бар?

A) Екі жақты

B) Бір жақты өткізу, баяу өткізу

C) Тез бір жақты өткізу

D) Тез және екі жақты өткізу

E) Медиатордың қатысуынсыз өткізу

*****

ОНЖ – ң интеграциялаушы функциясының мәнісі неде?

A) Әр түрлі жүйелер функциясының бірлесуі

B) Орындалатын функцияның тәртіпке келуі

C) Организмдегі әр түрлі жүйелер қызметінің бір тұтастыққа бірігуі

D) Организмдердің орта жағдайына бейімделуде мүшелердің өзара әрекеттесу келісімділігі

E) Жеке функционалдық жүйелер қызметінің ОНЖ – ң белгілі бір зонасымен байланысы

*****

Үлкен ми сыңарларында қандай талшықтар болады?

A) Афференттік , эфференттік

B) Сезімтал және қозғалтқыш

C) Ассоциативті, комиссуральды және проекциалды

D) Проекциялы, комиссур, центрифугалды

E) Ассоциативті және проекциялы

*****

Шартты рефлекстердің негізгі мәні, ерекшелігі неде?

A) Олар тұқым қуалап отырады және сыртқы орта фактрлеріне организмдердің жауап берудегі күрделі формаларын қамтамасыз етудегі нервтік механизм болып табылады

B) Жеке бастың тіршілік ету барысында пайда болған және адаптацияның физиологиялық механизмі болып табылады

C) Тұқым қуаламайды және ОНЖ- ң негізгі структурасын құрайды

D) Түрлік спецификасы бар және адаптациялық физиологиялық механизм болып табылады

E) Тұрақты болып есептеліп және сыртқы ортаның әр түрлі өзгерістеріне организмдердің бейімделуін қамтамасыз етеді

*****

Болмыстың екінші сигналдақ жүйесі немен сипатталады?

A) Ол адам және жануарлар үшін жалпы болып табылады

B) Ол айтылатын сөз түрінде көрініс береді, адам миындағы сөздік шартты байланыстарға негізделеді.

C) Оған тікелей және сөздік сигналдар кіреді

D) Ол әлеуметтік сипатта емес

E) Ол жануарларда екі жүйелілердің функционалдық бірлікте екендігімен сипатталады

*****

Жоғары нерв әрекетінің типтері дегеніміз не?

A) Мінез құлықты анықтайтын туа пайда болады, қасиеттер комплексі

B) Нерв жүйесі қасиеттерінің жиынтығы

C) Туа және жүре пайда болған нерв жүйесінің жеке бастық негізгі қасиеттерінің комплексі

D) Өмір тәжірибесіне негізделген жеке бас қасиеттерінің комплексі

E) Дербес өмір сүру барысында жинақталған шартты және шартсыз рефлекстер комплексі

*****

Естің қандай түрлерін ажыратуға болады?

A) Қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді

B) Сенсорлық, қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді, бейнелі, сөздік, логикалық, абстракциялы

C) Тез, баяу, бейнелі

D) Иконикалық, нықталған, абстракциялы, сөйлеу-логикалық

E) Қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді, тірек- қимыл, абстракциялы сөйлеу, логикалық

*****

Көру өткірлігі деген не?

A) Қашықтағы заттарды көздің ашық көру қабілеті

B) Ашық ажыратылатын заттардың арасындағы ең аз қашықтық

C) Көздің анық ажырата алудағы адам мен заттардың арасындағы ең аз қашықтық

D) Көздің ашық ажырата білу қабілеті

E) Көзден заттарға дейінгі олар анық көрінетін қашықтық

Оқытуға арналған әдебиеттер (10 әдебиеттен артық емес)

Негізгі әдебиеттер:

  1. Дюсембин Қ., Алиакбарова З.М.«Жасқа сай физиологиясы және мектеп гигиенасы. Алматы,2003

  2. Дюсембин Қ.Д., Алиакбарова З.М., Абеуова «Жасқа сай физиология және валеология», Алматы, 2007ж

  3. Алиакбарова З.М. «Мектеп гигиенасынан практикалық сабақтардың методикалық нұсқаулары». Алматы,2009

  4. Рымжанов Қ.С.Төленбек И.М. ) «Адам мен жануарлар физиологиясы»(2-бөлім), Алматы, «РК»,2000

  5. Төленбек И.М.,«Адам мен жануарлар физиологиясы»

(1-бөлім)Алматы, «Білім»,2002

  1. Физиология развития ребенка. Руководство по возрастной физиологии. Под редакцией Безруких М.М., Фарбер Д.А. М. //Издательский НПО «МОДЭК». – 2010. - 768 с.

  2. Хрипкова А.Г. и др. «Возрастная физиология и школьная гигиена». М.,1990

  3. «Физиология человека и животных», т.2 под. Ред. Б.И. Ткаченко, С.Петербург, 1994

Қосымша әдебиеттер:

  1. Төленбек И.М.,«Адам мен жануарлар физиологиясы»

(1-бөлім)Алматы, «Білім»,2002

  1. Рымжанов Қ.С.Төленбек И.М. ) «Адам мен жануарлар физиологиясы»(2-бөлім), Алматы, «РК»,2000

  2. Апанасенко Н.М. Физическое развитие детей и подростков. Киев. - 1998.

  3. Алиакбарова З.М. Методическое руководство для практических занятий по школьной гигиене. Алма-Ата. - 2004.

  4. Сапин М.Р., Сивоглазов В.И. Анатомия и физиология человека (с возрастными особенностями детского организма). М.: Academia. – 2008. - 383 с. http://www.neobook.ru

  5. Анатомический атлас. Основы строения и физиологии человека /Под ред. А.И. Бориса. - 2010. – Харвест. – 143 с. http://www.neobook.ru

  6. Чувин Б.Т. Физиологическая регуляция функций организма человека. - Владос. – 2003. http://www.kanctorg.ru

  7. Любимова З.В., Маринова К.В., Никинина А.А. Возрастная физиология. В 2 частях, часть 1, 2. -Владос. – 2004. http://www.kanctorg.ru

  8. Безруких М.М., Сонькин В.Д., Фарбер Д.А. Возрастная физиология (физиология развития ребенка). – Академия. – 2003. http://www.kanctorg.ru

  9. Гурин В.Н. Физиология человека и животных. Практикум. – 2003. http://www. Physiology.ru/handbooks.html

  10. Покровский В.М., Коротько Г.Ф. Физиология человека. В 2 т; т.1. – 1997. http://www. Physiology.ru/handbooks.html

  11. Покровский В.М., Коротько Г.Ф. Физиология человека. В 2 т; т.2. – 1997. http://www. Physiology.ru/handbooks.html


1   2   3   4   5   6   7

Похожие:

«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі icon1. 2 Анатомия және физиология кафедрасы 3 Аға оқытушысы
Калиакперова Нұрлыхан Заманбековна, Анатомия және физиология кафедрасының аға оқытушысы
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconДайындаған анатомия және физиология кафедрасының аға оқытушысы Рақышева Толқын Труспекқызы

«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconЛекция: 10 сағ
Жұмыс оқу бағдарламасы анатомия және физиология кафедрасының мәжілісінде талқыланып, ұсынылды
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconЛекция: 10 сағ
Жұмыс оқу бағдарламасы анатомия және физиология кафедрасының мәжілісінде талқыланып, ұсынылды
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconЛекция: 6 сағ
Жұмыс оқу бағдарламасы анатомия және физиология кафедрасының мәжілісінде талқыланып, ұсынылды
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconЛекция: 10 сағ
Жұмыс оқу бағдарламасы анатомия және физиология кафедрасының мәжілісінде талқыланып, ұсынылды
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconЛекция: 20 сағ
Жұмыс оқу бағдарламасы анатомия және физиология кафедрасының мәжілісінде талқыланып, ұсынылды
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі icon«Өнеркәсіптік, азаматтық және жол құрылысы» кафедрасы ОҚу курстарының каталогы
Тіршілік қауіпсіздігі негіздері. Төтенше жағдайдағы тіршілік қауіпсіздігі. Төтенше жағдайлардан қорғаудағы кәсіптік қауіпсіздік
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі iconУчебник по курсу "Возрастная анатомия, физиология и гигиена"
«Психологии» Института экономики, управления и права с 2002 года. Является автором 38 опубликованных научных обзоров и статей. В...
«бекітемін» Анатомия, физиология, гигиена және тіршілік қауіпсіздігі кафедрасының меңгерушісі icon«бекітемін» Математикалық талдау, алгебра және геометрия кафедрасының меңгерушісі ф м.ғ. д Көксалов.Қ. К
«Информатика» мамандығы бойынша жоғары кәсіби білім берудің Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzdocs.docdat.com 2012
обратиться к администрации
Документы
Главная страница